Adhyaya 186: Ritual Procedure for Installing Silver and Gold Images, and the Special Status of Śālagrāma

Verse 1

श्रीवराह उवाच॥ राजतीं प्रतिमां कृत्वा सुरूपां निर्मलां शुचिम् ।। अश्लिष्टां चैव निर्दोषां सर्वतः परिनिष्ठिताम् ॥

శ్రీ వరాహుడు పలికెను—వెండితో ప్రతిమను నిర్మించి, సురూపమైనది, నిర్మలమైనది, శుచియైనది; అవికృతమైనది, నిర్దోషమైనది, అన్ని వైపులా సుసంపూర్ణమైనది।

Verse 2

चन्द्रपाण्डुरसङ्काशां सुष्लक्ष्णां निर्व्रणां शुभाम् ।। श्रियायुक्तां मनोज्ञां च दीप्यमानां दिशो दश ॥

చంద్రుని పాండుర కాంతిని పోలినది, అత్యంత మృదువుగా మెరుస్తూ, గాయములేని, శుభమైనది; శ్రీయుక్తమైనది, మనోహరమైనది, దశదిశలలో ప్రకాశించునది।

Verse 3

ईदृशीं प्रतिमां कृत्वा मम कर्मपरायणः ।। गीतवादित्रशब्देन शङ्खदुन्दुभिनिःस्वनैः ॥

ఇలాంటి ప్రతిమను నిర్మించి, నా కర్మంలో (సేవావిధానంలో) పరాయణుడైనవాడు—గీత-వాద్య ధ్వనులతో, శంఖ-దుందుభుల నినాదాలతో (క్రియను కొనసాగించాలి)।

Verse 4

स्तुतिभिर्मङ्गलैश्चैव मम वेश्मन्युपानयेत् ।। अर्घ्यपाद्यादिकं गृह्य इमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥

స్తుతులు, మంగళపాఠాలతో కలిసి దానిని నా మందిరంలోకి తీసుకురావాలి. అర్ఘ్యము, పాద్యము మొదలైన నైవేద్యాలను తీసుకొని తరువాత ఈ మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి.

Verse 5

मन्त्रः— ॐ यः सर्वलोकेष्वपि सर्वमर्घ्यं पूज्यश्च मान्यश्च दिवौकसामपि ।। उपागतो गृह्य इदं ममार्घ्यं प्रसीद मां तिष्ठतु लोकनाथ ॥ यो राजते यज्ञपतिश्च यज्ञे सूर्योदये मम कर्माग्निहोत्रम्

మంత్రం— ఓం, సమస్త లోకాలలో సమస్త అర్ఘ్యాలకు అర్హుడై, పూజ్యుడై, గౌరవనీయుడై, దేవలోకవాసులచేత కూడా సత్కరింపబడువాడు—సమీపమై నా ఈ అర్ఘ్యాన్ని స్వీకరించుగాక. నాపై ప్రసన్నుడవై ఇక్కడ నిలిచియుండుము, ఓ లోకనాథా. యజ్ఞంలో యజ్ఞపతిగా ప్రకాశించువాడు—సూర్యోదయ వేళ నా కర్మ అగ్నిహోత్రము…

Verse 6

मन्दश्चेति आदिमध्यस्वरूपायेति ।। तत एतेन मन्त्रेण अर्घ्यं दत्त्वा यथाविधि ।। सुस्नातोऽलङ्कृतश्चैव स्थापयेत् तामुदङ्मुखः ॥

‘మందశ్చ…’ మరియు ‘ఆది-మధ్య-స్వరూపాయ…’—ఇలా. తరువాత ఈ మంత్రంతో విధిపూర్వకంగా అర్ఘ్యాన్ని సమర్పించి, స్నానం చేసి అలంకరించుకొని, ఉత్తరముఖంగా దానిని స్థాపించాలి.

Verse 7

आश्लेषासु च नक्षत्रे राशौ कर्कटके स्थिते ।। अस्तङ्गते दिनकरे स्वजने यजति स्थिरे ॥

ఆశ్లేష నక్షత్రం ఉండి, కర్కాటక రాశి స్థితిలో ఉన్నప్పుడు, సూర్యుడు అస్తమించిన తరువాత, తన స్వజనుల మధ్య స్థిరమనస్సుతో పూజ చేయాలి.

