Adhyaya 24

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे त्रयोविंशतितमो ऽध्यायः वसिष्ठ उवाच इत्युक्तस्तेन भूपाल रामो मतिमतां वरः / निरूप्य मनसा भूयस्तमुवाचाभिविस्मितम्

Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa na ipinahayag ni Vāyu, sa gitnang bahagi, sa ikatlong Upoddhāta-pāda, ang ika-dalawampu’t tatlong kabanata. Sabi ni Vasiṣṭha—nang marinig iyon, si Haring Rama, pinakadakila sa mga marurunong, ay muling nagmuni sa isip at, namangha, ay nagsalita sa kanya.

Verse 2

राम उवाच कस्त्वं ब्रूहि महाभाग न वै प्राकृतपूरुषः / इन्द्रस्येवानुभावेन वपुरालक्ष्यते तव

Wika ni Rama: “O marangal, sabihin mo kung sino ka; hindi ka karaniwang tao. Ang iyong anyo’y nahahayag na may kapangyarihang tulad ni Indra.”

Verse 3

विचित्रार्थपदौदार्यगुणगांभीर्यजातिभिः / सर्वज्ञस्यैव ते वाणी श्रूयते ऽतिमनोहरा

Sa mga kahulugang masalimuot, mararangal na salita, kabutihan at lalim, ang iyong pananalita’y tila sa isang nakaaalam ng lahat—lubhang kaakit-akit pakinggan.

Verse 4

इन्द्रो वह्निर्यमो धाता वरुणो वा धनाधिपः / ईशानस्तपनो ब्रह्मा वायुः सोमो गुरुर्गुहः

Ikaw ba’y si Indra, Agni, Yama, Dhātā, Varuṇa, o si Kubera na panginoon ng yaman? O ikaw ba’y si Īśāna, Sūrya, Brahmā, Vāyu, Soma, Guru (Bṛhaspati), o si Guha?

Verse 5

एषामन्यतमः प्रायो भवान्भवितुमर्हति / अनुभावेन जातिस्ते हृदिशङ्कां तनोति मे

Sa mga iyon, marahil ikaw ang isa; dahil sa iyong kapangyarihang anubhava, ang iyong pagkakakilanlan ay nagpapalaganap ng pag-aalinlangan sa aking puso.

Verse 6

मायावी भगवान्विष्णुः श्रूयते पुरुषोत्तमः / को वा त्वं वपुषानेन ब्रूहि मां समुपागतः

Naririnig na ang mapanlikhang Bhagavan Vishnu ay ang Purusottama; kaya sino ka sa anyong ito na lumapit sa akin—sabihin mo.

Verse 7

अथ वा जगतां नाथः सर्वज्ञः परमेश्वरः / परमात्मात्मसंभूतिरात्मारामः सनातनः

O kaya ikaw ang Natha ng mga daigdig, ang lubos na nakaaalam, ang Parameshvara; nagmula sa Paramatma, ang Atmarama, ang walang hanggan.

Verse 8

स्वच्छन्दचारी भगवाञ्छिवः सर्वजगन्मयः / वपुषानेन संयुक्ते भवान्भवितुमर्हति

Ang Bhagavan Shiva na malayang kumikilos at sumasaklaw sa buong sanlibutan; taglay ang anyong ito, ikaw ang nararapat na Siya.

Verse 9

नान्यस्येदृग्भवेल्लोके प्रभावानुगतं वपुः / जात्यर्थसौष्ठवोपेता वाणी चौदार्यशालिनी

Sa daigdig, wala nang iba ang may katawang kasingbisa at kasingningning nito; at wala ring pananalitang kasingpino sa dangal at kahulugan, at puspos ng kagandahang-loob.

Verse 10

मन्ये ऽहं भक्तवात्सल्याद्वानेन वपुषाहरः / प्रत्यक्षतामुपगतो संदेहो ऽस्मत्परीक्षया

Sa palagay ko, dahil sa paglingap Niya sa mga deboto, si Hari ay nagpakita nang hayagan sa anyong naninirahan sa gubat; napawi ang aking pag-aalinlangan sa pagsubok na ito.

