Atharva Veda 13.2.32: Kanda 13, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 32

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

चि॒त्रश्चि॑कि॒त्वान् म॑हि॒षः सु॑प॒र्ण आ॑रो॒चय॒न् रोद॑सी अ॒न्तरि॑क्षम्। अ॒हो॒रा॒त्रे परि॒ सूर्यं॒ वसा॑ने॒ प्रास्य॒ विश्वा॑ तिरतो वी॒र्याऽणि

Recitation with translationAtharva Veda 13.2.32

IAST Transliteration

citráś cikitvā́n mahiṣáḥ supárṇa ārocáyan ródasī antárikṣam | ahorātré pári sū́ryaṃ vásāne prāsyá víśvā tirato vīryā́ṇi

English Translation (Griffith/Whitney)

Bright, wise, the mighty Bull, the fair-winged, making Heaven and Earth to shine, and the mid-air. Day and Night, as garments round the Sun, he putteth on; casting forth all his heroic powers, he passeth over (all).

Translation

Maliwanag, marunong, ang makapangyarihang Toro, na may magagandang pakpak, nagpapaliwanag sa Langit at Lupa, at sa kalawakan. Ang Araw at Gabi, tulad ng mga kasuotan sa paligid ng Araw, ay kanyang isinusuot; itinatampal ang lahat ng kanyang mga kapangyarihang bayani, siya ay lumilipad sa ibabaw ng lahat.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• चित्रः: bright, wondrous
• चित्रः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: चित्र (प्रातिपदिक)

• चिकित्वान्: wise, discerning
• चिकित्वान्: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: चिकित्वस्/चिकित्वन् (प्रातिपदिक; √चित् ‘to perceive/know’ से)

• महिषः: the mighty one/bull (epithet)
• महिषः: Kartā
• Type: Noun
• Root: महिष (प्रातिपदिक)

• सुपर्णः: the fair-winged one (bird; epithet)
• सुपर्णः: Kartā (समनाधिकरणम्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: सुपर्ण (प्रातिपदिक)

• आरोचयन्: he made (them) shine / illumined
• आरोचयन्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: आ-√रुच् (रुचँ दीप्तौ)

• रोदसी: the two worlds (heaven and earth)
• रोदसी: Karma
• Type: Noun
• Root: रोदसी (प्रातिपदिक; द्विवचनान्त-शब्दः ‘द्यावापृथिव्यौ’)

• अन्तरिक्षम्: the midspace/atmosphere
• अन्तरिक्षम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)

• अहोरात्रे: day and night
• अहोरात्रे: Karma (परिवेष्ट्य-वस्तु)
• Type: Noun
• Root: अहोरात्र (प्रातिपदिक; द्वन्द्व)

• परि: around
• परि: — (उपसर्गः/क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• सूर्यम्: the Sun
• सूर्यम्: Karma (परि-क्रियायाः विषयः)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• वसानॆ: wearing, clothing (i.e., day and night clothing/encircling)
• वसानॆ: Kartā (विशेषण-भावेन)
• Type: Participle
• Root: √वस् (वसँ आच्छादने) → वसान (वर्तमानकृदन्त)

• प्रास्य: having cast/flaung forth
• प्रास्य: — (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Gerund
• Root: प्र-√अस् (असँ क्षेपणे/प्रक्षेपणे) → प्रास्य (क्त्वा-प्रत्ययः)

• विश्वा: all
• विश्वा: Karma (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• तिरतः: crossing over, passing beyond
• तिरतः: Kartā
• Type: Participle
• Root: √तॄ/तॄ (तॄँ तरणे) → तिरत् (वर्तमानकृदन्त) / अथवा ‘तिरस्’ (अव्यय) से पदपाठ-भेद

• वीर्याणि: powers, heroic deeds, energies
• वीर्याणि: Karma
• Type: Noun
• Root: वीर्य (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Traditionally associated with solar seers (Āditya/Sāvitra complex); precise r̥ṣi attribution for AVŚ 13.2 requires padapāṭha-anukramaṇī consultation.

Devata: Sūrya (Āditya), with cosmic functions of light and time.

Chandas: Triṣṭubh-like cadence (AV solar hymns frequently in triṣṭubh/jagatī; exact metrical scan recommended).

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: vira