Rig Veda Sukta 13
Mandala 8Sukta 1333 Mantras

Sukta 13

Sukta 8.13

Devata

Indra

บทสวดนี้เป็นคำเชิญโสมอันยืดยาวถึงพระอินทร์ สรรเสริญพระองค์ในฐานะวัชรินผู้ทรงเดช ผู้เสด็จมาสู่โสมที่คั้นแล้ว และทรงทำให้กรตุ (เจตจำนง ความมุ่งมั่น ปัญญาอันดลใจ) ของผู้บูชากระจ่างและเกิดผลสำหรับบทสรรเสริญ บทสวดเชื่อมโยงซ้ำๆ ระหว่าง “ความช่วยเหลือหลากสีสัน” (citrā ūtayaḥ) ของพระอินทร์กับความงอกงาม คือการเสริมกำลังพลังภายในดุจแผ่นดิน การขยายขีดความสามารถ และทำให้คำสรรเสริญเองเพิ่มพูนขึ้นตามไปด้วย

Mantras

Mantra 1

इन्द्रः सुतेषु सोमेषु क्रतुं पुनीत उक्थ्यम् । विदे वृधस्य दक्षसो महान्हि षः ॥

อินทระ ในโสมะ (Soma) อันคั้นแล้วทั้งหลาย ทรงชำระและทำให้กระจ่างซึ่งกรตุ (krátu) คือพลังเจตจำนงอันควรแก่บทสรรเสริญ; เพราะด้วยทักษะและกำลัง (dákṣa) แห่งผู้เพิ่มพูน พระองค์ทรงรู้—และพระองค์ยิ่งใหญ่แท้

Mantra 2

स प्रथमे व्योमनि देवानां सदने वृधः । सुपारः सुश्रवस्तमः समप्सुजित् ॥

ท่าน—ผู้เพิ่มพูน—สถิตอยู่ในความกว้างแรกเริ่ม ณ ที่ประทับของเหล่าเทวะ เป็นผู้ข้ามไปได้ดี ผู้เดินทางข้ามอย่างงาม ผู้มั่งคั่งยิ่งในเสียงเลื่องลืออันแท้และเกียรติยศ และเป็นผู้พิชิตแม้ในห้วงน้ำทั้งหลาย

Mantra 3

तमह्वे वाजसातय इन्द्रं भराय शुष्मिणम् । भवा नः सुम्ने अन्तमः सखा वृधे ॥

ข้าพเจ้าขออัญเชิญท่าน—อินทระ ผู้ทรงพลัง—เพื่อชัยชนะอันเป็นความบริบูรณ์แห่งกำลัง เพื่อการแบกภาระของเรา; ในความสุขแห่งพระกรุณาของท่าน ขอจงเป็นสหายที่ใกล้ที่สุดแก่เรา เป็นผู้เพิ่มพูนความเจริญงอกงามของเรา

Mantra 4

इयं त इन्द्र गिर्वणो रातिः क्षरति सुन्वतः । मन्दानो अस्य बर्हिषो वि राजसि ॥

นี่คือทานของท่าน โอ้อินทระ ผู้ได้รับการสรรเสริญด้วยบทเพลง ย่อมไหลหลั่งเพื่อผู้คั้น (โสมะ); เมื่อท่านปีติยินดีบนบัรหิส (หญ้าพิธี) อันเป็นอาสนะบูชา ท่านก็ทอประกายรุ่งโรจน์ ปรากฏโดยสิ้นเชิง

Mantra 5

नूनं तदिन्द्र दद्धि नो यत्त्वा सुन्वन्त ईमहे । रयिं नश्चित्रमा भरा स्वर्विदम् ॥

บัดนี้ขอพระอินทระโปรดประทานสิ่งนั้นแก่เรา—สิ่งที่เราคั้นโสมะและแสวงหาพระองค์เพื่อมัน ขอทรงนำความมั่งคั่งอันหลากรูปอันอุดมมาให้เรา—ทรัพย์ที่ค้นพบโลกแห่งสุริยะ (สวรฺ) เป็นทรัพย์ชนะซึ่งแสงและเปิดเผยสวรรค์.