Verse 11

न केवलं भवान् व्याधस्तेषां नेदृग्विधाकृतिः / तस्मात्तुभ्यं नमस्तस्मै सुरुपं संप्रदर्शय

Hindi ka lamang mangangaso; wala silang ganitong anyo. Kaya sumasamba ako sa iyo, at sumasamba rin sa Kataas-taasan—ipakita mo ang iyong marikit na banal na anyo.

Verse 12

आविष्कुर्वन्प्रसीदात्ममहिमानुगुणं वपुः / ममानेकविधा शङ्कामुच्येत येन मानसी

Ihayag mo, O Mapagpala, ang anyong angkop sa iyong sariling kadakilaan at maging mahabagin, upang mapawi ang sari-saring alinlangan sa aking isipan.

Verse 13

प्रसीद सर्वभावेन बुद्धिमोहौ ममाधुना / प्रणाशय स्वरूपस्य ग्रहणादेव केवलम्

Maging mahabagin sa buong diwa; ngayon pawiin ang pagkalito ng aking isip at ang aking pagkamangmang, sa pamamagitan lamang ng pagdama sa iyong tunay na anyo.

Verse 14

प्रार्थयेत्वां महाभाग प्रणम्य शिरसासकृत् / कस्त्वं मे दर्शयात्मानं बद्धो ऽयं ते मयाञ्जलिः

O dakilang pinagpala! Minsan akong yumuko at sumamba, at nagsusumamo: Sino ka? Ipakita mo sa akin ang iyong sarili; narito ang aking nakatiklop na palad na handog sa iyo.

Verse 15

इत्युक्त्वा तं महाभाग ज्ञातुमिच्छन्भृगूद्वहः / उपविश्य ततो भूमौ ध्यानमास्ते समाहितः

Pagkasabi nito, ang dakilang pinagpala na pinuno ng angkan ni Bhrigu ay nagnasang makaalam; umupo siya sa lupa at nanatiling nakatuon sa pagninilay.

Verse 16

बद्धपद्मासनो मौनी यतवाक्कायमानसः / निरुद्धप्राणसंचारो दध्यौ चिरमुदारधीः

Naupo siya sa nakabigkis na padmāsana, nanahimik; pinigil ang salita, katawan at isip, inawat ang daloy ng prāṇa, at nagmuni nang matagal sa marangal na talino.

Verse 17

सन्नियम्येन्द्रियग्रामं मनो हृदि निरुध्य च / चिन्तयामास देवेशं ध्यानदृष्ट्या जगद्गुरुम्

Matapos supilin ang mga pandama at ipirmi ang isip sa puso, inalala niya sa mata ng pagninilay ang Panginoon ng mga diyos, ang Guro ng sanlibutan.

Verse 18

अपश्यच्च जगन्नाथमात्मसंधानचक्षुषा / स्वभक्तानुग्रहकरं मृगव्याधस्वरूपिणम्

Sa mata ng panloob na pagtuon, nakita niya si Jagannātha—ang nagbibigay-biyaya sa mga deboto—na nagpakita sa anyo ng mangangaso ng hayop.

Verse 19

तत उन्मील्य नयने शीघ्रमुत्थाय भार्गवः / ददर्श देवं तेनैव वपुषा पुरतः स्थितम्

Pagkaraan, idinilat ni Bhārgava ang mga mata, agad tumindig, at nakita ang Diyos na nakatayo sa harap niya sa gayon ding anyo.

Verse 20

आत्मनो ऽनुग्रहार्थाय शरण्यं भक्तवत्सलम् / आविर्भूतं महाराज दृष्ट्वा रामः ससंभ्रमम्

O Maharaja, nang makita ni Rama ang Diyos na kanlungan at mapagmahal sa mga deboto na nagpakita upang magbigay ng biyaya, napuno siya ng paggalang at pagkamangha.

Verse 21

रोमाञ्छोद्भिन्नसर्वाङ्गो हर्षाश्रुप्लुतलोचनः / पपात पादयोर्भूमौ भक्त्या तस्य महामतिः

Nangilabot ang buong katawan niya at napuno ng luha ng galak ang kanyang mga mata; ang dakilang pantas ay nagpatirapa sa lupa sa paanan Niya dahil sa debosyon.

Verse 22

स गद्गदमुवाचैनं संभ्रमाकुलया गिरा / शरणं भव शर्वेति शङ्करेत्यसकृन्नृप

O hari, sa nanginginig at napuputol na tinig dahil sa paggalang, paulit-ulit niyang sinabi: “Maging kanlungan ko, O Sarva, O Shankara.”

