Sukta 2

Mantra 1

यो मर्त्येष्वमृत ऋतावा देवो देवेष्वरतिर्निधायि । होता यजिष्ठो मह्ना शुचध्यै हव्यैरग्निर्मनुष ईरयध्यै ॥

ผู้ซึ่งท่ามกลางปุถุชนยังเป็นอมตะ เทพผู้ทรงฤตะ (ṛta—สัจจะและระเบียบจักรวาล) ได้ถูกสถาปนาไว้ท่ามกลางเหล่าเทพเป็นผู้ขับเคลื่อนอันกระฉับกระเฉง. อัคนีผู้เป็นโหตฤ (Hotar) ผู้ชำนาญยิ่งในการบูชา—ด้วยความยิ่งใหญ่ของท่าน ขอจงจุดประกายปัญญาอันสว่างไสว และด้วยเครื่องบูชา ขอจงเร่งเร้ามนุษย์ให้ก้าวขึ้นสู่เบื้องสูง.

Mantra 2

इह त्वं सूनो सहसो नो अद्य जातो जाताँ उभयाँ अन्तरग्ने । दूत ईयसे युयुजान ऋष्व ऋजुमुष्कान्वृषणः शुक्राँश्च ॥

ณ ที่นี่ โอ บุตรแห่งพลัง ผู้บังเกิดวันนี้เพื่อพวกเรา โอ อัคนี (Agni) จงเข้าสู่ระหว่างการเกิดทั้งสอง (สองโลก) เถิด. ท่านไปในฐานะทูต ผูกเทียมพลังอันสูงส่ง—แข็งแกร่ง ขับตรง และสว่างไสว—เพื่อให้การเดินทางระหว่างโลกมนุษย์กับโลกทวยเทพสำเร็จได้.

Mantra 3

अत्या वृधस्नू रोहिता घृतस्नू ऋतस्य मन्ये मनसा जविष्ठा । अन्तरीयसे अरुषा युजानो युष्माँश्च देवान्विश आ च मर्तान् ॥

ม้าศึกของท่านว่องไวนัก เพิ่มพูนกำลัง แดงเรื่อและหยดไหลด้วยฆฤตะ (ghṛta) แห่งความปีติ; ด้วยใจข้าพเจ้ารู้ว่าเหล่านั้นเร็วที่สุดเพื่อ ṛta (ระเบียบจักรวาล/สัจธรรม). ดังนั้นท่านจึงเคลื่อนไประหว่างนั้น ผูกเทียมพลังสีแดงเรื่อ รวบรวมท่านเหล่าเทพและหมู่ชนมนุษย์ให้เป็นการเคลื่อนไหวเดียว มุ่งสู่ ṛta.

Mantra 4

अर्यमणं वरुणं मित्रमेषामिन्द्राविष्णू मरुतो अश्विनोत । स्वश्वो अग्ने सुरथः सुराधा एदु वह सुहविषे जनाय ॥

จงนำอรยมัน (Aryaman) วรุณะ (Varuṇa) และมิตร (Mitra) มาเถิด; จงนำอินทระ (Indra) และวิษณุ (Viṣṇu) เหล่ามรุต (Marut) และอัศวิน (Aśvin) คู่เทพมาด้วย. โอ อัคนี (Agni) ผู้มีม้าดี รถศึกดี และความสำเร็จอันดีงาม จงพาพวกท่านเหล่านั้นมาสู่หมู่ชนผู้ถวายเครื่องบูชาอย่างดีโดยแท้.

Mantra 5

गोमाँ अग्नेऽविमाँ अश्वी यज्ञो नृवत्सखा सदमिदप्रमृष्यः । इळावाँ एषो असुर प्रजावान्दीर्घो रयिः पृथुबुध्नः सभावान् ॥

โอ อัคนี ยัญนี้อุดมด้วย “โค” (รัศมีแห่งแสง), อุดมด้วย “แกะ” (พลังแห่งการก่อรูป), อุดมด้วย “ม้า” (พลังอันรวดเร็ว); มีชนผู้ประเสริฐเป็นสหาย และตั้งมั่น ณ ที่นั่งอันไม่อาจถูกทำลาย. นี่คือฤทธานุภาพของท่าน โอ อสุระผู้เรืองรอง: ยัญนี้เปี่ยมด้วยอิฬา (Iḷā, วาจาเผย/เครื่องบูชา), เปี่ยมด้วยพลังให้กำเนิด; บันดาลทรัพย์ (rayi) อันยืนนาน มีฐานกว้างใหญ่ และมีสิริมงคลแห่งสภา/หมู่ชน.