Mantra 6

स्तोता यत्ते विचर्षणिरतिप्रशर्धयद्गिरः । वया इवानु रोहते जुषन्त यत् ॥

เมื่อผู้สรรเสริญ—โอ้ผู้เห็นมนุษย์และกิจการของเขาทั้งหลาย—ทำให้บทสรรเสริญพุ่งพล่านเหนือแรงต้านทั้งปวง; ครั้นพระองค์ทรงรับและทรงยินดีในนั้น บทเหล่านั้นย่อมโผขึ้นตามพระองค์ดุจนกในห้วงบิน.

Mantra 7

प्रत्नवज्जनया गिरः शृणुधी जरितुर्हवम् । मदेमदे ववक्षिथा सुकृत्वने ॥

ขอทรงบันดาลถ้อยคำสรรเสริญให้บังเกิดดังครั้งโบราณ และทรงสดับเสียงเรียกของผู้ขับร้อง ในทุกระลอกแห่งความปีติเมามาย พระองค์ทรงทวีฤทธานุภาพยิ่งขึ้น เพื่อผู้กระทำความดีและงานอันชอบธรรม.

Mantra 8

क्रीळन्त्यस्य सूनृता आपो न प्रवता यतीः । अया धिया य उच्यते पतिर्दिवः ॥

ถ้อยคำอันจริงแท้และสว่างไสวของท่านเริงร่ายและไหลบ่า ดุจสายน้ำที่พุ่งลงตามลาดเขา ด้วยความคิดที่ตื่นรู้ (dhī) นี้เอง ท่านจึงถูกประกาศว่าเป็นเจ้าแห่งสวรรค์

Mantra 9

उतो पतिर्य उच्यते कृष्टीनामेक इद्वशी । नमोवृधैरवस्युभिः सुते रण ॥

และท่านผู้ซึ่งถูกขานว่าเป็นเจ้าอธิปัตย์เพียงหนึ่งเดียวของหมู่ชน—โดยผู้ที่เจริญขึ้นด้วยการนอบน้อมและแสวงหาความคุ้มครองจากท่าน—ขอจงยินดี ณ ที่นี้ ในโสมะ (soma) ที่คั้นแล้วอันชื่นบาน

Mantra 10

स्तुहि श्रुतं विपश्चितं हरी यस्य प्रसक्षिणा । गन्तारा दाशुषो गृहं नमस्विनः ॥

จงสรรเสริญผู้เลื่องลือ ผู้มีปัญญาหยั่งรู้กว้างไกล; ม้าสีเหลืองอมน้ำตาลคู่ของท่านมีกำลังพาท่านไปข้างหน้า. พวกมันมาถึงเรือนของผู้ให้ มาถึงผู้มั่งคั่งด้วยการนอบน้อม

Mantra 11

तूतुजानो महेमतेऽश्वेभिः प्रुषितप्सुभिः । आ याहि यज्ञमाशुभिः शमिद्धि ते ॥

โอ้ผู้พุ่งพลัน เพื่อมาตราอันยิ่งใหญ่ พร้อมด้วยม้าอันส่องประกายด้วยประกายหยาดน้ำค้างและเรืองร้อน—จงมาสู่ยัญญะ (yajña) นี้โดยเร็ว; แท้จริงสิ่งนี้เพื่อความสงบและความสำเร็จสมบูรณ์ของท่าน.

Mantra 12

इन्द्र शविष्ठ सत्पते रयिं गृणत्सु धारय । श्रवः सूरिभ्यो अमृतं वसुत्वनम् ॥

โอ้อินทระ ผู้ทรงพลังยิ่ง ผู้เป็นเจ้าแห่งความจริง จงทรงค้ำจุนความอุดมบริบูรณ์ไว้ในหมู่ผู้สรรเสริญขับขาน. ขอประทานแก่เหล่าสูริ (sūri) เกียรติยศอมตะ และภาวะแห่งความมั่งคั่ง (vasutvana).

