Adhyaya 71

Verse 1

[वेर्सेस् २,७०।३ - ४९ नोत् अवैलब्ले अत् प्रेसेन्त्] सूत उवाच सात्त्वताज्जज्ञिरे पुत्राः कौशल्यायां महाबलाः / भजमानो भजिर्द्दिव्यो वृष्णिर्देवावृधो ऽन्धकः

[Hindi pa magagamit ang mga talata 2.70.3–49] Wika ni Sūta: Mula kay Sāttvata, sa sinapupunan ni Kauśalyā, isinilang ang mga anak na makapangyarihan: Bhajamāna, Bhaji, Divya, Vṛṣṇi, Devāvṛdha, at Andhaka.

Verse 2

महाभोजश्च विख्यातो ब्रह्मण्यस्सत्यसंगरः / तेषां हि सर्गाश्चत्वारः शृणुध्वं विस्तरेण वै

Si Mahābhoja ay bantog, deboto sa mga Brahmana at matatag sa digmaan para sa katotohanan. May apat na sarga ang kanilang salaysay—pakinggan nang masinsinan.

Verse 3

भजमानस्य सृंजय्यो बाह्यका चोपवाह्यका / सृंज यस्य सुते द्वे तु बाह्यके ते उदावहत्

Ang mga asawa ni Bhajamāna ay sina Sṛṃjayyā, Bāhyakā, at Upavāhyakā. Ang dalawang anak na babae ni Sṛṃjaya ay ipinakasal ni Bāhyakā.

Verse 4

तस्य भार्ये भगिन्यौ ते प्रसूते तु सुतान्बहून् / निम्लोचिः किङ्कणश्चैव धृष्टिः पर पुरञ्जयः

Ang dalawang asawang magkapatid ay nagsilang ng maraming anak na lalaki: Nimloci, Kiṅkaṇa, Dhṛṣṭi, at Para-purañjaya.

Verse 5

ते बाह्यकाया सृंजय्या भजमानाद्विजज्ञिरे / अयुताजित्सहस्राजिच्छताजिदिति नामतः

Sila ay isinilang kay Bhajamāna mula kina Bāhyakā at Sṛṃjayyā; sa pangalan ay Ayutājit, Sahasrājit, at Śatājit.

Verse 6

बाह्यकायां भगिन्यां ते भजमानाद्विजज्ञिरे / तेषां देवावृधो राजा चचार परमं तपः / पुत्रः सर्वगुणोपेतो मम भूयादिति स्म ह

Mula rin sa kapatid na si Bāhyakā, sila’y isinilang kay Bhajamāna. Sa kanila, ang haring Devāvṛdha ay nagsagawa ng dakilang tapa, na nagsasabi: “Nawa’y magkaanak ako ng lalaking puspos ng lahat ng kabutihan.”

Verse 7

संयोज्या त्मानमेवं स पर्णाशजलमस्पृशत्

Sa gayon, pinigil niya ang sarili at hinipo ang banal na tubig ng Ilog Parṇāśā.

Verse 8

सा चोपस्पर्शनात्तस्य चकार प्रियमापगा / कल्याणत्वान्नरपतेस्तस्य सा निम्नगोत्तमा

Dahil sa kanyang paghipo, ang ilog na Apagā ay nalugod at nagkaloob ng minamahal na kabutihan sa hari; ang dakilang ilog ay naging mapagpala sa kanya.

Verse 9

चिन्तयाभिपरीताङ्गी जगामाथ विनिश्चयम् / नाभिगच्छामि तां नारीं यस्यामेवंविधः सुतः

Nabalisa ng pag-iisip, nagpasya siya: “Hindi ako lalapit sa babaeng may anak na gaya nito.”

Verse 10

भवेत्सर्वगुणोपेतो राज्ञो देवावृधस्य हि / तस्मादस्य स्वयं चाहं भवाम्यद्य सहव्रता

Nawa’y maging ganap sa lahat ng kabutihan ang Haring Devāvṛdha; kaya ngayon, ako mismo ang magiging sahavratā niya, tapat na kabiyak sa dharma.

Verse 11

जज्ञे तस्याः स्वयं हृत्स्थो भावस्तस्य यथेरितः / अथ भूत्वा कुमारी तु सा चिन्तापरमेव च

Sa kanyang puso, kusang sumibol ang damdaming gaya ng nasabi; at bagaman dalaga pa, siya’y nalubog sa sukdulang pag-aalala.

Verse 12

वरयामास राजानं तामियेष स पार्थिवः / तस्यामाधत्त गर्भे स तेजस्विनमुदा रधीः

Pinili siya ng hari bilang asawa, at siya rin ay lumapit sa haring makalupa. Sa galak, dinala niya sa sinapupunan ang isang anak na lalaking maningning ang kapangyarihan.

Verse 13

अथ सा नवमे मासि सुषुवे सरिता वरा / पुत्रं सर्वगुणोपेतं बभ्रुं देवावृधत्तदा

Pagdating ng ikasiyam na buwan, ang marangal na Saritā ay nagsilang ng isang anak na lalaki, si Babhrū, na hitik sa lahat ng kabutihan; noon, pinarangalan ng mga deva si Devāvṛdha.

Verse 14

तत्र वंशे पुराणज्ञा गाथां गायन्ति वै द्विजाः / गुणान्देवावृधस्यापि कीर्तयन्तो महात्मनः

Sa angkang iyon, ang mga dvija na bihasa sa Purana ay umaawit ng mga gāthā, at pinupuri rin ang mga katangian ng dakilang Devāvṛdha.

Verse 15

यथैव शृणुमो दूरात्सपंश्यामस्तथान्तिकात् / बभ्रुः श्रेष्ठो मनुष्याणां देवैर्देवावृथः समः

Gaya ng ating naririnig mula sa malayo, gayon din ang ating nakikita sa malapitan—si Babhrū ang pinakadakila sa mga tao, at sa mga deva ay kapantay ni Devāvṛdha.

Verse 16

पुरुषाः पञ्चषष्टिश्च सहस्राणि च सप्ततिः / येमृतत्वमनुप्राप्ता बब्रोर्देवावृधादपि

Animnapu’t limang libo at pitumpung lalaki—nakamtan nila ang kawalang-kamatayan dahil kay Babhrū at gayundin kay Devāvṛdha.

Verse 17

यज्वा दानपतिर्धीरो ब्रह्मण्यः सत्यवाग्बुधः / कीर्त्तिमांश्च महाभोजः सात्त्वतानां महारथः

Siya ay tagaganap ng yajña, panginoon ng pagkakaloob, matatag, deboto sa mga Brahmana, tapat magsalita at marunong. Siya’y bantog na Mahābhoja at dakilang mandirigma ng mga Sāttvata.

Verse 18

तस्यान्ववायः सुमहान्भोजा ये भुवि विश्रुताः / गान्धारी चैव माद्री च धृष्टैर्भार्ये बभूवतुः

Napakadakila ng kanyang angkan; ang mga Bhoja na bantog ay nakilala sa daigdig. Para kay Dhṛṣṭa, sina Gāndhārī at Mādrī ang naging dalawang asawa.

Verse 19

गान्धारी जनयामास सुमित्रं मित्रनन्दनम् / साद्री युधाजितं पुत्रं ततो मीढ्वांसमेव च

Ipinanganak ni Gāndhārī si Sumitra, ang ligaya ng mga kaibigan. Si Mādrī naman ay nagsilang ng anak na si Yudhājit, at pagkaraan ay si Mīḍhvāṃsa rin.

Verse 20

अनमित्रं शिनं चैव ताबुभौ पुरुषोत्तमौ / अनमित्रसुतो निघ्नो निघ्नस्य द्वौ बभूवतुः

Sina Anamitra at Śina—kapwa sila naging dakilang lalaki. Ang anak ni Anamitra ay si Nighna; at si Nighna ay nagkaroon ng dalawang anak na lalaki.

Verse 21

प्रसेनश्च महाभागः सत्राजिच्च सुताबुभौ / तस्य सत्राजितः सूर्यः सखा प्राणसमो ऽभवत्

Si Prasena na mapalad at si Satrājit ang naging dalawang anak. Para kay Satrājit, ang diyos na Araw, si Sūrya, ay kaibigang kasinghalaga ng buhay.

Verse 22

स कदाचिन्निशापाये रथेन रथिनां वरः / तोयं कूलात्समुद्धर्तुमुपस्थातुं ययौरविम्

Minsan, sa pagtatapos ng gabi, ang haring pinakadakila sa mga mandirigmang may karwahe ay sumakay sa karwahe, kumuha ng tubig sa pampang, at nagtungo upang sumamba kay Surya.

Verse 23

तस्योपतिष्ठतः सूर्यं विवस्वानग्रतः स्थितः / सुस्पष्टमूर्त्तिर्भगवांस्तेजोमण्डलवान्विभुः

Habang siya’y sumasamba, tumindig sa harap niya si Surya, si Vivasvan—may malinaw na anyo, ang Bhagavan, napaliligiran ng bilog ng liwanag, ang makapangyarihang sumasaklaw sa lahat.

Verse 24

अथ राजा विवस्वन्तमुवाच स्थितमग्रतः / यथैव व्योम्नि पश्यामि त्वामहं ज्योतिषां पते

Pagkatapos, sinabi ng hari kay Vivasvan na nakatayo sa harap niya, “O Panginoon ng mga liwanag, gaya ng pagkakita ko sa iyo sa kalangitan, gayon din ngayon ay nakikita kita rito.”

