Varaha Purana 96.41: Adhyaya 96, Shloka 41

The Threefold Power: The Raudrī Observance and the Manifestation of Chāmuṇḍā

Devanagari script

वास्च सर्वसंपन्न युयुधुनिच ॥ स च मायां महा इतं समताडयत् ॥ सर्वभूतमहाराुद्री या देवी परमेश्वरी ॥ संहारिणी तु या चैव कालरात्रिः प्रकीर्तिता ॥

Recitation with translationVaraha Purana 96.41

Transliteration

vāś ca sarvasaṃpanna yuyudhuni ca || sa ca māyāṃ mahā itaṃ samatāḍayat || sarvabhūtamahāraudrī yā devī parameśvarī || saṃhāriṇī tu yā caiva kālarātriḥ prakīrtitā ||

Translation

(ఇక్కడ పాఠం కొంత భ్రష్ట/అస్పష్టం.) … అప్పుడు అతడు ఆ మహామాయను బలంగా కొట్టెను. సమస్త భూతములకు మహాభయంకరీ, పరమేశ్వరీ, సంహారిణీ అయిన ఆ దేవియే ‘కాలరాత్రి’ అని కీర్తింపబడుతుంది।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वाः: or
• वाः: सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle: or)

• च: and
• च: सम्बन्ध (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction: and)

• सर्वसंपन्न: fully endowed/complete in all respects
• सर्वसंपन्न: विशेषण (Adjective to implied subject)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-सम्पन्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (all + endowed)

• युयुधुनि: Yuyudhuni (name; uncertain)
• युयुधुनि: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: युयुधुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (proper name; reading uncertain in transmission)

• च: and
• च: सम्बन्ध (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (and)

• सः: he
• सः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: सम्बन्ध (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (and)

• मायाम्: illusion/magic
• मायाम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: माया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• महा: great
• महा: विशेषण (Adjective to ‘मायाम्’)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘महाम्’ expected—textual/orthographic variant

• इदम्: this
• इदम्: कर्म (Appositional object)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पाठे ‘इतं’ = ‘इदं’ (variant)

• समताडयत्: struck/beat
• समताडयत्: क्रिया (Main verb)
• Type: Verb
• Root: सम्-ताड् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; धातुः ताड् (to strike) उपसर्गः सम्-

• सर्वभूतमहाराुद्री: very fierce toward all beings
• सर्वभूतमहाराुद्री: विशेषण (Adjective to ‘देवी’)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-भूत-महा-रौद्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (terrible to all beings / greatly fierce)

• या: who
• या: कर्ता (Relative subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (relative pronoun)

• देवी: goddess
• देवी: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• परमेश्वरी: the Supreme Goddess
• परमेश्वरी: सम्बोधन/विशेष्य (Apposition to ‘देवी’)
• Type: Noun
• Root: परम-ईश्वरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (supreme + goddess/lady)

• संहारिणी: destroying/destroyer
• संहारिणी: विशेषण (Adjective to ‘देवी’)
• Type: Adjective
• Root: संहारिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि-णिनि-प्रत्ययान्त (agent noun: destroyer)

• तु: indeed/but
• तु: सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle)

• या: who
• या: कर्ता (Relative subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (relative pronoun)

• च: and
• च: सम्बन्ध (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (and)

• एव: indeed/just
• एव: सम्बन्ध (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय (emphatic: indeed/just)

• कालरात्रिः: Kālarātri
• कालरात्रिः: सम्बोधन/विशेष्य (Apposition)
• Type: Noun
• Root: काल-रात्रि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (time + night)

• प्रकीर्तिता: is proclaimed/called
• प्रकीर्तिता: क्रिया (Predicative participle)
• Type: Verb
• Root: प्र-कीर्त् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; धातुः कीर्त् (to proclaim) उपसर्गः प्र-; अर्थः ‘is proclaimed/called’

Speaker

Varāha (default, speaker not explicit in excerpt)

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Studies
• Textual Criticism
• Śākta Motifs

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It exemplifies how Purāṇic manuscripts often preserve variant or damaged readings; simultaneously, it records a goddess-epithet tradition (Kālarātri) that is significant for later theological and iconographic developments.

Which geographic location is identified?

No geographic site is mentioned in the readable portion.

What is the primary ethical instruction?

Rather than a direct ethical rule, it presents a doctrinal characterization: destructive power is framed as a cosmic function embodied by the goddess.