Mantra 13

हवे त्वा सूर उदिते हवे मध्यंदिने दिवः । जुषाण इन्द्र सप्तिभिर्न आ गहि ॥

ข้าพเจ้าขานเรียกท่านเมื่อสุริยะอุบัติขึ้น; ข้าพเจ้าขานเรียกท่านในยามเที่ยงแห่งฟ้า. โอ้อินทระ ผู้ยินดีรับเสวย พร้อมด้วยพลังเจ็ดประการ (saptí) ของท่าน จงมาสู่พวกเราเถิด.

Mantra 14

आ तू गहि प्र तु द्रव मत्स्वा सुतस्य गोमतः । तन्तुं तनुष्व पूर्व्यं यथा विदे ॥

จงมาเถิด มายังที่นี้; จงแล่นออกไปข้างหน้า—จงรื่นรมย์ในโสมะ (soma) ที่คั้นแล้ว อุดมด้วยรัศมี. ขอจงขึงเส้นด้ายโบราณภายในเรา เพื่อให้เรารู้แจ้งโดยแท้จริง.

Mantra 15

यच्छक्रासि परावति यदर्वावति वृत्रहन् । यद्वा समुद्रे अन्धसोऽवितेदसि ॥

ไม่ว่าท่านจะอยู่ไกลหรืออยู่ใกล้ โอ ผู้พิฆาตผู้ปกปิด (วฤตระหัน); หรือแม้ท่านจะอยู่ในมหาสมุทรแห่งความปีติ ในรสหวาน (andhas)—ท่านก็เป็นผู้เกื้อกูลโดยแท้.

Mantra 16

इन्द्रं वर्धन्तु नो गिर इन्द्रं सुतास इन्दवः । इन्द्रे हविष्मतीर्विशो अराणिषुः ॥

ขอถ้อยคำสรรเสริญของเราจงเพิ่มพูนอินทรา (Indra); ขอหยดโสมะที่คั้นแล้วจงเพิ่มพูนอินทรา. ในอินทรานั้น ขอหมู่ชนผู้มีเครื่องบูชาจงตั้งมั่นและประสานกลมกลืน.

Mantra 17

तमिद्विप्रा अवस्यवः प्रवत्वतीभिरूतिभिः । इन्द्रं क्षोणीरवर्धयन्वया इव ॥

แท้จริงแล้ว อินทระองค์นั้น—เหล่าฤษีผู้ใฝ่หาที่พำนักอันสูงส่ง—ด้วยความคุ้มครองที่ผลักดันไปข้างหน้า (อูติ) ได้ทำให้พลังอันกว้างใหญ่แห่งแผ่นดินเพิ่มพูนขึ้นภายใน ดุจปีกที่งอกเพื่อการโผบิน.

Mantra 18

त्रिकद्रुकेषु चेतनं देवासो यज्ञमत्नत । तमिद्वर्धन्तु नो गिरः सदावृधम् ॥

ณที่คั้นสามครั้ง (ตรีกัทรุกะ) เหล่าเทพได้เพียรทำยัญพิธีเพื่อปลุกผู้รู้สึกตื่น (ผู้มีจิตสำนึก) ขอถ้อยคำดลใจของเรา (คิระ) จงเพิ่มพูนพระองค์นั้น—ผู้เจริญงอกงามเสมอ—ภายในเรา.

Mantra 19

स्तोता यत्ते अनुव्रत उक्थान्यृतुथा दधे । शुचिः पावक उच्यते सो अद्भुतः ॥

เมื่อผู้สรรเสริญผู้ซื่อสัตย์ต่อกฎของท่าน จัดวางบทสรรเสริญ (อุกถะ) ให้ถูกต้องตามฤดูกาล เขาย่อมถูกเรียกว่า ‘ผู้บริสุทธิ์’ และ ‘ผู้ชำระล้าง’ และเขากลายเป็นความอัศจรรย์แห่งการกระทำ.

Mantra 20

तदिद्रुद्रस्य चेतति यह्वं प्रत्नेषु धामसु । मनो यत्रा वि तद्दधुर्विचेतसः ॥

แท้จริงนั้นคือพลังของรุทระ (Rudra) ที่ตื่นขึ้น—ฤทธานุภาพอันพุ่งพลัน—ในที่สถิตอันโบราณ; ณ ที่นั้น เหล่าผู้มีปัญญาได้ตั้งจิต (manas) ให้แผ่กว้างไปสู่มัน.