Verse 25

तेजोमण्डलिनं चैव तथैवाप्यग्रतः स्थितम् / को विशेषो विवस्वंस्ते सख्येनोपगतस्य वै

At nakikita rin kitang nakatayo sa harap ko na may bilog ng liwanag gaya rin noon; O Vivasvan, ano ang pagkakaiba kapag dumating ka sa anyong pakikipagkaibigan?

Verse 26

एतच्छ्रुत्वा स भगवान्मणिरत्नं स्यमन्तकम् / स्वकण्ठादवमुच्याथ बबन्ध नृपतेस्तदा

Nang marinig ito, inalis ng Bhagavan na si Surya ang hiyas na Syamantaka mula sa kanyang leeg at agad itong ikinabit sa hari.

Verse 27

ततो विग्रहवन्तं तं ददर्श नृपतिस्तदा / प्रीतिमानथ तं दृष्ट्वा मुहूर्त्तं कृतवान्कथाम्

Pagkaraan, nakita ng hari ang nilalang na may anyo. Nang makita niya ito, napuno siya ng galak at sandaling nakipag-usap.

Verse 28

तमभिप्रस्थितं भूयो विवस्वन्तं स सत्रजित् / प्रोवाचाग्निसवर्णं त्वां येन लोकः प्रपश्यति

Nang muli nang paalis si Vivasvan, sinabi ni Satrajit: “O ikaw na kasingkulay ng apoy, sa iyo nakakakita ang daigdig.”

Verse 29

तदेतन्मणिरत्नं मे भगवन्दातुमर्हसि / स्यमं तकं नाममणिं दत्तवांस्तस्य भास्करः

O Bhagavan, ipagkaloob mo sa akin ang batong-hiyas na ito. Ang hiyas na tinawag na Syamantaka ay ibinigay sa kanya ni Bhaskara.

Verse 30

स तमामुच्य नगरीं प्रविवेश महीपतिः / विस्मापयित्वाथ ततः पुरीमन्तःपुरं ययौ

Pagkapagpaalam sa kanya, pumasok ang hari sa lungsod. Pinamangha niya ang lahat, saka nagtungo sa loob ng palasyo, sa silid ng kababaihan.

Verse 31

स प्रसेनाय तद्दिव्यं मणिरत्नं स्यमन्तकम् / ददौ भ्रात्रे नरपतिः प्रेम्णा सत्राजिदुत्तमम्

Ibinigay ng haring si Satrajit, nang may pag-ibig, sa kanyang kapatid na si Prasena ang banal na hiyas na Syamantaka.

Verse 32

स्यमन्तको नाम मणिर्यस्मिन्राष्ट्रे स्थितो भवेत् / कामवर्षी च पर्जन्यो न च व्याधिभयं तथा

Sa kahariang kinaroroonan ng hiyas na tinatawag na Syamantaka, ang Parjanya ay nagpapabuhos ng ulan ayon sa ninanais, at wala ring pangamba sa karamdaman.

Verse 33

लिप्सां चक्रे प्रसेनात्तु मणिरत्नं स्यमन्तकम् / गोविन्दो न च तं लेभे शक्तो ऽपि न जहार च

Nagnasa si Prasena na makamtan ang hiyas na Syamantaka; ngunit si Govinda ay hindi ito nakuha, at kahit may kakayahan ay hindi rin ito inagaw.

Verse 34

कधाचिन्मृगयां यातः प्रसेनस्तेन भूषितः / स्यमन्तककृते सिंहाद्वधं प्राप सुदारुणम्

Minsan, si Prasena na may suot na hiyas ay nagpunta sa pangangaso; dahil sa Syamantaka, siya’y nakamit ang napakabangis na kamatayan sa kamay ng leon.

Verse 35

जांबवानृक्षराजस्तु तं सिंहं निजघान वै / आदाय च मणिं दिव्यं स्वबिलं प्रविवेश ह

Pagkaraan, si Jambavan, hari ng mga oso, ay tunay na pinatay ang leon; kinuha niya ang banal na hiyas at pumasok sa sarili niyang yungib.

Verse 36

तत्कर्म कृष्णस्य ततो वृष्ण्यन्धकमहत्तराः / मणिं गृध्नोस्तु मन्वानास्तमेव विशशङ्किरे

Pagkatapos ng pangyayaring iyon, ang matatanda ng angkang Vrishni at Andhaka, sa pag-aakalang sakim si Krishna sa hiyas, ay siya mismo ang pinaghinalaan sa gawaing iyon.

Verse 37

मिथ्यापवादं तेभ्यस्तं बलवानरिसूदनः / अमृष्यमाणो भगवान्वनं स विचचार ह

Hindi matiis ang huwad na paratang na ibinato nila, ang makapangyarihang Bhagavan na tagapagpuksa ng kaaway ay naglakad-lakad sa gubat.

Verse 38

स तु प्रोसेनो मृगयामचरद्यत्र चाप्यथ / प्रसेनस्य पदं ग्राह्यं पुरं पौराप्तकारिभिः

Noon, si Prosena ay naglibot na nangangaso kung saan-saan; at ang bakas ng kanyang mga yapak ay maaaring sundan ng mga taga-lungsod.

Verse 39

ऋक्षवन्तं गिरिवरं विन्ध्यं च नगमुत्तमम् / अन्वेषयत्परिश्रान्तः स ददर्श महामनाः

Kahit pagod sa paghahanap, nakita ng dakilang-loob ang marangal na Bundok Ṛkṣavān at ang kataas-taasang Vindhya.

Verse 40

साश्वं हतं प्रसेनं तं नाविन्दत्तत्र वै मणिम् / अथ सिंहः प्रसेनस्य शरीरस्याविदूरतः

Natagpuan niya roon si Prosena na napatay kasama ang kabayo, ngunit hindi niya nakita ang hiyas; at may isang leon malapit sa katawan ni Prosena.

Verse 41

ऋक्षेण निहतो दृष्टः पदैरृक्षस्य सूचितः / पदैरन्वेषयामास गुहामृक्षस्य यादवः

Nakita na siya’y napatay ng oso, at itinuro ito ng mga bakas ng paa ng oso; kaya sinundan ng Yadava ang mga bakas upang hanapin ang yungib ng oso.

Verse 42

महत्यन्तर्बिले वाणीं शश्राव प्रमदेरिताम् / धात्र्या कुमारमादाय सुतं जांबवतो द्विजाः / क्रीडयन्त्याथ मणिना मारोदीरित्युदीरितम्

Sa loob ng malaking yungib, narinig niya ang tinig na inudyok ng isang babae. Karga ng tagapag-alaga ang sanggol na anak ni Jāmbavān, naglalaro sa hiyas at sumigaw: “Hampasin, ibigay!” O mga dwija.

Verse 43

धात्र्युवाच प्रसेनमवधीत्सिंहः सिंहो जांबवता हतः

Sinabi ng tagapag-alaga: “Pinatay ng leon si Prasena; at ang leon na iyon ay pinatay ni Jāmbavān.”

Verse 44

सुकुमारक मारो दीस्तव ह्यें स्यमन्तकः / व्यक्तीकृतश्च शब्दः स तूर्णं चापि ययौ बिलम्

“O munting sanggol, hampasin—ibigay; ang Syamantaka ay sa iyo.” Nang marinig ang malinaw na salita, dali-dali siyang nagtungo sa yungib.

Verse 45

अपश्यच्च बिलाभ्याशे प्रसेन मवदारितम् / प्रविश्य चापि भगवान्स ऋक्षबिलमञ्जसा

Malapit sa bunganga ng yungib, nakita niya si Prasena na wasak at punit-punit. Pagkaraan, ang Bhagavān ay madaling pumasok sa yungib ng oso.

Verse 46

ददर्श ऋक्षराजानं जांबवन्तमुदारधीः / युयुधे वासुदेवस्तु बिले जांबवता सह

Sa lawak ng isip, nakita niya si Jāmbavān, hari ng mga oso. Pagkaraan, nakipagdigma si Vāsudeva kay Jāmbavān sa loob ng yungib.

Verse 47

बाहुभ्यामेव गोविन्दो दिवसानेकविंशतिम् / प्रविष्टे च बिलं कृष्णे वसुदेवापुरस्सराः

Nakipaglaban si Govinda sa lakas ng sariling bisig sa loob ng dalawampu’t isang araw; nang pumasok si Krishna sa yungib, si Vasudeva at iba pa ang nanguna at sumunod sa kanya.

Verse 48

पुनर्द्वारवतीं चैत्य हतं कृष्णं न्यवेदयन् / वासुदेवस्तु निर्जित्य जांबवन्तं महाबलम्

Bumalik sila sa Dvaravati at iniulat sa dambana na “napatay si Krishna”; ngunit si Vasudeva ay nagwagi laban kay Jambavan na napakalakas.

Verse 49

लेभे जांबवन्तीं कन्यामृक्षराजस्य सम्मनाम् / भगवत्तेजसा ग्रस्तो जांबवांन्प्रसभं मणिम्

Namit niya si Jambavati, ang minamahal na anak na dalaga ng haring-oso; si Jambavan, na napasailalim sa banal na ningning ng Panginoon, ay isinauli rin ang hiyas na kanyang inagaw.

Verse 50

सुतां जांबवतीमाशु विष्वक्सेनाय दत्तवान् / मणिं स्यमन्तकं चैव जग्रहात्मविशुद्धये

Agad niyang ibinigay si Jambavati na anak na babae kay Vishvaksena; at upang luminis ang sarili, tinanggap niya ang hiyas na Syamantaka.