Verse 23

ततः स्वरुपधृक् शंभुस्तद्भक्तिपरितोषितः / राममुत्थापयामास प्रणा मावनतं भुवि

Pagkaraan, si Shambhu na nasa sariling anyo, nalugod sa kanyang debosyon at iniahon si Rama na nakayukod sa lupa sa pagyukod.

Verse 24

उत्थापितो जगद्धात्रा स्वहस्ताभ्यां भृगूद्वहः / तुष्टाव देवदेवेशं पुरः स्थित्वा कृताजलिः

Iniahon siya ng Tagapagtaguyod ng sanlibutan sa pamamagitan ng sariling mga kamay; at ang dakila sa angkan ni Bhrigu ay tumindig sa harap, nag-anjali, at nagpuri sa Panginoon ng mga diyos.

Verse 25

राम उवाच नमस्ते देवदेवाय शङ्करायादिमूर्त्तये / नमः शर्वाय शान्ताय शाश्वताय नमोनमः

Wika ni Rama— Pagpupugay sa Diyos ng mga diyos, kay Śaṅkara na Adimūrti. Pagyukod kay Śarva na mapayapa at walang hanggan; paulit-ulit na pagpupugay.

Verse 26

नमस्ते नीलकण्ठाय नीललोहितमूर्त्तये / नमस्ते भूतनाथाय भूतवासाय ते नमः

Pagpupugay kay Nīlakaṇṭha, may anyong bughaw at mapula. Pagpupugay kay Bhūtanātha, panginoon ng mga bhūta, at Bhūtavāsa na nananahan sa kanila; sa Iyo ang pagyukod.

Verse 27

व्यक्ताव्यक्तस्वरूपाय महादेवाय मीढुषे / शिवाय बहुरूपाय त्रिनेत्राय नमोनमः

Pagpupugay sa may anyong hayag at di-hayag, kay Mahādeva na mapagkaloob. Pagpupugay kay Śiva na maraming anyo, may tatlong mata; paulit-ulit na pagyukod.

Verse 28

शरणं भव मे शर्व त्वद्भक्तस्य जगत्पते / भूयो ऽनन्याश्रयाणां तु त्वमेव हि परायणम्

O Śarva, Panginoon ng sanlibutan! Ako’y deboto Mo; maging kanlungan Ka sa akin. Sa mga walang ibang masandalan, Ikaw lamang ang sukdulang sandigan.

Verse 29

यन्मयापकृतं देव दुरुक्तं वापि शङ्कर / अजानता त्वां भगवन्मम तत्क्षन्तुमर्हसि

O Diyos, O Śaṅkara! Anumang pagkakasala o masakit na salitang nasabi ko, dahil sa hindi ko pagkakilala sa Iyo—O Bhagavān—patawarin Mo ako.

Verse 30

अनन्यवेद्यरुपस्य सद्भावमिहकः पुमान् / त्वामृते तव सर्वेश सम्यक् शक्रोति वेदितुम्

O Sarveśa, ang tunay na kalikasan ng Iyong anyo na di-makikilala sa ibang paraan—kung wala Ka, sinong tao sa daigdig ang makaaalam nito nang wasto?

Verse 31

तस्मात्त्वं सर्वभावेन प्रसीद मम शङ्कर / नान्यास्ति मे गतिस्तुभ्यं नमो भूयो नमो नमः

Kaya nga, O aking Śaṅkara, maging kalugud-lugod Ka sa akin nang buong damdamin. Wala akong ibang hantungan kundi Ikaw; pagpupugay, muli pang pagpupugay, paulit-ulit na pagpupugay.

Verse 32

वसिष्ठ उवाच इति संस्तूयमानस्तु कृताञ्जलिपुटं पुरः / तिष्ठन्तमाह भगवान्प्रसन्नात्मा जगन्मयः

Sinabi ni Vasiṣṭha: Nang siya’y pinupuri nang gayon at nakatayo sa harap na magkahawak ang mga palad, ang Bhagavān na may pusong payapa at lumulukob sa sanlibutan ay nagsalita sa kanya.

