Varaha Purana 40.5: Adhyaya 40, Shloka 5

Ritual Procedure for the Kūrma Dvādaśī Observance

Devanagari script

स्वनाममन्त्रेण सुगन्धपुष्पैर् नानानिवेद्यैर्विविधैः फलैश्च | अभ्यर्च्य देवं कलशं तदग्रे संस्थाप्य माल्यैः सितकण्ठदाम || ४०.५ ||

Recitation with translationVaraha Purana 40.5

Transliteration

svanāmamantreṇa sugandhapuṣpair nānānivedyair vividhaiḥ phalaiś ca | abhyarcya devaṁ kalaśaṁ tadagre saṁsthāpya mālyaiḥ sitakaṇṭhadāma || 40.5 ||

Translation

దేవుని స్వనామమంత్రంతో సుగంధ పుష్పాలు, నానావిధ నైవేద్యాలు, వివిధ ఫలాలతో పూజించి, ఆయన ముందర కలశాన్ని స్థాపించి, మాలలతో మరియు తెల్ల కంఠహారంలాంటి అలంకారంతో దానిని శోభింపజేయాలి.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• स्वनाममन्त्रेण: with the mantra of one’s own name
• स्वनाममन्त्रेण: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: स्व-नाम-मन्त्र (प्रातिपदिक; स्व + नाम + मन्त्र)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/Instrumental), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वनाम्नः मन्त्रः)

• सुगन्धपुष्पैः: with fragrant flowers
• सुगन्धपुष्पैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: सुगन्ध-पुष्प (प्रातिपदिक; सुगन्ध + पुष्प)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (सुगन्धानि पुष्पाणि)

• नाना-निवेद्यैः: with various offerings
• नाना-निवेद्यैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: नाना-निवेद्य (प्रातिपदिक; नाना + निवेद्य)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (नानाविधानि निवेद्यानि)

• विविधैः: various
• विविधैः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (फलैः इत्यस्य)

• फलैः: with fruits
• फलैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• अभ्यर्च्य: having worshipped
• अभ्यर्च्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: अभि-√अर्च् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वक्रिया; धातुः अर्च् (पूजायाम्) उपसर्गः अभि

• देवम्: the deity
• देवम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• कलशम्: the pot (kalasha)
• कलशम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कलश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तद्-अग्रे: in front of it
• तद्-अग्रे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् + अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; सप्तमी-अर्थे अव्ययम् (locative sense): ‘तस्य अग्रे’ = in front of it

• संस्थाप्य: having placed/installed
• संस्थाप्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-√स्था (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वक्रिया; धातुः स्था (स्थितौ) उपसर्गः सम्

• माल्यैः: with garlands
• माल्यैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: माल्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• सितकण्ठदाम: a white neck-garland/necklace
• सितकण्ठदाम: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सित-कण्ठ-दाम (प्रातिपदिक; सित + कण्ठ + दाम)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (सितस्य कण्ठस्य दाम)

Speaker

Varāha (default dialogue framework; explicit speaker not stated in excerpt)

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Ritual
• Vaiṣṇavism
• Mantra and Pūjā

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It preserves a standardized Purāṇic sequence of worship—mantra-recitation, offering of flowers/food/fruits, and the ritual placement of a kalaśa—useful for studying the history of domestic and temple liturgies in Sanskrit textual traditions.

Which geographic location is identified?

No specific geographic location is named in this verse; the passage focuses on ritual procedure rather than sacred geography.

What is the primary ethical instruction?

The verse emphasizes disciplined, orderly reverence expressed through careful preparation and offering—an ethic of attentiveness and intentionality in cultural-ritual practice.