Mantra 21

यदि मे सख्यमावर इमस्य पाह्यन्धसः । येन विश्वा अति द्विषो अतारिम ॥

หากท่านได้เข้าสู่ไมตรีกับข้าพเจ้าแล้ว ขอจงคุ้มครองน้ำคั้นอันหวานชื่นนี้ (andhas); ด้วยสิ่งนี้ ขอให้ข้าพเจ้าข้ามพ้นความชิงชังทั้งปวง.

Mantra 22

कदा त इन्द्र गिर्वणः स्तोता भवाति शंतमः । कदा नो गव्ये अश्व्ये वसौ दधः ॥

เมื่อใดเล่า โอ้อินทระ (Indra) ผู้ยินดีในบทสรรเสริญ บทสรรเสริญของข้าพเจ้าจักเป็นสิ่งที่ประทานสันติยิ่งที่สุด? เมื่อใดท่านจักวางแก่เราซึ่งทรัพย์แห่งแสงสว่าง และทรัพย์แห่งการเคลื่อนไหวอันทรงพลัง?

Mantra 23

उत ते सुष्टुता हरी वृषणा वहतो रथम् । अजुर्यस्य मदिन्तमं यमीमहे ॥

อีกทั้งม้าสีเหลืองน้ำตาลคู่ของท่าน ผู้ได้รับการสรรเสริญอย่างงดงาม—ผู้ทรงพลัง—ย่อมเทียมลากราชรถขององค์เจ้า ผู้ไม่เสื่อมสูญ เราทั้งหลายขอเชื้อเชิญให้พระองค์ ผู้ให้ความปีติอันเมามายยิ่งที่สุด เสด็จมาใกล้เถิด

Mantra 24

तमीमहे पुरुष्टुतं यह्वं प्रत्नाभिरूतिभिः । नि बर्हिषि प्रिये सददध द्विता ॥

เราทั้งหลายแสวงหาพระองค์ ผู้ได้รับการสรรเสริญยิ่ง ผู้พุ่งพลัน ด้วยความอุปถัมภ์ดึกดำบรรพ์ทั้งหลาย ขอพระองค์ประทับนั่งบนบัรหิส (หญ้าพิธี) อันเป็นที่รัก และทรงสถิตมั่นอยู่ภายในนั้นอีกครั้ง

Mantra 25

वर्धस्वा सु पुरुष्टुत ऋषिष्टुताभिरूतिभिः । धुक्षस्व पिप्युषीमिषमवा च नः ॥

ขอพระองค์ทรงเจริญยิ่งขึ้นเถิด โอ้ผู้ได้รับการสรรเสริญมาก ด้วยความอุปถัมภ์ที่เหล่าฤษีสรรเสริญเป็นบทเพลง ขอทรงรีดหลั่งโภชนาการอันพองเต็มให้แก่เรา และขอทรงพิทักษ์เราด้วย

Mantra 26

इन्द्र त्वमवितेदसीत्था स्तुवतो अद्रिवः । ऋतादियर्मि ते धियं मनोयुजम् ॥

โอ้ อินทระ ท่านเป็นผู้คุ้มครองแท้จริง—ดังนี้เพื่อผู้สรรเสริญ, โอ้ ผู้ถือศิลา. จาก ṛta (สัจธรรม) ข้าพเจ้ากระตุ้นให้เคลื่อนไปเพื่อท่านซึ่ง dhī (ความคิด/ญาณ) ที่เทียมแอกกับมโนไว้แล้ว.

Mantra 27

इह त्या सधमाद्या युजानः सोमपीतये । हरी इन्द्र प्रतद्वसू अभि स्वर ॥

ณ ที่นี่ เพื่อการดื่มโสมะ (Soma) ข้าพเจ้าผูกเทียมสหายคู่แห่งความปีติ—โอ้ อินทระ—ขอให้ม้าสีเหลืองอมน้ำตาลคู่ของท่าน (harī) พรั่งพร้อมด้วยทรัพย์สมบัติ พุ่งไปข้างหน้า และเปล่งเสียงร้องอันสว่างไสวภายในเรา.