Verse 51

अनुनीयर्क्षराजं तं निर्ययौ च तदा बिलात् / एवं स मणिमाहृत्य विशोध्यात्मानमात्मना

Matapos payapain ang haring-oso, lumabas siya noon mula sa yungib; sa gayon, nang maibalik ang hiyas, nilinis at pinatunayang dalisay niya ang sarili sa sariling gawa.

Verse 52

ददौ सत्राजिते रत्नं मणिं सात्त्वतसन्निधौ / कन्यां पुनर्जांबवतीमुवाह मधुसूदनः

Sa harap ng mga Sāttvata, ibinigay ni Satrājit ang mahalagang hiyas na iyon; at pagkatapos, si Madhusūdana, si Śrī Kṛṣṇa, ay pinakasalan si Jāmbavatī na dalaga.

Verse 53

तस्मान्मिथ्याभिशापात्तु व्यशुध्यन्मधुसूदनः / इमां मिथ्याभिशप्तिं यः कृष्णस्येह व्यपोहिताम्

Dahil sa huwad na sumpang iyon, napatunayang dalisay at walang sala si Madhusūdana, si Śrī Kṛṣṇa; ang sinumang nakaaalam na napawi na rito ang maling sumpang na ibinato kay Kṛṣṇa.

Verse 54

वेद मिथ्याभिशप्तिं स नाभिस्पृशति कर्हिचित् / दश त्वासन्सत्रजितो भार्यास्तस्यायुतं सुताः

Ang nakaaalam sa huwad na sumpang na ito ay hindi nito kailanman masasaling; si Satrājit ay may sampung asawa at may sampung libong anak na lalaki.

Verse 55

ख्यातिमन्तस्त्रयस्तेषां भङ्गकारस्तु पूर्वजः / वीरो वातपतिश्चैव तपस्वी च बहुप्रियः

Sa kanila, tatlo ang tanyag; ang panganay ay si Bhaṅgakāra—isang bayani, si Vātapati, isang mapagtapa, at minamahal ng marami.

Verse 56

अथ वीरमती नाम भङ्गकारस्य तु प्रसूः / सुषुवे सा कुमारीस्तु तिस्रो रूपगुणान्विताः

Pagkaraan, ang asawa ni Bhaṅgakāra ay nagngangalang Vīramatī; nagsilang siya ng tatlong dalagang may kagandahan at mabubuting katangian.

Verse 57

सत्यभामोत्तमा स्त्रीणां व्रतिनी च दृढव्रता / तथा तपस्विनी चैव पिता कृष्णय तां ददौ

Si Satyabhama ay pinakamainam sa mga babae, matatag sa mga panata at mapag-aske; ibinigay siya ng kanyang ama kay Sri Krishna.

Verse 58

न च सत्राजितः कृष्णो मणिरत्नं स्यमन्तकम् / आदत्त तदुपश्रुत्य भोजेन शतधन्वना

Hindi ibinigay ni Satrajit kay Sri Krishna ang hiyas na Syamantaka; nang marinig ito, ang Bhoja na si Satadhanva ay nag-alab sa galit.

Verse 59

तदा हि प्रार्थयामास सत्यभामामनिन्दिताम् / अक्रूरो धनमन्विच्छन्मणिं चैव स्यमन्तकम्

Noon, si Akrura, sa paghahangad ng yaman at hiyas na Syamantaka, ay nanligaw kay Satyabhama na walang kapintasan.

Verse 60

सत्राजितं ततो इत्वा शतधन्वा महाबलः / रात्रौ तं मणिमादाय ततो ऽक्रूराय दत्तवान्

Pagkaraan, ang makapangyarihang si Satadhanva ay nagtungo kay Satrajit; sa gabi kinuha niya ang hiyas at saka ibinigay kay Akrura.

Verse 61

अक्रूरस्तु तदा रत्नमादाय स नरर्षभः / समयं कारयाञ्चक्रे बोध्यो नान्यस्य चेत्युत

Noon, si Akrura, ang dakila sa mga tao, ay tinanggap ang hiyas at nagpatibay ng kasunduan: “huwag ipaalam sa iba.”

Verse 62

वयमभ्युपयोत्स्यामः कृष्णेन त्वां प्रधर्षितम् / मम वै द्वारका सर्वा वेशे तिष्ठत्य संशयम्

Aampon namin ang ikaw na nilapastangan ni Krishna; ang buong Dvaraka ko ay walang alinlangang nasa damit-pagluluksa.

Verse 63

हते पितरि दुःखार्त्ता सत्यभामा यशस्विनी / प्रययौ रथमारुह्य नगरं वारणावतम्

Nang mapatay ang ama, ang bantog na si Satyabhama ay nagdalamhati; sumakay siya sa karwahe at nagtungo sa lungsod ng Varanavata.

Verse 64

सत्यभामा तु तद्वृत्तं भोजस्य शतधन्वनः / भर्तुर्निवेद्य दुःखार्त्ता पार्श्वस्थाश्रूण्यवर्त्तयत्

Isinalaysay ni Satyabhama sa kanyang asawa ang nangyari tungkol kay Bhoja Satadhanva; sa tindi ng dalamhati, napaluha rin ang mga nasa tabi niya.

Verse 65

पाण्डवानां तु दग्धानां हरिः कृत्वोदकक्रियाम् / कल्यार्थे चैव भ्रातॄणां न्ययोजयत सात्यकिम्

Para sa mga Pandava na nasunog, isinagawa ni Hari ang ritwal ng tubig; at para sa kapakanan ng mga kapatid, itinalaga niya si Satyaki.

Verse 66

ततस्त्वरितमागत्य द्वारकां मधुसूदनः / पूर्वजं हलिनं श्रीमानिदं वचनमब्रवीत्

Pagkaraan, nagmadaling dumating si Madhusudana sa Dvaraka; at ang marangal ay nagsalita ng ganitong mga salita sa nakatatandang si Halin (Balarama).

Verse 67

हतः प्रसेनः सिंहेन सत्राजिच्छतधन्वना / स्यमन्तको मार्गणीयस्तस्य प्रभुरहं प्रभो

Napatay si Prasena ng leon, at pinaslang din ni Śatadhanvā si Satrājit. Dapat hanapin ang hiyas na Syamantaka; O Panginoon, ako ang may-ari nito.

Verse 68

तहारोह रथं शीघ्रं भोजं हत्वा महाबलम् / स्यमन्तकं महाबाहो सामान्यं वो भविष्यति

Kaya agad sumakay sa karwahe at patayin ang makapangyarihang Bhoja. O Mahābāhu, ang hiyas na Syamantaka ay magiging madaling makamtan ninyo.

Verse 69

ततः प्रवृत्ते युद्धे तु तुमुले भोजकृष्णयोः / शतधन्वा तमक्रूरमवैक्षत्सर्वतो दिशम्

Pagkaraan, sumiklab ang mabagsik na digmaan nina Bhoja at Kṛṣṇa. Noon, tumingin si Śatadhanvā sa lahat ng dako at nakita si Akrūra.

Verse 70

अनालब्धावहारौ तु कृत्वा भोजजनार्द्दनौ / शक्तो ऽपि शाठ्याद्धार्दिक्यो नाक्रूरो ऽभ्युपपद्यत

Nang likhain ang kalagayang hindi makuha nina Bhoja at Janārdana ang (hiyas), si Akrūra na Hārdikya—bagaman may kakayahan—ay hindi lumantad dahil sa panlilinlang.

Verse 71

अपयोते ततो बुद्धिं भूयश्चक्रे भयान्वितः / योजनानां शतं साग्रं हृदया प्रत्यपद्यत

Pagkaraan, dahil sa takot, muli niyang pinasiyahang tumakas; at sa puso niya’y binalak na lumayo nang mahigit isang daang yojana.

Verse 72

विख्याता हृदया नाम शतयोजनगामिनी / भोजस्य वडवा दिव्या यया कृष्णमयोधयत्

Ang banal na babaeng kabayo ni Bhoja, na tanyag sa pangalang Hṛdayā at kayang tumakbo ng sandaang yojana, ang siyang ginamit ni Kṛṣṇa sa pakikipaglaban.

Verse 73

क्षीणां जवेन त्दृदयामध्वनः शतयोजने / दृष्ट्वा रथस्य तां वृद्धिं शतधन्वा समुद्रवत्

Sa paglalakbay na sandaang yojana, nanghina si Hṛdayā dahil sa bilis; nang makita ang pag-usad ng karwahe, si Śatadhanvā ay nabalisa na parang dagat.

Verse 74

ततस्तस्या हयायास्तु श्रमात्खेदाच्च वै द्विजाः / खमुत्पेतुरथ प्राणाः कृष्णो राममथाब्रवीत्

Pagkaraan, o mga dvija, dahil sa pagod at hirap ng kabayong iyon, ang hininga-buhay nito’y lumipad sa langit; saka nagsalita si Kṛṣṇa kay Rāma.

Verse 75

तिष्ठस्वेह महाबाहो दृष्टदोषा मया हयी / पद्भ्यां गत्वा हरिष्यामि मणिरत्नं स्यमन्तकम्

O Mahābāhu, manatili ka rito; nakita ko na ang kapintasan ng kabayo. Maglalakad ako at iuuwi ang hiyas na Syamantaka.

Verse 76

पद्भ्यामेव ततो गत्वा शतधन्वानमच्युतः / मिथिलोपवने तं वै जघान परमास्त्रवित्

Pagkaraan, si Acyuta ay naglakad at bilang dalubhasa sa pinakadakilang sandata, pinaslang niya si Śatadhanvā sa halamanan ng Mithilā.

