Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 41
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
तीर्थेषु क्षेत्रमुख्येषु तथा देवालयेषु च / पितॄन्देवांश्च विधिवदतर्पयदतन्द्रितः
Transliteration
tīrtheṣu kṣetramukhyeṣu tathā devālayeṣu ca / pitṝndevāṃśca vidhivadatarpayadatandritaḥ
Translation
Sa mga tīrtha, pangunahing kshetra, at mga templo, siya’y walang katamaran na naghandog ng tarpaṇa sa mga ninuno at sa mga diyos ayon sa ritwal.
Word by Word
तीर्थेषुin sacred places
तीर्थेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
क्षेत्रमुख्येषुin the foremost holy sites
क्षेत्रमुख्येषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षेत्र + मुख्य (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (‘chief among fields/holy sites’); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
तथाlikewise
तथा:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (समुच्चय/क्रियाविशेषण): ‘also/likewise’
देवालयेषुin temples
देवालयेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव + आलय (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (‘abode of gods’ = temple); पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक-conjunction)
पितॄन्the ancestors
पितॄन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
देवान्the gods
देवान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक-conjunction)
विधिवत्according to rite
विधिवत्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविधि + वत् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषणम्): ‘according to rule/ritually’
अतर्पयत्he satisfied (offered libations to)
अतर्पयत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootतृप् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्; causative sense ‘to satisfy/offer libations’ in context of तर्पण
अतन्द्रितःuntiring
अतन्द्रितः:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअतन्द्रित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् of implied subject ‘सः’; ‘untiring/without negligence’