Mantra 28

अभि स्वरन्तु ये तव रुद्रासः सक्षत श्रियम् । उतो मरुत्वतीर्विशो अभि प्रयः ॥

ขอให้เหล่ารุทระ (Rudra) ผู้เป็นของท่านกึกก้องมุ่งสู่แสงสว่าง; ขอให้พวกเขาชนะได้ซึ่งศรีอันรุ่งเรือง. และขอให้หมู่ชน (vish) ที่เปี่ยมด้วยมารุต (Marut) พุ่งเข้าหา prayas—พลังแห่งเครื่องบูชาที่เคลื่อนไปข้างหน้า.

Mantra 29

इमा अस्य प्रतूर्तयः पदं जुषन्त यद्दिवि । नाभा यज्ञस्य सं दधुर्यथा विदे ॥

พลังผู้ขับเคลื่อนไปข้างหน้าเหล่านี้ยินดีในย่างก้าวของท่าน เมื่อย่างก้าวนั้นอยู่ในสวรรค์; พวกเขาร่วมกันตั้ง “สะดือ” แห่งยัชญะ (yajña-nābhi) เพื่อให้ผู้รู้ได้ตั้งมั่น.

Mantra 30

अयं दीर्घाय चक्षसे प्राचि प्रयत्यध्वरे । मिमीते यज्ञमानुषग्विचक्ष्य ॥

ผู้นี้ก้าวไปข้างหน้าในพิธีบูชา (adhvara) มุ่งสู่ทัศนะอันไกลโพ้น; ด้วยความหยั่งรู้ เขาวัดกำหนดยัชญะ (yajña) ตามความสืบเนื่องของมนุษย์ ทีละย่างก้าว.

Mantra 31

वृषायमिन्द्र ते रथ उतो ते वृषणा हरी । वृषा त्वं शतक्रतो वृषा हवः ॥

ดุจโคผู้คือรถศึกของท่าน โออินทระ; ดุจโคผู้คือม้าคู่สีเหลืองอมน้ำตาลของท่าน (harī). ท่านเองก็ดุจโคผู้ โอผู้มีฤทธิ์ร้อยประการ (Śatakratu); และเสียงเรียกเชื้อเชิญท่าน (hávah) ก็ดุจโคผู้—เปี่ยมด้วยพลังแห่งความอุดม.

Mantra 32

वृषा ग्रावा वृषा मदो वृषा सोमो अयं सुतः । वृषा यज्ञो यमिन्वसि वृषा हवः ॥

ดุจพญาวัวผู้ทรงพลังคือศิลาบีบคั้น; ดุจพญาวัวผู้ทรงพลังคือความปีติเมามาย; ดุจพญาวัวผู้ทรงพลังคือโสมะ (Soma) นี้ที่ถูกบีบคั้นแล้ว. ดุจพญาวัวผู้ทรงพลังคือยัญญะที่ท่านปลุกให้ดำเนิน; และดุจพญาวัวผู้ทรงพลังคือเสียงเรียกบูชา.

Mantra 33

वृषा त्वा वृषणं हुवे वज्रिञ्चित्राभिरूतिभिः । वावन्थ हि प्रतिष्टुतिं वृषा हवः ॥

โอ้ผู้ทรงพลังดุจพญาวัว ข้าขอเรียกท่าน—ผู้ทรงพลัง; โอ้ผู้ถือวัชระ (vajra) ด้วยความคุ้มครองอันหลากสีสัน (ūti) ของท่าน. เพราะท่านแท้จริงทรงเพิ่มพูนบทสรรเสริญที่ตอบรับ—เสียงเรียกนี้ทรงพลังดุจพญาวัว.

Frequently Asked Questions

It is a Soma-hymn to Indra, asking him to come to the pressed Soma, purify the worshiper’s will (kratu), and grant strengthening help that makes praise and power grow.

Because Indra is invoked as the foremost drinker of Soma; Soma symbolizes the energizing, clarifying force that supports inspired speech and victorious action.

It means the hymn presents worship as reciprocal: when the sacrificer praises sincerely, Indra responds by intensifying inspiration, confidence, and the effectiveness of the prayer itself.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App