Verse 77

स्यमन्तकं न चापश्यद्धत्वा भोजं महाबलम् / निवृत्तं चाब्र वीत्कृष्णं रत्नं देहीति लाङ्गली

Hindi nakita ang hiyas na Syamantaka. Nang makita si Kṛṣṇa na nagbalik matapos patayin ang makapangyarihang Bhoja, sinabi ni Lāṅgalī (Balarāma), “Ibigay mo ang hiyas.”

Verse 78

नास्तीति कृष्णश्चोवाच ततो रामो रुषान्वितः / धिक्छब्दपूर्वमसकृत्प्रत्युवाच जनार्द्दनम्

Sinabi ni Kṛṣṇa, “Wala.” Kaya si Rāma na nag-aalab sa galit, matapos bigkasin ang “dhik!”, ay paulit-ulit na sumagot kay Janārdana.

Verse 79

भातृत्वान्मर्षयाम्वेष स्वस्ति ते ऽस्तु व्रजाम्यहम् / कृत्यं न मे द्वारकया न त्वया न च वृष्णिभिः

Dahil sa pagiging magkapatid, pinagtitiisan ko; sumaiyo ang kapayapaan, ako’y aalis. Wala akong dapat gawin sa Dvārakā, ni sa iyo, ni sa mga Vṛṣṇi.

Verse 80

प्रविवेश ततो रामो मिथिलामरिमर्द्दनः / सर्वकामैरुपहृतैर्मैथिलेनैव पूजितः

Pagkaraan, pumasok si Rāma na manlulupig ng kaaway sa Mithilā. Ang hari ng Maithila mismo ang sumamba sa kanya sa pamamagitan ng sari-saring handog.

Verse 81

एतस्मिन्नेव काले तु बभ्रुर्मतिमतां वरः / नानारूपान्क्रतून्सर्वा नाजहार निरर्गलान्

Sa panahong iyon din, si Babhrū na pinakadakila sa mga marurunong ay nagsagawa ng iba’t ibang anyo ng mga kratu (yajña) nang walang hadlang.

Verse 82

दीक्षामयं सकवचं रक्षार्थं प्रविवेश ह / स्यमन्तककृते प्राज्ञो कान्दिनीजो महामनाः

Upang ingatan ang Syamantaka, ang marunong at dakilang-loob na Kandinija ay pumasok sa banal na baluting pananggalang na anyong diksha.

Verse 83

अकूर यज्ञा इति ते ख्यातास्तस्य महात्मनः / बह्वन्नदक्षिणाः सर्वे सर्वकामप्रदायिनः

Ang mga yajña ng dakilang banal na iyon ay nakilala bilang “Akura yajña”; lahat ay sagana sa pagkain at dakshina, at nagbibigay ng lahat ng ninanais.

Verse 84

अथ दुर्योधनो राजा गत्वाथ मिथिलां प्रभुः / गदाशिक्षां ततो दिव्यां बलभद्रादवाप्तवान्

Pagkaraan, ang haring si Duryodhana ay nagtungo sa Mithila at tumanggap ng banal na pagsasanay sa pamalo (gada) mula kay Balabhadra.

Verse 85

प्रसाद्य तु ततो रामो वृष्ण्यन्धकमहारथैः / आनीतो द्वारकामेव कृष्णेन च महात्मना

Pagkatapos, pinalugod ng mga dakilang mandirigma ng Vrishni at Andhaka si Rama; at dinala siya ng dakilang si Krishna pabalik sa Dvaraka.

Verse 86

अक्रूरश्चान्धकैः सार्द्धमथायात्पुरुषर्षभः / युद्धे हत्वा तु शत्रुघ्नं सह बन्धुमता बली

Pagkatapos, dumating si Akura, ang pinakadakila sa mga tao, kasama ang mga Andhaka; at ang makapangyarihan, kasama si Bandhumata, ay pumatay kay Shatrughna sa digmaan.

Verse 87

सुयज्ञतनयायां तु नरायां नरसत्तमौ / भङ्गकारस्य तनयौ विश्रुतौ सुमहाबलौ

Mula sa sinapupunan ni Nara, anak na babae ni Suyajña, isinilang ang dalawang dakilang lalaki; sila’y mga anak ni Bhaṅgakāra, bantog at makapangyarihan.

Verse 88

जज्ञातेंऽधकमुख्यस्य शक्रघ्नो बन्धुमांश्च तौ / वधे च भङ्गकारस्य कृष्णो न प्रीतिमानभूत्

Sila’y isinilang sa angkan ng pangunahing Andhaka na may pangalang Śakraghna at Bandhumān; ngunit sa pagpaslang kay Bhaṅgakāra, hindi nalugod si Kṛṣṇa.

Verse 89

ज्ञातिभेदभयाद्भीतस्तमुबेक्षितवानथ / अपयाते ततो ऽक्रूरे नावर्षत्पाकशासनः

Dahil sa takot sa pagkakahati ng mga kamag-anak, siya’y nagwalang-bahala; at nang umalis si Akrūra, hindi nagpaulan si Pākaśāsana (Indra).

Verse 90

अनावृष्ट्या हतं राष्ट्रमभवद्बहुधा यतः / ततः प्रसादयामासुरक्रूरं कुकुरान्धकाः

Dahil sa tagtuyot, napinsala ang kaharian sa maraming paraan; kaya ang mga Kukura at Andhaka ay nagsikap na payapain si Akrūra.

Verse 91

पुनर्द्वारवतीं प्राप्ते तदा दानपतौ तथा / प्रववर्ष सहस्राक्षः कुक्षौ जलनिधेस्ततः

Nang muling dumating sa Dvāravatī si Akrūra, ang mapagkaloob, si Sahasrākṣa (Indra) ay nagpaulan nang sagana sa sinapupunan ng dagat.

Verse 92

कन्यां वै वासुदेवाय स्वसारं शीलसंमताम् / अक्रूरः प्रददौ श्रीमान्प्रीत्यर्थं मुनिपुङ्गवाः

Si Akrura, ang marangal na pantas sa mga muni, ay naghandog kay Vasudeva ng kanyang kapatid na dalagang may mabuting asal, bilang tanda ng pag-ibig at galak.

Verse 93

अथ विज्ञाय योगेन कृष्णो बभ्रुगतं मणिम् / सभामध्ये तदा प्राह तमक्रूरं जनार्द्दनः

Pagkaraan, nalaman ni Krishna sa pamamagitan ng yoga ang hiyas na napunta kay Babhru; sa gitna ng kapulungan ay nagsalita si Janardana kay Akrura.

Verse 94

यत्तद्रत्नं मणिवरं तव हस्तगतं प्रभो / तत्प्रयच्छ स्वमानार्ह मयि मानार्यकं कृथाः

O Panginoon, ang dakilang hiyas na nasa iyong kamay ay ipagkaloob; ikaw ay karapat-dapat sa dangal—huwag mo akong hamakin.

Verse 95

षष्टिवर्षगते काले यद्रोषो ऽभूत्तदा मम / सुसंरूढो ऽसकृत्प्राप्तस्तदा कालात्ययो महान्

Nang lumipas ang animnapung taon, ang poot na sumiklab sa akin noon ay bumalik nang paulit-ulit at tumibay; noon naganap ang malaking paglihis ng panahon.

Verse 96

ततः कृष्णस्य वचनात्सर्वसात्त्वतसंसदि / प्रददौ तं मणिं बभ्रुरक्लेशेन महामतिः

Pagkaraan, ayon sa salita ni Krishna, sa kapulungan ng lahat ng Sattvata, ibinigay ni Babhru na may dakilang isip ang hiyas na iyon nang walang hirap.

Verse 97

ततस्तमार्जवप्राप्तं बभ्रोर्हस्तादरिन्दमः / ददौ हृष्टमनास्तुष्टस्तं मणिं बभ्रवे पुनः

Pagkaraan, tinanggap ng tagapagpuksa ng kaaway ang hiyas na natamo sa katapatan mula sa kamay ni Babhru; sa galak at kasiyahan ng puso, ibinigay niya muli ang batong-hiyas kay Babhru.

Verse 98

स कृष्णहस्तात्संप्राप्य मणिरत्नं स्यमन्तकम् / आबध्य गान्दिनीपुत्रो विरराजांशुमानिव

Nang matanggap mula sa kamay ni Krishna ang hiyas na Syamantaka, isinuot at itinali ito ng anak ni Gandini, at siya’y nagningning na parang araw.

Verse 99

इमां मिथ्याभिशाप्तिं यो विशुद्धिमपि चोत्तमाम् / वेद मिथ्याभिशप्तिं स न लभेत कथञ्चन

Ang sinumang nakaaalam sa huwad na sumpang ito at sa dakilang kadalisayan, kahit maparatangan ng huwad na sumpa ay hindi mapapahamak sa anumang paraan.

Verse 100

अनमित्राच्छिनिर्जज्ञे कनिष्ठाद्वृष्णिनन्दनात् / सत्यवान्सत्यसंपन्नः सत्यकस्तस्य चात्मजः

Mula kay Anamitra, ang bunsong anak ni Vrishninandana, isinilang si Shini; at ang anak ni Shini ay si Satyaka, na tapat at puspos ng katotohanan.

Verse 101

सात्यकिर्युयुधानश्च तस्य भूतिः सुतो ऽभवत् / भूतेर्युगन्धरः पुत्र इति भौत्यः प्रकीर्त्तितः

Si Satyaka ay tinatawag ding Yuyudhana; ang kanyang anak ay si Bhuti. Ang anak ni Bhuti ay si Yugandhara, kaya siya’y ipinagpupuri bilang ‘Bhautya’.