Verse 33

भगवानुवाच प्रीतो ऽस्मि भवते तात तपसानेन सांप्रतम् / भक्त्या चैवानपायिन्या ह्यपि भार्गवसत्तम

Wika ng Bhagavān: Anak ko, ngayon ay nalulugod Ako sa iyong tápas na ito; at gayundin, O pinakadakila sa angkan ng Bhārgava, sa iyong bhakti na di-nawawala.

Verse 34

दास्ये चाभि मतं सवे भवते ऽहं त्वया वृतम् / भक्तो हि मे त्वमत्यर्थं नात्र कार्या विचारणा

Maging sa damdaming paglilingkod, O Ikaw na sumasaklaw sa lahat, Ako’y pinili mo. Ikaw ay tunay na lubos na bhakta Ko; dito’y wala nang dapat pag-isipan pa.

Verse 35

मयैवावगतं सर्वं त्दृदि वत्ते ऽद्यवर्त्तते / तस्माद्ब्रवीमि यत्त्वाहं तत्कुरुष्वाविशङ्कितम्

Nalalaman ko nang ganap ang lahat ng nasa iyong puso ngayon. Kaya gawin mo ang sinasabi ko nang walang pag-aalinlangan.

Verse 36

नास्त्राणां धारणे वत्स विद्यते शक्तिरद्य ते / रौद्राणां तेन भूयो ऽपि तपो घोरं समाचर

Anak, sa araw na ito wala ka pang lakas upang magtaglay ng mga astra. Kaya para sa mga Raudra na astra, magsagawa ka pa ng mas mahigpit na pag-aayuno at pagninilay.

Verse 37

परीत्य पृथिवीं सर्वां सर्वतीर्थेषु च क्रमात् / स्रात्वा पवित्रदेहस्त्तवं सर्वाण्यस्त्राण्यवाप्स्यसि

Kapag nilibot mo ang buong daigdig at sunud-sunod na naligo sa lahat ng mga tirtha, magiging dalisay ang iyong katawan at matatamo mo ang lahat ng astra.

Verse 38

इत्युक्त्वान्तर्दधे देवस्तेनैव वपुषा विभुः / रामस्य पश्यतो राजन्क्षणेन भवभागकृत्

Pagkasabi nito, ang makapangyarihang diyos ay naglaho sa gayon ding anyo. O hari, sa harap ni Rama, siya’y nawala sa isang kisapmata.

Verse 39

अन्तर्हिते जगन्नाथे रामो नत्वा तु शङ्करम् / परीत्यवसुधां सर्वां तीर्थस्नाने ऽकरोन्मनः

Nang maglaho ang Jagannatha, yumukod si Rama kay Shankara at nagpasyang libutin ang buong lupa upang maligo sa mga banal na tirtha.

Verse 40

ततः स पृथिवीं सर्वां परिक्रम्य यथाक्रमम् / चकार सर्वतीर्थेषु स्नानं विधिवदात्मवान्

Pagkaraan, ang taong may pagpipigil-sa-sarili ay nilibot ang buong daigdig ayon sa pagkakasunod, at naligo sa lahat ng tīrtha nang ayon sa wastong ritwal.

Verse 41

तीर्थेषु क्षेत्रमुख्येषु तथा देवालयेषु च / पितॄन्देवांश्च विधिवदतर्पयदतन्द्रितः

Sa mga tīrtha, pangunahing kshetra, at mga templo, siya’y walang katamaran na naghandog ng tarpaṇa sa mga ninuno at sa mga diyos ayon sa ritwal.

Verse 42

उपवासतपोहोमजपस्नानादिसुक्रियाः / तीर्थेषु विधिवत्कुर्वन्परिचक्राम मेदिनीम्

Habang nililibot ang daigdig, isinasagawa niya sa mga tīrtha ang mga banal na gawain—pag-aayuno, tapas, homa, japa, at sagradong paliligo—ayon sa ritwal.

Verse 43

एवं क्रमेण तीर्थेषु स्नात्वा चैव वसुंधराम् / प्रदक्षिणीकृत्य शनैः शुद्धदेहो ऽभवन्नृप

O hari, sa ganitong paraan, matapos maligo sa mga tīrtha ayon sa pagkakasunod at magpradakshina sa daigdig, unti-unti siyang naging may dalisay na katawan.