Mantra 6

यस्त इध्मं जभरत्सिष्विदानो मूर्धानं वा ततपते त्वाया । भुवस्तस्य स्वतवाँ: पायुरग्ने विश्वस्मात्सीमघायत उरुष्य ॥

ผู้ใดนำฟืนมาถวายท่านด้วยใจเร่งเร้าให้ลุกไหม้ หรือแม้เผาศีรษะของตนเพื่อท่านด้วยความร้อนแห่งตบะ (tapas) — สำหรับผู้นั้น โอ อัคนี ท่านจักเป็นผู้พิทักษ์ผู้มีกำลังในตนเอง; จากผู้มุ่งร้ายทั้งปวง จากความเป็นศัตรูทั้งสิ้น ขอทรงแผ่ทางให้กว้างและคุ้มครองเขาเถิด.

Mantra 7

यस्ते भरादन्नियते चिदन्नं निशिषन्मन्द्रमतिथिमुदीरत् । आ देवयुरिनधते दुरोणे तस्मिन्रयिर्ध्रुवो अस्तु दास्वान् ॥

ผู้ใดนำอาหารมาถวายท่านแม้ยามขัดสน ผู้ใดให้ “อาคันตุกะ” (Atithi, แขกผู้ศักดิ์สิทธิ์) ผู้ชื่นบานนั่งลงและยกย่องขึ้น — เมื่อผู้แสวงหาเทพจุดท่านในเรือน ขอให้แก่ผู้ให้ผู้นั้นมีความอุดมมั่นคง (rayi) ไม่พร่องไม่สิ้น.

Mantra 8

यस्त्वा दोषा य उषसि प्रशंसात्प्रियं वा त्वा कृणवते हविष्मान् । अश्वो न स्वे दम आ हेम्यावान्तमंहसः पीपरो दाश्वांसम् ॥

ผู้ใดสรรเสริญท่านยามราตรี ผู้ใดสรรเสริญท่านยามอรุณ (Uṣas) หรือผู้ใดทำให้ท่านเป็นที่รักด้วยเครื่องบูชา (havis)—ดุจม้ากลับสู่คอกของตน ขอท่านกลับมาหาเขาเถิด โออัคนี (Agni) ผู้กุมบังเหียน ขอจงพาผู้ให้ทาน (dāśvāṃs) ข้ามพ้นความคับขันและความอึดอัด (aṃhas)

Mantra 9

यस्तुभ्यमग्ने अमृताय दाशद्दुवस्त्वे कृणवते यतस्रुक् । न स राया शशमानो वि योषन्नैनमंहः परि वरदघायोः ॥

ผู้ใดถวายแด่ท่าน โออัคนี (Agni) แด่ผู้เป็นอมตะ และผู้ใดตั้งการปรนนิบัติด้วยความเคารพ (dúvas) ไว้ในท่านด้วยทัพพีที่สำรวม (sruc)—ผู้นั้นแม้เพียรพยายามก็ไม่พรากจากความมั่งคั่ง (rāyā) ความคับขัน (aṃhas) ไม่ปิดล้อมเขา และความมุ่งร้ายของผู้ประสงค์ร้ายก็ไม่โอบล้อมเขา

Mantra 10

यस्य त्वमग्ने अध्वरं जुजोषो देवो मर्तस्य सुधितं रराणः । प्रीतेदसद्धोत्रा सा यविष्ठासाम यस्य विधतो वृधासः ॥

ผู้ใดที่ท่าน โออัคนี (Agni) ทรงยินดีรับทางแห่งพิธีบูชา (adhvara) ของเขา—ท่านผู้เป็นเทพเรืองรอง ผู้ปีติในงานที่มนุษย์จัดวางไว้อย่างดี (sudhita)—แล้วอำนาจแห่งปุโรหิต คือโหตรา (hotrā) ก็ประทับนั่ง ณ ที่นั้นด้วยความชื่นบาน โอผู้เยาว์ที่สุด (yaviṣṭha) สำหรับผู้ปรนนิบัติ (vidhát) นั้น ความงอกงามทั้งหลาย (vṛdhāsaḥ) ย่อมเพิ่มพูนขึ้น