Verse 102

माड्याः सुतस्य जज्ञे तु सुतो वृष्णिर्युधाजितः / जज्ञाते तनयौ वृष्णेः श्वफल्कश्चित्रकश्च यः

Mula sa anak ni Mādya ay isinilang ang anak ng angkang Vṛṣṇi na si Yudhājit. At si Vṛṣṇi ay nagkaroon ng dalawang anak na lalaki: Śvaphalka at Citraka.

Verse 103

श्वफल्कस्तु महाराजो धर्मात्मा यत्र वर्तते / नास्ति व्याधिभयं तत्र न चावृष्टिभयं तथा

Si Śvaphalka ay isang dakilang hari na may pusong dharma; saan man siya nananahan, walang takot sa sakit at wala ring takot sa tagtuyot na walang ulan.

Verse 104

कादाचित्काशिराजस्य विभोस्तु द्विजसत्तमाः / त्रीणि वर्षाणि विषये नावर्षत्पाकशासनः

O mga dakilang dvija! Noong minsan sa lupain ng hari ng Kāśī, sa loob ng tatlong taon ay hindi nagpaulan si Indra na tinatawag na Pākaśāsana.

Verse 105

स तत्रवासयामास श्वफल्कं परमार्चितम् / श्वफल्कपरिवासेन प्रावर्षत्पाकशासनः

Kaya pinatira niya roon ang lubhang pinararangalan na si Śvaphalka; dahil sa pananatili ni Śvaphalka, nagpaulan si Indra na Pākaśāsana.

Verse 106

श्वफल्कः काशिराजस्य सुतां भार्यामविन्दत / गान्दिनींनाम गां सा हि ददौ विप्राय नित्यशः

Napangasawa ni Śvaphalka ang anak na babae ng hari ng Kāśī; ang pangalan niya ay Gāndinī, at araw-araw ay nagkakaloob siya ng isang baka bilang dāna sa isang brāhmaṇa.

Verse 107

सा मातुरुदरस्था वै बहून्वर्षशातान्किल / निवसंती न वै जज्ञे गर्भस्थां तां पिताब्रवीत्

Tunay na nanahan siya sa sinapupunan ng ina sa loob ng maraming daang taon, ngunit hindi pa rin isinilang; kaya nagsalita ang ama sa dalagang nasa sinapupunan.

Verse 108

जायस्व शीघ्रं भद्रं ते किमर्थं वापि तिष्ठसि / प्रोवाच चैनं गर्भस्था सा कन्या गां दिने दिने

“Isilang ka agad, pagpalain ka; bakit ka pa nananatili?”—pagkasabi nito, ang dalagang nasa sinapupunan ay sumasagot sa kanya araw-araw.

Verse 109

यदि दद्यास्ततो गर्भाद्बहिः स्यां हायनैस्त्रिभिः / तथेत्युवाच तां तस्याः पिता काममपूरयत्

Sinabi ng dalaga, “Kung pahihintulutan mo, sa loob ng tatlong taon ay lalabas ako mula sa sinapupunan.” Sumagot ang ama, “Gayon nga,” at tinupad ang kanyang nais.

Verse 110

दाता यज्वा च शुरश्च श्रुतवानतिथिप्रियः / तस्याः पुत्रः स्मृतो ऽक्रूरः श्वाफल्को भूरिदक्षिणः

Siya ay mapagkaloob, tagaganap ng yajña, matapang, may kaalaman sa śruti, at mapagmahal sa panauhin; ang anak niya ay kilala bilang Akrūra, mula sa angkan ni Śvāphalka, at sagana sa pagbibigay ng dakṣiṇā.

Verse 111

उपमङ्गुस्तथा मङ्गुर्मृदुरश्चारिमेजयः / गिरिरक्षस्ततो यक्षः शत्रुघ्नो ऽथारिमर्दनः

Sina Upamaṅgu, Maṅgu, Mṛdura, at Cārimejaya; at sumunod sina Girirakṣa, Yakṣa, Śatrughna, at Arimardana—sila ang (iba pang) mga anak na binanggit.

Verse 112

धर्मवृद्धः सुकर्मा च गन्धमादस्तथापरः / आवाहप्रतिवाहौ च वसुदेवा वराङ्गना

Si Dharmavṛddha, si Sukarmā, si Gandhamāda at isa pa; gayundin sina Āvāha at Prativāha; at si Vasudevā, ang marikit na banal na babae.

Verse 113

अक्रूरादौग्रसेन्यां तु सुतौ द्वौ कुलनन्दिनौ / देववानुपदेवश्च जज्ञाते देवसंनिभौ

Kay Akrūra at sa kanyang asawang Ograsenī, isinilang ang dalawang anak na ikinatuwa ng angkan: Devavān at Upadeva, na tila mga diyos.

Verse 114

चित्रकस्याभवन्पुत्राः पृथुर्विपृथुरेव च / अश्वग्रीवो ऽश्ववाहश्च सुपार्श्वकगवेषणौ

Ang mga anak ni Citraka ay sina Pṛthu at Vipṛthu; sina Aśvagrīva at Aśvavāha; at sina Supārśvaka at Gaveṣaṇa.

Verse 115

अरिष्टनेमिरश्वास्यः सुवार्मा वर्मभृत्तथा / अभूमिर्बहुभूमिश्च श्रविष्ठाश्रवणे स्त्रियौ

Nariyan sina Ariṣṭanemi, Aśvāsya, Suvārmā at Varmabhṛt; sina Abhūmi at Bahubhūmi; at ang dalawang babae: Śraviṣṭhā at Śravaṇā.

Verse 116

सत्यकात्काशिदुहिता लेभे या चतुरः सुतान् / कुकुरं भजमानं च शुचिं कंबल बर्हिषम्

Mula kay Satyaka, ang anak na babae ng Kāśī ay nagkaroon ng apat na anak na lalaki: Kukura, Bhajamāna, Śuci, Kambala, at Barhiṣa.

Verse 117

कुकुरस्य सुतो वृष्णिर्वृष्णेस्तु तनयो ऽभवत् / कपोतरोमा तस्याथ विलोमाभवदात्मजः

Ang anak ni Kukura ay si Vṛṣṇi; at si Vṛṣṇi ay nagkaroon din ng isang anak. Ang anak niya ay si Kapotaromā, at sumunod ang anak na si Vilomā.

Verse 118

तस्यासीत्तुंबुरुसखा विद्वान्पुत्रोंऽधकः किल / ख्यायते यस्य नामान्यच्चन्दनोदकदुन्दुभिः

May anak siyang marunong na tinawag na Tumburusakhā; at tunay na ang anak niya ay kilala bilang Andhaka. Ang mga pangalan niya’y ipinahahayag kasama ng tubig na may sandal at tunog ng banal na tambol (dundubhi).

Verse 119

तस्याभिजित्ततः पुत्र उत्पन्नस्तु पुनर्वसुः / अश्वमेधं तु पुत्रार्थमाजहार नरोत्तमः

May anak siyang si Abhijit; at mula sa kanya isinilang si Punarvasu. Ang dakilang tao ay nagsagawa ng Aśvamedha yajña upang magkaanak.

Verse 120

तस्य मध्ये ऽतिरात्रस्य सदोमध्यात्ससुच्छ्रितः / ततस्तु विद्वान्धर्मज्ञो दाता यज्वा पुनर्वसुः

Sa gitna ng Atirātra yajña, siya’y lumitaw nang marangal mula sa gitna ng sado (bulwagan ng ritwal). Pagkaraan, si Punarvasu ay naging marunong, batid ang dharma, mapagbigay, at tagaganap ng yajña.

Verse 121

तस्याथ पुत्रमिथुनं बभूवाभिजितः किल / आहुकश्चाहुकी चैव ख्यातौ मतिमतां वरौ

Pagkaraan, nagkaroon si Abhijit ng kambal na anak. Sina Āhuka at Āhukī—kapwa tanyag na pinakamahuhusay sa mga marurunong.

Verse 122

इमांश्चोदा हरन्त्यत्र श्लोकान्प्रति तमाहुकम् / सोपासांगानुकर्षाणां सध्वजानां वरूथिनाम्

Dito, binigkas ni Choda ang mga banal na taludtod na ito para kay Tamāhuka—tungkol sa mga hanay ng hukbo na may kasangkapan, mga kasama, at mga watawat.

Verse 123

रथानां मेघघोषाणां महस्राणि दशैव तु / नासत्यवादी चासीत्तु नायज्ञो नासहस्रदः

Ang mga karwaheng pandigma na umuugong na parang kulog ng ulap ay sampung libo; hindi siya sinungaling, hindi tumatalikod sa yajña, at hindi rin maramot sa pagbibigay ng libo-libong handog.

Verse 124

नाशुचिर्नाप्यधर्मात्मा नाविद्वान्न कृशो ऽभवत् / आर्द्रकस्य धृतिः पुत्र इत्येवमनुशुश्रुम्

Hindi siya marumi, ni may pusong adharmiko; hindi rin mangmang, at hindi naging payat. Ganito ang aming narinig: si Dhṛti ay anak ni Ārdraka.

Verse 125

स तेन परिवारेण किशोरप्रतिमान्हयान् / अशीतिमश्वनियुतान्याहुको ऽप्रतिमो व्रजन्

Kasama ang kanyang mga kasama, dinala niya ang mga kabayong tila kabataang maliksi—walumpung niyuta na kabayo—at ang walang kapantay na Aḥuka ay naglakbay.