Verse 44

परीत्यैवं वसुमतीं भार्गवः शंभुशासनात् / जगाम् भूयस्तं देशं यत्र पूर्वमुवास सः

Matapos libutin ang vasumatī sa ganitong paraan, si Bhārgava, ayon sa utos ni Śambhu, ay bumalik sa lupang dati niyang tinitirhan.

Verse 45

गत्वा राजन्सतत्रैव स्थित्वा देवमुमापतिम् / भक्त्या संपूजयामास तपोभिर्न्नियमैरपि

O hari, siya’y nagtungo roon at nanatili sa lugar na yaon, at buong debosyon na sumamba kay Umāpati; sa pamamagitan din ng pag-aayuno at mga panata ay nag-alay siya ng pagsamba.

Verse 46

एतस्मिन्नेव काले तु देवानामसुरैः सह / बभूव सुचिरं राजन्संग्रामो रोमहर्षणः

O hari, sa panahong yaon din naganap ang isang mahabang digmaan sa pagitan ng mga deva at mga asura, na nakapangingilabot at nakapagpapakilabot.

Verse 47

ततो देवान्पराजित्य युद्धे ऽतिबलिनो ऽसुराः / अवापुरमरैश्वर्यमशेषमकुतोभयाः

Pagkaraan, tinalo ng napakalalakas na asura ang mga deva sa digmaan at, walang takot, inangkin ang buong kapangyarihan at karangyaan ng mga deva.

Verse 48

युद्धे पराजिता देवाः सकला वासवादयः / शङ्करं शरणं चग्मुर्हतैश्वर्या ह्यरातिभिः

Nang matalo sa digmaan, ang lahat ng deva—si Vasava (Indra) at iba pa—dahil naagaw ng mga kaaway ang kanilang kapangyarihan, ay lumapit kay Śaṅkara bilang kanlungan.

Verse 49

तोषयित्वा जगन्नाथं प्रणामजय संस्तवैः / प्रार्थयामासुरसुरान्हन्तुं देवाः पिनाकिनम्

Matapos pasayahin si Jagannātha sa pamamagitan ng pagyukod, mga sigaw ng tagumpay, at mga papuri, nakiusap ang mga deva sa Mayhawak ng Pināka na lipulin ang mga asura.

Verse 50

ततस्तेषां प्रतिश्रुत्य दानवानां वधं नृप / देवानां वरदः शंभुर्महो दरमुवाच ह

Pagkaraan, O hari, matapos mangakong lilipulin ang mga Danava, si Śambhu na tagapagkaloob ng biyaya sa mga deva ay nagsalita kay Mahodara.

Verse 51

हिमद्रेर्दक्षिणे भागे रामो नाम महातपाः / मुनिपुत्रो ऽतितेजस्वी मामुद्दिश्य तपस्यति

Sa timog na bahagi ng Himadri ay may dakilang asceta na nagngangalang ‘Rama’, anak ng isang muni, lubhang maningning, na nagsasagawa ng tapasya na nakatuon sa akin.

Verse 52

तत्र गत्वात्वमद्यैव निवेद्य मम शासनम् / महोदर तपस्यन्तं तमिहानय माचिरम्

Pumaroon ka roon ngayong araw at ipabatid ang aking utos; O Mahodara, dalhin mo rito nang walang pag-antala ang Ramang nagsasagawa ng tapasya.

Verse 53

इत्याज्ञप्रस्तथेत्युक्त्वा प्रणभ्येशं महोदरः / जगाम वायुवेगेन यत्र रामो व्यवस्थितः

Sa pagsabing “Susundin ko,” yumukod si Mahodara sa Panginoon at lumipad na parang hangin patungo sa kinaroroonan ni Rama.

Verse 54

समासाद्य स तं देशं दृष्ट्वा रामं महामुनिम् / तपस्यन्तमिदं वाक्यमुवाच विनयान्वितः

Pagdating sa lugar na iyon, nakita niya ang dakilang muni na si Rama na nag-aayuno at nagtatapasya, at magalang niyang sinabi ang mga salitang ito.

Verse 55

द्रष्टुमिच्छति शम्भुस्त्वां भृगुवर्यं तदाज्ञया / आगतो ऽहं तदागच्छ तत्पादांबुजसन्निधिम्

Nais kang makita ni Śambhu, O pinakadakila sa angkan ni Bhṛgu; sa Kanyang utos ako’y dumating. Kaya halika, lumapit sa lotus ng Kanyang mga paa.

