Adhyaya 70

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये यज्ञावभृतस्नानं नाम ऊनसप्ततितमो ऽध्यायः अथ सप्ततितमो ऽध्यायः वृक्षादिप्रतिष्ठाकथनं भगवानुवाच प्रतिष्ठां पादपानाञ्च वक्ष्ये ऽहं भुक्तिमुक्तिदां सर्वौषध्युदकैर् लिप्तान् पिष्टातकविभूषितान्

ดังนี้ในอัคนีปุราณะ อันเป็นมหาปุราณะดั้งเดิม บทที่หกสิบเก้า ชื่อว่า “อวภฤถสฺนานแห่งยัญญะ” ยุติลงแล้ว บัดนี้เริ่มบทที่เจ็ดสิบ “ว่าด้วยการประดิษฐาน/อภิเษกต้นไม้และสิ่งที่เกี่ยวเนื่อง” พระผู้เป็นเจ้าตรัสว่า “เราจักกล่าวพิธีประดิษฐานต้นไม้ อันประทานทั้งโภคะและโมกษะ โดยชโลมด้วยน้ำผสมสมุนไพรทั้งปวง และประดับด้วยเครื่องปรุงปิษฺฏาตกะ”

Verse 2

वृक्षान्माल्यैर् अलङ्कृत्य वासोभिरभिवेष्टयेत् सूच्या सौवर्णया कार्यं सर्वेषां कर्णवेधनम्

เมื่อประดับต้นไม้ด้วยพวงมาลัยและพันด้วยผ้าแล้ว พึงประกอบพิธีเจาะหูแก่ทั้งหมด โดยใช้เข็มทองคำ

Verse 3

हेमशलाकयाञ्जनञ्च वेद्यान्तु फलसप्तकम् अधिवासयेच्च प्रत्येकं घटान् बलिनिवेदनं

พึงใช้อุปกรณ์ป้ายทองคำทาอัญชนะ (คอหฺลิยม) และบนแท่นบูชาให้ทำอธิวาสแก่ผลไม้ทั้งเจ็ด อีกทั้งสำหรับหม้อพิธีแต่ละใบให้ถวายบลิ-นิเวทนะ (เครื่องสังเวย/ภักษา)

Verse 4

इन्द्रादेरधिवासो ऽथ होमः कार्यो वनस्पतेः वृक्षमध्यादुत्सृजेद्गां ततो ऽभिषेकमन्त्रतः

ต่อจากนั้นพึงทำอธิวาสแก่พระอินทร์และเทพทั้งหลาย และประกอบโหมะแด่วนสปติ (เจ้าแห่งพืชพรรณ) จากกลางต้นไม้ให้ปล่อยโคหนึ่งตัว แล้วจึงทำอภิเษกตามมนตร์อภิเษก

Verse 5

ऋग्यजुःसाममन्त्रैश् च वारुणैर् मङ्गलै रवैः वृक्षवेदिककुम्भकैश् च स्नपनं द्विजपुङ्गवाः

โอผู้ประเสริฐในหมู่ทวิชะ พึงทำสฺนาปนะ (การสรงอภิเษก) ด้วยมนตร์แห่งฤค ยชุร สาม ด้วยมนตร์วรุณะ ด้วยเสียงมงคล และด้วยน้ำจากหม้อกุมภะที่ตั้งบนเวทิกาไม้สำหรับต้นไม้

Verse 6

तरूणां यजमानस्य कुर्युश् च यजमानकः भूषितो दक्षिणां दद्याद्गोभूभूषणवस्त्रकं

สำหรับยชามานะผู้เยาว์ ให้ปุโรหิตผู้ช่วยประกอบพิธีกรรม และยชามานะผู้ประดับพร้อมแล้วพึงถวายทักษิณาเป็นโค ที่ดิน เครื่องประดับ และผ้านุ่งห่ม

Verse 7

वारुणमनुमिर्वररिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः वृक्षवेदीशकुम्भैस्तु इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः क्षीरेण भोजनं दद्याद्यावद्दिनचतुष्टयं होमस्तिलाद्यैः कार्यस्तु पलाशसमिधैस् तथा

‘วารุณมนุมิรวรระ’—เป็นข้อความต่างฉบับในคัมภีร์ที่ทำเครื่องหมายไว้; และ ‘ด้วยเวทีไม้และหม้อกุมภะ’—ก็เป็นข้อความต่างฉบับที่ทำเครื่องหมายไว้เช่นกัน. พึงถวายภัตตาหารปรุงด้วยน้ำนมตลอดสี่วัน; และพึงประกอบโหมะด้วยงาเป็นต้น โดยใช้ฟืนสมิธจากไม้ปะลาศะ

Verse 8

आचार्ये द्विगुणं दद्यात् पूर्ववन् मण्डपादिकम् पापनाशः परा सिद्धिर्वृक्षारामप्रतिष्ठया

พึงถวายทักษิณาแก่อาจารย์เป็นสองเท่า และจัดมณฑปกับสิ่งประกอบพิธีอื่น ๆ ตามที่กำหนดไว้ก่อน. ด้วยการสถาปนาสวนและอารามแห่งหมู่ไม้ บาปย่อมสิ้นไป และบรรลุความสำเร็จสูงสุด

Verse 9

स्कन्दायेशो यथा प्राह प्रतिष्ठाद्यं तथा शृणु सूर्येशगणशक्त्यादेः परिवारस्य वै हरेः

จงฟังพิธีที่เริ่มด้วยการประดิษฐานตามที่พระอีศะได้ตรัสแก่สกันทะ กล่าวคือว่าด้วยหมู่บริวารของพระหริ (วิษณุ) เช่น สุริเยศะ คณะ และศักติ เป็นต้น