Verse 126

पूर्वस्यां दिशि नागानां भोजस्य त्वतिभावयन् / रूप्यकाञ्चनकक्षाणां स्रहस्राण्येकविंशतिः

Sa silangan, upang higit pang itanghal ang karangalan ni Bhoja sa mga Nāga, may dalawampu’t isang libong pamigkis na pilak at ginto.

Verse 127

तावन्त्येव सहस्राणि उत्तरस्यां तथादिशि / भूमिपालस्य भोजस्य उत्तिष्टेत्किङ्कणी किल

Sa hilagang dako ay gayon din ang dami ng libo-libo; sinasabi na ang kiṅkiṇī (kampanilyang pulseras sa paa) ni Haring Bhoja, tagapamahala ng lupa, ay biglang tumindig at tumunog.

Verse 128

आहुकश्चाप्यवन्तीषु स्वसारं त्वाहुकीं ददौ / आहुकात्काश्यदुहितुर्द्वै पुत्रौ संबभूवतुः

Sa Avanti, ibinigay ni Āhuka sa pag-aasawa ang kanyang kapatid na si Āhukī; mula kay Āhuka at sa anak na babae ni Kāśya ay isinilang ang dalawang anak na lalaki.

Verse 129

देवकश्चोग्रसेनश्च देवगर्भसमावुभौ / देवकस्य सुता वीरा जज्ञिरे त्रिदशोपमाः

Sina Devaka at Ugrasena ay kapwa anak ni Devagarbhā; ang matatapang na anak na babae ni Devaka ay isinilang na tila mga diyos.

Verse 130

देववानुपदेवश्च सुदेवो देवरक्षितः / तेषां स्वसारः सप्तासन्वसुदेवाय ता ददौ

Nariyan sina Devavān, Upadeva, Sudeva, at Devarakṣita; at ang kanilang pitong kapatid na babae ay ibinigay niya kay Vasudeva.

Verse 131

धृतदेवोपदेवा च तथान्या देवरक्षिता / श्रीदेवा शान्तिदेवा च सहदेवा तथापरा

Sina Dhṛtadevā, Upadevā, at isa pang Devarakṣitā; gayundin sina Śrīdevā, Śāntidevā, at isa pang Sahadevā.

Verse 132

सप्तमी देवकी तासां सानुजा चारुदर्शना / नवोग्रसेनस्य सुताः कंसस्तेषां तु पूर्वजः

Sa kanila, ang ikapito ay si Devaki, kasama ang nakababatang kapatid at kaaya-ayang pagmasdan. Sila’y mga anak ni Navograsena, at si Kamsa ang panganay sa kanila.

Verse 133

न्यग्रो दश्च सुनामा च कङ्कशङ्कुसुभूमयः / सुतनू राष्ट्रपालश्च युद्धतुष्टश्च तुष्टिमान्

Sina Nyagro, Dasa, Sunama, Kanka, Shanku, at Subhumi; gayundin sina Sutanu, Rashtrapala, Yuddhatusta, at Tustiman.

Verse 134

तेषां स्वसारः पञ्चैव कंसा कंसवती तथा / सुतनू राष्ट्रपाली च कङ्का चैव वराङ्गना

May limang kapatid na babae sila—Kamsa, Kamsavati, Sutanu, Rashtrapali, at Kanka—pawang mga dalagang marikit at marangal.

Verse 135

उग्रसेनो महापत्यो व्याख्यातः कुकुरोद्भवः / कुकुराणामिमं वंशं धारयन्नमितौजसाम्

Isinalaysay si Ugrasena, ang dakilang makapangyarihan, na isinilang sa angkan ng Kukura; siya ang nagpanatili sa linyang ito ng mga Kukura na may di-masukat na lakas.

Verse 136

आत्मनोविपुलं वंशं प्रजावांश्च भवेन्नरः / भजमानस्य पुत्रस्तु रथिमुख्यो विदूरथः

Ang tao’y nagkakamit ng malawak na angkan at kasaganaan ng supling. Ang anak ni Bhajamana ay si Viduratha, ang pangunahing mandirigmang sakay ng karwahe.

Verse 137

राजाधिदेवः शूरश्च विदूरथसुतो ऽभवत् / तस्य शूरस्य तु सुता जज्ञिरे बलवत्तराः

Ang anak ni Vidūratha ay si Rājādhideva at si Śūra. Kay Śūra isinilang ang mga supling na lubhang malalakas.

Verse 138

वातश्चैव निवातश्च शोणितः श्वेतवाहनः / शमी च गदवर्मा च निदान्तः खलु शत्रुजित्

Sina Vāta, Nivāta, Śoṇita, Śvetavāhana, Śamī, Gadavarmā, Nidānta, at Śatrujit—sila ang lumitaw sa angkang iyon.

Verse 139

शमीपुत्रः प्रतिक्षत्रः प्रतिक्षत्रस्य चात्मजः / स्वयंभोजः स्वयंभोजाद्धृदिकः संबभूव ह

Ang anak ni Śamī ay si Pratikṣatra, at ang anak ni Pratikṣatra ay si Svayaṃbhoja. Mula kay Svayaṃbhoja isinilang si Hṛdika.

Verse 140

हृदिकस्य सुतास्त्वासन्दश भीमपराक्रमाः / कृतवर्माग्रजस्तेषां शतधन्वा तु मध्यमः

Si Hṛdika ay may sampung anak na lalaki na kasingtapang ni Bhīma. Sa kanila, si Kṛtavarmā ang panganay, at si Śatadhanvā ang nasa gitna.

Verse 141

देवबाहुस्सुबाहुश्च भिषक्श्वेतरथश्च यः / सुदान्तश्चाधिदान्तश्च कनकः कनकोद्भवः

Sina Devabāhu, Subāhu, Bhiṣak, Śvetaratha, Sudānta, Adhidānta, Kanaka, at Kanakodbhava—sila rin ang (iba pa).

Verse 142

देवबाहोस्सुतो विद्वाञ्जज्ञे कंबलबर्हिषः / असमौजाः सुतस्तस्य सुसमौजाश्च विश्रुतः

Isinilang si Kambalabarhiṣ, ang marunong na anak ni Devabāhu. Ang kanyang mga anak ay si Asamaujā at ang tanyag na Susamaujā.

Verse 143

अजातपुत्राय ततः प्रददावसमौजसे / सुचन्द्रं वसुरूपं च कृष्ण इत्यन्धकाः स्मृताः

Pagkaraan, kay Asamaujā na wala pang anak ay ipinagkaloob sina Sucandra at Vasurūpa; at ang mga Andhaka ay inaalala sa pangalang “Kṛṣṇa”.

Verse 144

अन्धकानामिमं वंशं कीर्त्तयेद्यस्तु नित्यशः / आत्मनो विपुलं वंशं लभते नात्र संशयः

Ang sinumang araw-araw na umaawit ng angkang ito ng mga Andhaka ay magkakamit ng malawak na pagdami ng lahi para sa sarili; walang pag-aalinlangan dito.

Verse 145

अश्मक्यां जनयामास शूरं वै देव मीढुषम् / मारिष्यां जज्ञिरे शूराद्भोजायां पुरुषा दश

Ipinanganak ni Deva Mīḍhuṣ si Śūra kay Aśmakī. Pagkaraan, mula kay Śūra at sa babaeng Bhojā na si Māriṣyā, isinilang ang sampung anak na lalaki.

Verse 146

वसुदेवो महाबाहुः पूर्वमानकदुन्दुभिः / जज्ञे तस्य प्रसूतस्य दुन्दुभिः प्राणदद्दिवि

Si Vasudeva na makapangyarihan ang mga bisig ay dating tinawag na Ānakadundubhi. Nang siya’y isilang, umalingawngaw sa langit ang mga tambol na dundubhi.

Verse 147

आनकानां च संह्नादः सुमहानभवद्दिवि / पपात पुष्पवर्षं च शरस्य भवने महत्

Sa kalangitan ay umalingawngaw ang napakalakas na tunog ng mga ānaka; at sa tahanan ni Śara ay bumuhos ang dakilang ulan ng mga bulaklak.

Verse 148

मनुष्यलोके कृत्स्ने ऽपि रूपे नास्ति समो भुवि / यस्यासीत्पुरुषाग्र्यस्य कान्तिश्चन्द्रमसो यथा

Sa buong daigdig ng tao, walang kapantay sa kanya sa kagandahan sa lupa; ang ningning ng dakilang lalaki ay gaya ng liwanag ng buwan.

Verse 149

देवभागस्ततो जज्ञे ततो देवश्रवाः पुनः / अनाधृष्टिवृकश्चैव नन्दनश्चैव सृंजयः

Pagkaraan ay isinilang si Devabhāga, saka si Devashravā; at isinilang din sina Anādhṛṣṭivṛka, Nandana, at Sṛñjaya.

Verse 150

श्यामः शमीको गण्डूषः स्वसारस्तु वरागनाः / पृथा च श्रुतदेवा च श्रुतकीर्तिः श्रुत श्रवाः

Sina Śyāma, Śamīka, at Gaṇḍūṣa; at ang kanilang mga kapatid na babae—Varāṅganā, Pṛthā, Śrutadevā, Śrutakīrti, at Śrutaśravā.