Verse 56

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य शीघ्रमुत्थाय भार्गवः / तदाज्ञां शिरसानन्द्य तथेति प्रत्यभाषत

Nang marinig ang kanyang salita, agad na tumindig si Bhārgava; tinanggap ang utos na iyon na parang nasa ulo, at masayang sumagot, “Gayon nga.”

Verse 57

ततो रामं त्वरोपेतः शंभुपार्श्वं महोदरः / प्रापयामास सहसा कैलासे नागसत्तमे

Pagkaraan, si Mahodara na nagmamadali ay agad na dinala si Rāma sa tabi ni Śambhu; bigla niyang inihatid sa Kailāsa, sa kinaroroonan ng pinakadakilang nāga.

Verse 58

सहितं सकलैर्भूतैरिन्द्राद्यैश्च सहामरैः / ददर्श भार्गवश्रेष्ठः शङ्करं भक्तवत्सलम्

Noon, nakita ng pinakadakilang Bhārgava si Śaṅkara, ang mapagmahal sa mga deboto—kasama ang lahat ng bhūta, at kasama rin si Indra at iba pang mga deva.

Verse 59

संस्तूयमानं मुनिभिर्नारदाद्यैस्तपोधनैः / गन्धर्वैरुपगायद्भिर्नृत्यद्भिश्चाप्सरोगणैः

Siya’y pinupuri ng mga muning may tapat na tapas gaya ni Nārada; umaawit ang mga gandharva, at sumasayaw ang mga pangkat ng apsarā.

Verse 60

उपास्यमानं देवेशं गजचर्मधृताम्बरम् / भस्मोद्धूलितसर्वाङ्गं त्रिनेत्रं चन्द्रशेखरम्

Ang Panginoon ng mga diyos na sinasamba, nakabalabal ng balat ng elepante; ang buong katawan ay nababalutan ng banal na abo, may tatlong mata, at may buwan sa tuktok.

Verse 61

धृतपिङ्गजटाभारं नागाभरमभूषितम् / प्रलम्बोष्ठभुजं सौम्यं प्रसन्नमुखपङ्कजम्

Taglay niya ang bigat ng ginintuang-bughaw na mga jata, pinalamutian ng mga ahas; may mahahabang labi at bisig, maamo, at may mukhang gaya ng namumulaklak na lotus.

Verse 62

आस्थितं काञ्चने पट्टे गीर्वाणसमितौ नृप / उपासर्पत्तु देवेशं भृगुवर्यः कृताञ्जलिः

O hari, sa kapulungan ng mga diyos, habang ang Panginoon ng mga diyos ay nakaupo sa gintong luklukan, lumapit si Bhrigu na nakatiklop ang mga kamay sa paggalang.

Verse 63

श्रीकण्ठदर्शनोद्वत्तरोमाञ्चाञ्चितविग्रहः / बाष्पत्तु सिक्तकायेन स तु गत्वा हरान्तिकम्

Nang masilayan si Śrīkaṇṭha, nanginig at tumindig ang balahibo ng kanyang katawan; basang-basa sa luha, lumapit siya kay Hara.

Verse 64

भक्त्या ससंभ्रमं वाचा हर्षगद्गदयासकृत् / नमस्ते देवदेवेति व्यालपन्नाकुलाक्षरम्

Sa debosyon at pagkamangha, sa tinig na nauutal sa tuwa, paulit-ulit niyang sinabi, “Namaste, O Diyos ng mga diyos,” ngunit magulo at putol-putol ang mga salita.

Verse 65

पपात संस्पृशन्मूर्ध्ना चरणौ पुरविद्विषः / पश्यतां देववृन्दानां मध्ये भृगुकुलोद्वहम्

Ang pinakadakila sa angkan ni Bhṛgu ay napalugmok, idinampi ang ulo sa dalawang paa ng kaaway ng lungsod, sa gitna ng mga diyos na nakatingin.

Verse 66

तमुत्थाप्य शिवः प्रीतः प्रसन्नमुखपङ्कजम् / रामं मधुरया वाचा प्रहसन्नाह सादरम्

Itinindig siya ni Śiva na nalugod, at sa Ramang may mukhang tila lotus na payapa, nagsalita siya nang may tamis na tinig, nakangiting may paggalang.

