Varaha Purana 3.29: Adhyaya 3, Shloka 29

Nārada’s Account of a Former Birth and a Hymn to Nārāyaṇa

Devanagari script

तस्मान्नारायणं ध्यात्वा प्राप्तोऽस्मि परतो नृप । तस्मात् त्वमपि राजेन्द्र भव विष्णुपरायणः ॥ ३.२९ ॥

Recitation with translationVaraha Purana 3.29

Transliteration

tasmān nārāyaṇaṃ dhyātvā prāpto 'smi parato nṛpa | tasmāt tvam api rājendra bhava viṣṇu-parāyaṇaḥ || 3.29 ||

Translation

కాబట్టి, ఓ నృపా! నారాయణుని ధ్యానించి నేను పరమపదాన్ని పొందాను. అందువల్ల, ఓ రాజేంద్రా! నీవు కూడా విష్ణుపరాయణుడవై, సంపూర్ణ భక్తుడవు కావాలి।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तस्मात्: therefore/from that
• तस्मात्: अपादान (Source/cause)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी (Ablative/पञ्चमी), एकवचन, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग

• नारायणम्: Nārāyaṇa
• नारायणम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: नारायण (प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (Accusative), एकवचन, पुल्लिङ्ग

• ध्यात्वा: having meditated
• ध्यात्वा: पूर्वकालक्रिया (Prior action)
• Type: Verb
• Root: ध्यै (धातु)
• Form: कृदन्त—क्त्वा (Gerund/absolutive), अव्यय; ‘having meditated’

• प्राप्तः: attained
• प्राप्तः: कर्ता (Agent)
• Type: Verb
• Root: प्राप् (धातु)
• Form: कृदन्त—क्त (PPP), प्रथमा, एकवचन, पुल्लिङ्ग

• अस्मि: I am
• अस्मि: क्रिया (Copula)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद

• परतः: to the higher (state)/beyond
• परतः: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (adverb/ablatival form) अर्थः—‘beyond/afterwards/from elsewhere’ (context: ‘to the higher state’)

• नृप: O king
• नृप: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: सम्बोधन (Vocative), एकवचन, पुल्लिङ्ग

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: अपादान (Cause)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी (Ablative), एकवचन

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (Nominative), एकवचन

• अपि: also
• अपि: सम्बन्ध (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपेक्षार्थक अव्यय (particle: also/even)

• राजेन्द्र: O lord of kings
• राजेन्द्र: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: राजन् + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (राज्ञाम् इन्द्रः), सम्बोधन, एकवचन, पुल्लिङ्ग

• भव: become/be
• भव: क्रिया (Command)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative/लोट्), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• विष्णुपरायणः: devoted to Viṣṇu
• विष्णुपरायणः: प्रधानीय (Predicate complement)
• Type: Adjective
• Root: विष्णु + परायण (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (विष्णौ परायणः), प्रथमा, एकवचन, पुल्लिङ्ग; predicate adjective of ‘त्वम्’

Speaker

Varāha (default dialogue framework)

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Studies
• Vaiṣṇavism
• Dharma-śāstra Context

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It exemplifies a common Purāṇic didactic mode: a teacher-figure addresses a ruler, linking governance with personal discipline (dhyāna) and a soteriological goal (attainment of the “supreme” state).

Which geographic location is identified?

No geographic location is named in this verse; it is framed as ethical-philosophical instruction rather than sacred geography.

What is the primary ethical instruction?

The verse recommends contemplative practice (meditation on Nārāyaṇa) and a sustained value-orientation (becoming viṣṇu-parāyaṇa), presented as a model for a ruler’s conduct and life-goal.