Verse 151

राजाधिदेवी च तथा पञ्चैता वीरमातरः / पृथां दुहितरं शूरः कुन्तिभोजाय वै ददौ

Kasama rin si Rājādhidevī; ang limang ito ang mga ina ng mga bayani. Ibinigay ni Śūra ang kanyang anak na si Pṛthā kay Kuntibhoja.

Verse 152

तस्मात्सा तु स्मृता कुन्ती कुन्तिभोजात्मजा पृथा / कुरुवीरः पाण्डुमुख्यस्तस्माद्भार्यामविन्दत

Kaya siya ay inalaala bilang Kuntī, si Pṛthā na anak ni Kuntibhoja; ang bayaning Kuru na si Pāṇḍu ay tumanggap sa kanya bilang kabiyak sa dharma.

Verse 153

पुथा जज्ञे ततः पुत्रांस्त्रीनग्निसमतेजसः / लोके प्रतिरथान्वीराञ्छक्रतुल्यपराक्रमान्

Pagkaraan, si Pṛthā ay nagsilang ng tatlong anak na nagniningning na gaya ng apoy; sila’y mga bayaning kayang humarap sa sinumang kalaban at kasingtapang ni Indra.

Verse 154

धर्माद्युधिष्टिरं पुत्रं मारुताच्च वृकोदरम् / इन्द्राद्धनञ्जयं चैव पृथा पुत्रानजीचनत्

Mula kay Dharma ay isinilang si Yudhiṣṭhira, mula kay Māruta si Vṛkodara (Bhīma), at mula kay Indra si Dhanañjaya (Arjuna); si Pṛthā ang nagsilang sa mga anak na ito.

Verse 155

माद्रवत्या तु जनितावश्विनाविति विश्रुतम् / नकुलः सहदेवश्च रुपसत्त्वगुणान्वितौ

Kilala na mula kay Mādrī, sa biyaya ng kambal na Aśvin, isinilang sina Nakula at Sahadeva; kapwa sila may kagandahan, sattva, at mabubuting katangian.

Verse 156

जज्ञे तु श्रुतदेवायां तनयो वृद्धशर्मणः / करूषाधिपतेर्ंवीरो दन्तवक्रो महाबलः

Kay Śrutadevā ay isinilang ang anak ni Vṛddhaśarmā: si Dantavakra, ang makapangyarihang bayani at pinuno ng Karūṣa.

Verse 157

कैकयाच्छ्रुतिकीर्त्यं तु जज्ञे संतर्दनो बली / चेकितानबृहत्क्षत्रौ तथैवान्यौ महाबलौ

Mula kay Śrutikīrti ng Kaikaya isinilang si Santardana na makapangyarihan; gayundin sina Cekitāna at Bṛhatkṣatra, at dalawa pang dakilang malalakas.

Verse 158

विन्दानुविन्दावावन्त्यौ भ्रातरौ सुमहाबलौ / श्रुतश्रवायां चैद्यस्तु शिशुपालो बभूव ह

Sina Vindā at Anuvindā, dalawang magkapatid ng Avanti, ay lubhang makapangyarihan; at mula kay Śrutaśravā isinilang si Śiśupāla ng Cedi.

Verse 159

दमघोषस्य राजर्षेः पुत्रो विख्यातपौरुषः / यः पुरा सदशग्रीवः संबभूवारिमर्दनः

Ang anak ng rajarshi na si Damaghoṣa ay tanyag sa kagitingan; noong una’y nagkatawang-tao bilang Daśagrīva (Rāvaṇa), ang dumudurog sa kaaway.

Verse 160

वैश्रवाणानुजस्तस्य कुंभकर्णो ऽनुजस्तथा पत्न्यस्तु वसुदेवस्य त्रयोदश वराङ्गनाः

Ang nakababatang kapatid niya ay si Vaiśravaṇa (Kubera); at si Kumbhakarṇa rin ay kapatid niyang bunso. Ang mga asawa ni Vasudeva ay labintatlong mararangal na babae.

Verse 161

पौरवी रोहिणी चैव मदिरा चापरा तथा / तथैव भद्रवैशाखी सुनाम्नी पञ्चमी तथा

Si Pauravī, Rohiṇī, Madirā at Aparā; gayundin si Bhadravaiśākhī, at si Sunāmnī bilang ikalima.

Verse 162

सहदेवा शान्तिदेवा श्रीदेवा देवरक्षिता / धृतदेवोपदेवा च देवकी सप्तमी तथा

Sahadevā, Śāntidevā, Śrīdevā at Devarakṣitā; gayundin sina Dhṛtadevā, Upadevā at Devakī—siya ang ikapito rin.

Verse 163

सुगन्धा वनराजी च द्वेचान्ये परिचारिके / रोहिणी पौरवी चैव बाह्लीकस्यानुजाभवत्

Sina Sugandhā at Vanarājī ay dalawa pang tagapaglingkod; at sina Rohiṇī at Pauravī ay naging nakababatang kapatid ni Bāhlīka.

Verse 164

ज्येष्ठा पत्नी महाभागदयिताऽनकदुन्दुभेः / ज्येष्ठे लेभे सुतं रामं सारणं हि शठं तथा

Si Jyeṣṭhā ang minamahal at mapalad na asawa ni Anakadundubhi; kay Jyeṣṭhā isinilang ang mga anak na lalaki: Rāma, Sāraṇa, at Śaṭha.

Verse 165

दुर्दमं दमनं शुभ्रं पिण्डारककुशीतकौ / चित्रां नाम कुमारीं च रोहिण्यष्टौ व्यजायत

Si Rohiṇī ay nagsilang ng walong anak: Durdama, Damana, Śubhra, Piṇḍāraka, Kuśītaka, at isang dalagang anak na nagngangalang Citrā—kabuuang walo.

Verse 166

पुत्रौ रामस्य जज्ञाते विज्ञातौ निशठोल्मुकौ / पार्श्वी च पार्श्वमर्दी च शिशुः सत्यधृतिस्तथा

Kay Rāma ay isinilang ang dalawang anak na lalaki, ang kilalang Niśaṭha at Ulmuka; at isinilang din sina Pārśvī, Pārśvamardī, Śiśu, at Satyadhṛti.

Verse 167

मन्दबाह्यो ऽथ रामणाङ्गिरिको गिरिरेव च / शुल्कगुल्मो ऽतिगुल्मश्च दरिद्रान्तक एव च

Si Mandabahu, Ramanangirika, at Girireva; gayundin ang Shulkagulma, Atigulma, at Daridrantaka—ito ang mga banal na pangalang binanggit.

Verse 168

कुमार्यश्चापि पञ्जान्या नामतस्ता निबोधत / अर्चिष्मती सुनन्दा च सुरसा सुवचास्तथा

Pakinggan ang mga pangalan ng mga dalaga ni Panjānyā—Arciṣmatī, Sunandā, Surasā, at Suvacā.

Verse 169

तथा शतबला चैव सारणस्य सुतास्त्विमाः / भद्राश्वो भद्रगुप्तिश्च भद्रविष्टस्तथैव च

Gayundin si Śatabalā; ito ang mga anak na lalaki ni Sāraṇa—Bhadrāśva, Bhadragupti, at Bhadraviṣṭa.

Verse 170

भद्रबाहुर्भद्ररथो भद्रकल्पस्तथैव च / सुपार्श्वकः कीर्त्तिमांश्च रोहिताश्वः शठात्मजाः

Bhadrabāhu, Bhadraratha, Bhadrakalpa; at Supārśvaka, Kīrttimān, at Rohitāśva—sila ang mga anak ni Śaṭha.

Verse 171

दुर्मदस्याभिभूतश्च रोहिण्याः कुलजाः स्मृताः / नन्दोपनन्दौ मित्रश्च कुक्षिमित्रस्तथा बलः

Si Abhibhūta, na dumadaig kay Durmada, ay inaalala ring mula sa angkan ni Rohiṇī; sina Nanda, Upananda, Mitra, Kukṣimitra, at Bala.

Verse 172

चित्रोपचित्रौ कृतकस्तुष्टिः पुष्टिरथापरः / मदिरायाः सुता एते वसुदेवाद्धिजज्ञिरे

Sina Citropacitra, Krtaka, Tusti, Pusti, at Apara—sila ang mga anak ni Madira na isinilang kay Vasudeva.

Verse 173

उपबिंबो ऽथ बिंबश्च सत्त्वदन्तमहौजसौ / चत्वार एते विख्याता भद्रापुत्रा महाबलाः

Sina Upabimba at Bimba, at sina Sattvadanta at Mahaujasa—apat na tanyag, mga anak ni Bhadra, at lubhang malalakas.

Verse 174

वैशाल्यामदधाच्छौरिः पुत्रं कौशिकमुत्तमम् / देवक्यां जज्ञिरे सौरेः सुषेणः कीर्त्तिमानपि

Ipinagkaloob ni Sauri kay Vaisalya ang dakilang anak na si Kausika; at kay Devaki naman ay isinilang si Sushena, ang tanyag na anak ni Sauri.

Verse 175

उदर्षिर्भद्रसेनश्च ऋजुदायश्च पञ्चमः / षष्ठो हि भद्रदेवश्च कंसः सर्वाञ्जघान तान्

Sina Udarshi, Bhadrasena, ang ikalima na si Rjudaya, at ang ikaanim na si Bhadradeva—silang lahat ay pinaslang ni Kamsa.

Verse 176

अथ तस्या मवस्थाया आयुष्मान्संबभूव ह / लोकनाथः पुनर्विष्णुः पूर्वं कृष्णः प्रजापतिः

Pagkaraan, sa kalagayang iyon ay lumitaw si Ayusman; siya rin ang Vishnu, Panginoon ng daigdig, na noong una ay si Prajapati Krishna, at ngayo’y muling nagpakita.