Verse 67

इमे दैत्यगणैः क्रान्ताः स्वाधिष्ठानात्परिच्युताः / अशक्रुवन्तस्तान्हन्तुं गीर्वाणा मामुपागताः

Ang mga diyos na ito ay sinakop ng mga pangkat ng daitya at naitaboy mula sa kanilang luklukan; dahil di nila mapuksa ang mga iyon, lumapit sila sa akin.

Verse 68

तस्मान्ममाज्ञया राम देवानां च प्रियेप्सया / जहि दैत्यगणान्सर्वान्समर्थस्त्वं हि मे मतः

Kaya nga, O Rama, sa aking utos at alang-alang sa kapakanan ng mga diyos, lipulin mo ang lahat ng pangkat ng daitya; sapagkat sa aking palagay, ikaw ay may kakayahan.

Verse 69

ततो रामो ऽब्रवीच्छर्वं प्रणिपत्य कृताञ्जलिः / शृण्वतां सर्वदेवानां सप्रश्रयमिदं वचः

Pagkaraan, yumukod si Rama kay Śarva at nag-anjali; habang nakikinig ang lahat ng diyos, sinabi niya ang mga salitang ito nang may pagpapakumbaba.

Verse 70

स्वामिन्न विदितं किं ते सर्वज्ञस्याखिलात्मनः / तथापि विज्ञापयतो वचनं मे ऽवधारय

O Panginoon, Ikaw na lubos na nakaaalam at Kaluluwa ng lahat—ano pa ang di Mo batid? Gayunman, dinggin Mo ang aking mapagpakumbabang pananalita.

Verse 71

यदि शक्रादिभिर्देवैरखिलैरमरारयः / न शक्या हन्तुमेकस्य शक्याः स्यस्ते कथं मम

Kung si Indra at ang lahat ng mga diyos ay hindi man lamang kayang pumatay ng isa sa mga kaaway ng mga diyos, paano ko sila mapapatay?

Verse 72

अनस्त्रज्ञो ऽस्मि देवेश युद्धानामप्यकोविदः / कथं हनिष्ये सकलान्सुरशत्रूननायुधः

O Panginoon ng mga diyos, hindi ko alam ang sining ng sandata at hindi rin bihasa sa digmaan; paano ko mapupuksa ang lahat ng kaaway ng mga diyos nang walang armas?

Verse 73

इत्युक्तस्तेन देवेशः सितं कालाग्निसप्रभम् / शैवमस्त्रमयं तेजो ददौ तस्मै महात्मने

Nang masabi iyon, ang Panginoon ng mga diyos ay nagkaloob sa dakilang kaluluwang iyon ng puting liwanag na kumikislap na parang apoy ng panahon, isang sandatang Shaiva.

Verse 74

आत्मीयं परशुं दत्वा सर्वशस्त्राभिभावकम् / रामपाह प्रसन्नात्मा गीर्वाणानां तु शृण्वतम्

Ibinigay niya ang sariling palakol na nangingibabaw sa lahat ng sandata; at sa galak ng puso, sa harap ng mga diyos na nakikinig, sinabi niya: “Rama, ipagtanggol Mo!”

Verse 75

मत्प्रसादेन सकलान्सुरशत्रून्विनिघ्नतः / शक्तिर्भवतु ते सौम्य समस्तारिदुरासदा

Sa aking biyaya, lipulin mo ang lahat ng kaaway ng mga deva; o mahinahon, nawa’y magkamit ka ng lakas na di-malalapitan at di-matitinag ng lahat ng kaaway.

Verse 76

अनेनैवायुधेन त्वं गच्छ युध्यस्व शत्रुभिः / स्वयमेव च वेत्सि त्वं यथावद्युद्धकौशलम्

Dalhin mo ang sandatang ito at humayo upang makipagdigma sa mga kaaway; saka mo mismo malalaman ang wastong husay sa pakikidigma.

Verse 77

वसिष्ठ उवाच एवमुक्तस्ततो रामः शंभुना तं प्रणम्य च / जग्राह परशुं शैव विबुधारिवधोद्यतः

Sinabi ni Vasiṣṭha— nang sabihin ito ni Śambhu, yumukod si Rāma at nagbigay-galang, at handang pumatay sa mga kaaway ng mga deva, kinuha niya ang banal na palakol ni Śiva.