Mantra 11

चित्तिमचित्तिं चिनवद्वि विद्वान्पृष्ठेव वीता वृजिना च मर्तान् । राये च नः स्वपत्याय देव दितिं च रास्वादितिमुरुष्य ॥

โอ อัคนี (Agni) ผู้รู้แจ้ง โปรดจำแนกและรวบรวม “จิตติ” (citti) อันถูกต้องเพื่อเรา แล้วแยกออกจากความไม่รู้และความเคลื่อนไหวอันสับสน; ดุจผู้เลือกที่พึ่งอันมั่นคง โปรดแยกแรงผลักดันคดเคี้ยวของปุถุชนผู้มรรตยะออกไป. โปรดประทานความอุดมแห่งทรัพย์ (rāyí) และพลังเพื่อสถาปนาวงศ์วานอันสูงส่ง; โปรดประทานทิที (Diti) และทรงคุ้มครองอทิติ (Aditi).

Mantra 12

कविं शशासुः कवयोऽदब्धा निधारयन्तो दुर्यास्वायोः । अतस्त्वं दृश्याँ अग्न एतान्पड्भिः पश्येरद्भुताँ अर्य एवैः ॥

เหล่ากวีผู้หยั่งรู้ (kavi) ผู้ไม่ถูกลวง ได้สั่งสอนกวี และตั้งเขาไว้อย่างมั่นคงในเรือนแห่งลมหายใจชีวิต (āyuḥ). เพราะฉะนั้น โอ อัคนี โปรดทอดพระเนตรอัศจรรย์ที่ปรากฏแก่ตานี้ด้วยหนทางและย่างก้าวของท่าน—ท่านผู้เป็นอารยะ (ārya) ด้วยการดำเนินไปของท่านเอง.

Mantra 13

त्वमग्ने वाघते सुप्रणीतिः सुतसोमाय विधते यविष्ठ । रत्नं भर शशमानाय घृष्वे पृथु श्चन्द्रमवसे चर्षणिप्राः ॥

ท่าน อัคนี คือผู้นำอันประเสริฐยิ่งแก่ผู้ถวายบูชา แก่ผู้ประกอบพิธีผู้คั้นโสมะ (Soma); โอ ผู้เยาว์ที่สุด (yaviṣṭha) จงนำรัตนะมาสู่ผู้เพียรพยายาม ผู้เร่าร้อน. ขอความอุปถัมภ์ของท่านจงกว้างใหญ่และสว่างไสวเพื่อหมู่ชนผู้ก้าวหน้า (cārṣaṇi-prāḥ).

Mantra 14

अधा ह यद्वयमग्ने त्वाया पड्भिर्हस्तेभिश्चकृमा तनूभिः । रथं न क्रन्तो अपसा भुरिजोॠतं येमुः सुध्य आशुषाणाः ॥

แล้วแต่นั้น โออัคนี เมื่อเราทั้งหลายได้ก่อรูปงานเพื่อท่านด้วยย่างเท้า ด้วยมือ และด้วยกายนี้เอง—ก้าวหน้าไปดุจรถศึกด้วยแรงงานของเรา—ขอให้ผู้มีปัญญาใสกระจ่าง ผู้เร่งรุดด้วยแรงดลใจ ยึดมั่นใน ṛta (ระเบียบจักรวาล/สัจธรรม) ไว้ให้มั่นเถิด

Mantra 15

अधा मातुरुषसः सप्त विप्रा जायेमहि प्रथमा वेधसो नॄन् । दिवस्पुत्रा अङ्गिरसो भवेमाद्रिं रुजेम धनिनं शुचन्तः ॥

แล้วแต่นั้น ขอให้เราทั้งหลายถือกำเนิดจากมารดา—อุษัส (อรุณรุ่ง)—เป็นเจ็ดวิปรา ผู้ได้รับแรงบันดาลใจ เป็นปฐมในหมู่ผู้รังสรรค์มนุษย์ ขอให้เราเป็นอังคิรส บุตรแห่งสวรรค์; ส่องประกายด้วยความบริสุทธิ์ ขอให้เราทลายศิลาและปลดปล่อยทรัพย์ที่ถูกกักไว้ภายใน