Verse 177

अनुजाताभवकृष्णात्सुभद्रा भद्रभाषिणी / कृष्णा सुभद्रेति पुनर्व्याख्याता वृष्णिनन्दिनी

Bilang nakababatang kapatid ni Krishna, isinilang si Subhadra, na may mapagpalang pananalita. Siya’y muling ipinaliwanag bilang ‘Krishna’ at ‘Subhadra’, ang minamahal na dalaga ng angkang Vrishni.

Verse 178

सुभद्रायां रथी पार्थादभिमन्युरजायत / वसुदेवस्य भार्यासु महाभागासु सप्तसु

Mula kay Subhadra, sa pamamagitan ni Partha Arjuna, isinilang si Abhimanyu, ang mandirigmang karwahe. Ito’y binanggit sa salaysay tungkol sa pitong dakilang maybahay ni Vasudeva.

Verse 179

ये पुत्रा जज्ञिरे शुरा नामतस्तान्निबोधत / पूर्वाद्याः सहदेवायां शूराद्वै जज्ञिरे सुताः

Alamin ang mga pangalan ng mga anak na lalaki na isinilang kay Shura. Ang mga unang anak ay isinilang kay Sahadeva, tunay na mula kay Shura rin.

Verse 180

शान्तिदेवा जनस्तम्बं शौरेर्जज्ञे कुलोद्वहम् / आगावहो महात्मा च वृकदेव्या मजायत

Mula kay Shantideva, isinilang ang ‘Janastamba’, ang tagapag-angat ng angkan ni Shauri. At mula kay Vrikadevi, isinilang si ‘Agavaha’ at isang anak na may dakilang diwa (mahatma).

Verse 181

श्रीदेवायां स्वयं जज्ञे मन्दको नाम नामतः / उपासंगं वसुं चापि तनयौ देवरक्षिता

Kay Shrideva, isinilang mismo ang anak na nagngangalang Mandaka. At mula kay Devarakshita, isinilang din ang dalawang anak: Upasanga at Vasu.

Verse 182

एवं दश सुतास्तस्य कंसस्तानप्यघातयत् / विजयं रोचनं चैव वर्द्धमानं च देवलम्

Sa gayon, pinaslang din ni Kamsa ang sampung anak niya; pati sina Vijaya, Rocana, Vardhamana, at Devala ay kanyang nilipol.

Verse 183

एतान्महात्मनः पुत्रान्सुषाव शिशिरावती / सप्तमी देवकी पुत्रं सुनामानमसूयत

Ang mga anak ng dakilang kaluluwang iyon ay isinilang ni Sisiravati; at sa ikapitong pagkakataon, si Devaki ay nagsilang ng anak na lalaking si Sunama ang pangalan.

Verse 184

गवेषणं महाभागं संग्रामे चित्रयोधिनम् / श्राद्धदेव्यां पुरोद्याने वने तु विचरन्द्विजाः

Si Gaveshana, ang mapalad, ay isang kahanga-hangang mandirigma sa digmaan; o mga dwija, siya’y gumagala sa gubat ng harapang hardin ni Shraddhadevi.

Verse 185

वैश्यायामदधाच्छौरिः पुत्रं कौशिकमव्ययम् / सुगन्धी वनराजी च शौरेरास्तां परिग्रहौ

Ipinagkaloob ni Shauri sa isang babaeng Vaishya ang anak na si Kaushika, na di-nasisira; at sina Sugandhi at Vanaraji ay naging mga parigraha (kabiyak) ni Shauri.

Verse 186

पुण्डश्च कपिलश्चैव सुगन्ध्याश्चात्मजौ तु तौ / तयो राजाभवत्पुण्ड्रः कपिलस्तु वनं ययौ

Ang dalawang anak ni Sugandhi ay sina Punda at Kapila; sa kanila, si Pundra ang naging hari, at si Kapila naman ay nagtungo sa gubat.

Verse 187

अन्यस्यामभवद्वीरो वसुदेवात्मजो बली / जरा नाम निषादो ऽसौ प्रथमः स धनुर्द्धरः

Mula sa ibang asawa, isinilang ang anak ni Vasudeva na matapang at makapangyarihan. Siya ay isang Niṣāda na nagngangalang Jarā, at kinilalang unang mamamana.

Verse 188

विख्यातो देवभाग्यस्य महाभागः सुतो ऽभवत् / पण्डितानां मतं प्राहुर्देवश्रवसमुद्भवम्

Nagkaroon si Devabhāgya ng isang anak na lubhang mapalad at tanyag. Ayon sa mga pantas, siya’y nagmula kay Devaśravas.

Verse 189

अश्मक्यां लभते पुत्रमनाधृष्टिर्यशास्विनम् / निवृत्तशत्रुं शत्रुघ्नं श्राद्धदेवं महाबलम्

Kay Aśmakī, nagkamit si Anādhṛṣṭi ng isang anak na bantog—tagapagpaurong ng kaaway, tagapuksa ng kaaway, si Śrāddhadeva na makapangyarihan.

Verse 190

व्यजायत श्राद्धदेवो नैषादिर्यः पारिश्रुतः / एकलव्यो महाभागो निषादैः परिवर्द्धितः

Isinilang ang Niṣāda na si Śrāddhadeva, na kilala rin bilang Pāriśruta. Ang mapalad na si Ekalavya ay pinalaki ng mga Niṣāda.

Verse 191

गण्डूषायानपत्याय कृष्णस्तुष्टो ऽददात्सुतौ / चारुदेष्णं च सांबं च कृतास्त्रौ शस्तलक्षणौ

Dahil walang anak si Gaṇḍūṣā, nalugod si Kṛṣṇa at ipinagkaloob sa kanya ang dalawang anak—si Cārudeṣṇa at si Sāmba; kapwa bihasa sa sandata at may mga tanda ng mandirigma.

Verse 192

रन्तिश्च रन्तिपालश्च द्वौ पुत्रौ नन्दनस्य च / वृकाय वै त्वपुत्राय वसुदेवः प्रतापवान्

Si Nandana ay may dalawang anak na sina Ranti at Rantipala. At dahil si Vrka ay walang supling, si Vasudeva na makapangyarihan ay ibinigay sa kanya bilang anak.

Verse 193

सौमिं ददौ सुत वीरं शौरिः कौशिकमेव च / सृंजयस्य धनुश्चैव विरजाश्च सुताविमौ

Ipinagkaloob ni Śauri ang anak na mandirigmang si Saumi at si Kaushika. Ang dalawang ito ay mga anak ni Sṛñjaya: Dhanu at Virajā.

Verse 194

अनपत्यो ऽभवच्छ्यामः शमीकस्तु वनं ययौ / जुगुप्समानो भोजत्वं राजर्षित्वमवाप्तवान्

Si Śyāma ay nanatiling walang supling; ngunit si Śamīka ay nagtungo sa gubat. Sa paghamak sa katayuang Bhoja, natamo niya ang antas ng rājaṛṣi.

Verse 195

य इदं जन्म कृष्णस्य पठते नियतव्रतः / श्रावयेद्ब्राह्मणंवापि स महात्सुखमवाप्नुयात्

Ang sinumang may mahigpit na panata na bumabasa ng salaysay ng kapanganakan ni Kṛṣṇa, o ipinapakinggan ito sa isang brāhmaṇa, ay magkakamit ng dakilang ligaya.

Verse 196

देवदेवो महातेजाः पूर्वं कृष्णः प्रजापतिः / विहारार्थं मनुष्येषु जज्ञे नारायणः प्रभुः

Ang Diyos ng mga diyos, puspos ng dakilang liwanag—na noon ay Prajāpati na tinawag na Kṛṣṇa—ay isinilang sa mga tao bilang Panginoong Nārāyaṇa upang isagawa ang banal na lila.

Verse 197

देवक्यां वसुदेवेन तपसा पुष्करेक्षणः / चतुर्बाहुस्तु संजज्ञे दिव्यरूपश्रियान्वितः

Sa sinapupunan ni Devakī, dahil sa pag-aayuno at pagsasadhana ni Vasudeva, ang Panginoong may matang-lotus ay isinilang na may apat na bisig, taglay ang ningning ng banal na anyo.

Verse 198

प्रकाश्यो भगवान्योगी कृष्णो मानुषतां गतः / अव्यक्तो व्यक्तलिङ्गश्च स एव भगवान्प्रभुः

Ang Bhagavān na yogī na nararapat mahayag—si Kṛṣṇa—ay pumasok sa kalagayang-tao; bagaman di-nahahayag, taglay Niya ang mga palatandaang nahahayag: Siya rin ang Panginoong Kataas-taasan.

Verse 199

नारायणो यतश्चक्रे व्ययं चैवाव्ययं हि यत् / देवो नारायणो भूत्वा हरिरासीत्सनातनः

Mula kay Nārāyaṇa naganap ang kapahamakan at ang di-napaparam; Siya ring iyon, bilang Deva Nārāyaṇa, ay nanatiling si Hari na walang hanggan.

Verse 200

यो ऽबुञ्जाच्चादिपुरुषं पुरा चक्रे प्रजापतिम् / अदितेरपि पुत्रत्वमेत्य यादवनन्दनः

Yaong minsang nagtalaga maging sa Ādipuruṣa bilang Prajāpati noong unang panahon—ang Yādava-nandana ring iyon—ay tumanggap din ng pagiging anak ni Aditi at nagkatawang-tao.