Verse 78

ततः स शुशुभे रामो विष्णुतेर्ञ्जो ऽशसंभवः / रुद्रभक्त्या समायुक्तो द्युत्येव सवितुर्महः

Pagkaraan, nagningning si Rāma— isinilang mula sa ningning ni Viṣṇu at puspos ng debosyon kay Rudra; kumislap siyang gaya ng dakilang liwanag ng araw.

Verse 79

सो ऽनुज्ञातस्त्रिनेत्रेण देवैः सर्वैः समन्वितः / जगाम हन्तुमसुरान्युद्धाय कृतनिश्चयः

Nang mapahintulutan ng Tatlong-Mata at samahan ng lahat ng mga deva, siya’y umalis upang lipulin ang mga asura, matatag ang pasiya na makidigma.

Verse 80

ततो ऽभवत्पुनर्युद्धं देवानामसुरैः सह / त्रैलोक्यविजयोद्युक्तै राजन्नतिभयङ्करम्

Pagkaraan, muling sumiklab ang digmaan ng mga deva at mga asura. O hari, ang labang yaon ay lubhang nakapanghihilakbot, sapagkat sila’y naghangad ng tagumpay sa tatlong daigdig.

Verse 81

अथ रामो महाबाहुस्तस्मिन्युद्धे सुदारुणे / कुद्धः परशुना तेन निजघान महासुरान्

Pagkatapos, sa napakabangis na digmaang iyon, nag-alab sa galit ang makapangyarihang si Rama; sa pamamagitan ng palakol na iyon ay pinaslang niya ang mga dakilang asura.

Verse 82

प्रहारैरशनिप्रख्यैर्निघ्नन्दैत्यान्सहस्रशः / चचार समरे रामः क्रुद्धः काल इवापरः

Sa mga hampas na tila kidlat, pinaslang niya ang mga daitya nang libu-libo; si Rama, nagngangalit, ay lumibot sa labanan na parang isa pang Kala.

Verse 83

हत्वा तु सकलान्दैत्यान्देवान्सर्वानहर्षयत् / क्षणेन नाशयामास रामः प्रहरतां वरः

Nang mapatay ang lahat ng daitya, napasaya niya ang lahat ng mga deva. Si Rama, ang pinakamagaling sa pag-atake, ay lumipol sa kanila sa isang iglap.

Verse 84

रामेण हन्यमा नास्तु समस्ता दैत्यदानवाः / ददृशुः सर्वतो रामं हतशेषा भयान्विताः

Habang pinapatay ni Rama ang lahat ng daitya at danava, ang mga natira—takot na takot—ay tumingin kay Rama sa lahat ng dako.

Verse 85

हतेष्वसुरसंघेषु विद्रुतेषु च कृत्स्नशः / राममामन्त्र्य विबुधाः प्रययुस्त्रिदिवं पुनः

Nang mapuksa ang mga pangkat ng asura at ang natitira’y nagsitakas, nagpaalam ang mga diyos kay Rama at muling nagtungo sa Tridiva (langit).

Verse 86

रामो ऽपि हत्वा दितिजानभ्यनुज्ञाप्य चामरान् / स्वमाश्रमं समापेदे तपस्यासक्तमानसः

Si Rama man, matapos mapuksa ang mga Ditija at pahintulutan ang mga diyos, ay nagbalik sa kanyang ashram na ang isip ay nakatuon sa pag-aayuno at pagninilay.

Verse 87

मृगव्याधप्रतिकृतिं कृत्वा शम्भोर्महामतिः / भक्त्या संपूजयामास स तस्मिन्नाश्रमेवशी

Ang dakilang marunong (Rama) ay gumawa ng anyo ng mangangaso ng usa, at sa ashram na iyon, na may pagpipigil-sa-sarili, ay sumamba kay Shambhu (Shiva) nang may debosyon.

Verse 88

गन्धैः पुष्पैस्तथा हृद्यैर्नैवेद्यैरभिवन्दनैः / स्तोत्रैश्च विधिवद्भक्त्या परां प्रीतिमुपानयत्

Sa pamamagitan ng mga pabango, bulaklak, kaaya-ayang naivedya, pagyukod at mga himno—na may debosyon ayon sa ritwal—nakamtan niya ang pinakadakilang kagalakan.