Mantra 16

अधा यथा नः पितरः परासः प्रत्नासो अग्न ऋतमाशुषाणाः । शुचीदयन्दीधितिमुक्थशासः क्षामा भिन्दन्तो अरुणीरप व्रन् ॥

แล้วแต่นั้น ดังที่บรรพชนของเรา—ผู้โบราณกาล—เร่งรุดสู่ ṛta; โออัคนี ขอให้เป็นเช่นนั้นด้วยเถิด พวกเขาบริสุทธิ์ ประกาศถ้อยคำแห่งบทสรรเสริญ จุดประกายเปลวเพลิงสว่างไสว; ผ่าแผ่นดิน เปิดเผยแสงสีแดงเรื่อ และปลดปล่อยให้เป็นอิสระ

Mantra 17

सुकर्माणः सुरुचो देवयन्तोऽयो न देवा जनिमा धमन्तः । शुचन्तो अग्निं ववृधन्त इन्द्रमूर्वं गव्यं परिषदन्तो अग्मन् ॥

เขาทั้งหลายกระทำกรรมอันดี งามด้วยรัศมี หันใจสู่เทพเจ้า และด้วยลมหายใจอันทรงพลังได้หล่อหลอมกำเนิดของตนดุจเหล่าเทวะ เมื่อชำระตนให้บริสุทธิ์ เขาทั้งหลายเพิ่มพูนอัคนี (Agni) และเสริมกำลังอินทระ (Indra); แล้วไปนั่งล้อมรอบคอกกว้าง—คอกแห่งฝูงโคอันสว่างไสว (รัศมีแห่งญาณ).

Mantra 18

आ यूथेव क्षुमति पश्वो अख्यद्देवानां यज्जनिमान्त्युग्र । मर्तानां चिदुर्वशीरकृप्रन्वृधे चिदर्य उपरस्यायोः ॥

ดุจฝูงสัตว์ พลังชีวิตอันอุดมก็ปรากฏ เมื่อกำเนิดอันเกรียงไกรของเหล่าเทพเจ้าเข้าใกล้ แม้เพื่อมนุษย์ผู้มรรตัย อุรวศี (Urvaśī—แรงบันดาลใจอันส่องกว้าง) ก็ถูกสร้างขึ้น; แม้เพื่อความเจริญงอกงาม ผู้สูงศักดิ์ก็ได้ค้นพบพลังชีวิตที่สูงยิ่งกว่า.

Mantra 19

अकर्म ते स्वपसो अभूम ऋतमवस्रन्नुषसो विभातीः । अनूनमग्निं पुरुधा सुश्चन्द्रं देवस्य मर्मृजतश्चारु चक्षुः ॥

โอ อัคนี (Agni) เราทั้งหลายได้เป็นผู้กระทำงานอันดีของท่านแล้ว; อุษัส (Uṣas—รุ่งอรุณ) ผู้ส่องประกายได้หลั่งรินฤตะ (ṛta—สัจธรรม/ระเบียบจักรวาล) ออกมา นางทั้งหลายได้ทำให้อัคนีไร้มลทินและสว่างงามในหลากวิถี; และขัดเกลานัยน์ตาอันงดงามของเทพ—ทัศนะแห่งไฟ—ให้ผ่องใส.

Mantra 20

एता ते अग्न उचथानि वेधोऽवोचाम कवये ता जुषस्व । उच्छोचस्व कृणुहि वस्यसो नो महो रायः पुरुवार प्र यन्धि ॥

โอ้อัคนี ผู้ทรงจัดระเบียบ (vedhaḥ) ถ้อยคำสรรเสริญเหล่านี้เราได้กล่าวแก่ท่าน ผู้เป็นฤๅษีกวีผู้หยั่งรู้ (kavi) ขอท่านจงรับไว้ด้วยความพอพระทัย. จงลุกโพลงสว่างไสว; จงกระทำความเกื้อกูลอันยิ่งกว่าแก่เรา. จงส่งมายังเราซึ่งความอุดมสมบูรณ์อันยิ่งใหญ่แห่งทรัพย์ (rāyas) อันมั่งคั่งด้วยรูปอันพึงปรารถนานานาประการ.