Verse 8

तत्राधिवासनं कुर्याद्विधिवन्मन्त्रपूर्वकम् ॥ चत्वारः कलशास्तत्र चन्दनोदकमिश्रिताः

అక్కడ మంత్రపూర్వకంగా విధివిధానాలతో అధివాసన (ప్రాథమిక ప్రతిష్ఠా-సంస్కారం) చేయాలి. అక్కడ చందనమిశ్రిత జలంతో నిండిన నాలుగు కలశాలు ఉండాలి.

Verse 9

सर्वौषधीसमायुक्ताः सहकारविभूषिताः ॥ ततस्ते कर्मिणः सर्वे मम शास्त्रानुसारिणः

సర్వ ఔషధులతో సమాయుక్తులై, మామిడి పల్లవాలతో అలంకృతులై, తదనంతరం ఆ కర్మికులందరూ నా శాస్త్రానుసార విధిని అనుసరించి కార్యంలో ప్రవృత్తులగుదురు.

Verse 10

मन्त्रः— योऽसौ भवान् सर्वलोकैककर्त्ता सर्वाध्यक्षः सर्वरूपैकरूपः ॥ आयातु मूर्त्तौ सहितो मया च ध्रुवादिभिर्लोकपालैस्तु पूज्यः

మంత్రం— ‘ఓ ప్రభూ! నీవే సమస్త లోకాల ఏకైక కర్త, సర్వాధ్యక్షుడు, నీ ఏకరూపమే సర్వరూపములు—నాతో సహితంగా ఈ మూర్తిలో ఆగమించుము; ధ్రువాది లోకపాలకులచే పూజింపబడుము.’

Verse 11

नमोऽनन्तायेति ॥ व्यतीतायां तु शर्वर्यामुदिते सूर्यमण्डले ॥ दिशासु च प्रसन्नासु द्वारमूलमुपानयेत्

‘నమోఽనంతాయ’—రాత్రి గడిచిపోయి సూర్యమండలం ఉదయించినప్పుడు, దిశలు ప్రసన్నంగా స్వచ్ఛంగా ఉన్నప్పుడు, (సిద్ధం చేసిన దానిని) ద్వారమూలం, అనగా తొలిమెట్టు వద్దకు తీసుకురావలెను.

Verse 12

एवं संस्थापनं कृत्वा मम कर्मानुसारिणः ॥ घटैः पूर्णैर्यथान्यायं कुर्यात्तत्राभिषेचनम्

ఇలా నా కర్మవిధానానుసారంగా సంస్థాపన చేసి, అనంతరం అక్కడ నిండిన ఘటాలతో నియమానుసారం అభిషేకం చేయవలెను.

Verse 13

अभिषिच्य ततः पश्चात्स्थापयेत विधानतः ॥ नमो नारायणायेति उक्त्वा मन्त्रमुदाहरेत्

అభిషేకం చేసిన తరువాత, విధానానుసారం స్థాపించవలెను. ‘నమో నారాయణాయ’ అని చెప్పి మంత్రాన్ని ఉచ్చరించవలెను.

Verse 14

मन्त्रः— गङ्गादिभ्यो नदीभ्यश्च सागरेभ्यो मया हृतम् ॥ स्नानाय ते सुरश्रेष्ठ कर्पूरावासितं जलम्

మంత్రం— గంగా మొదలైన నదుల నుండీ సముద్రాల నుండీ నేను ఈ జలాన్ని తెచ్చితిని. ఓ దేవశ్రేష్ఠా, మీ స్నానార్థం కర్పూరసువాసిత జలం ఇదిగో।

Verse 15

एवं स्नाप्य विधानॆन गृहस्याभ्यन्तरं नयेत् ॥ स्थापना तत्र मे कार्या मन्त्रेणानेन सुन्दरी

ఇలా విధి ప్రకారం స్నాపింపజేసి (మూర్తిని) గృహాంతరానికి తీసికొనివెళ్లాలి. ఓ సుందరీ, అక్కడ ఈ మంత్రంతోనే నా చేత స్థాపన చేయవలెను।

Verse 16

मन्त्रः— वेदैर्वेद्यो वेदविद्भिश्च पूज्यो यज्ञात्मको यज्ञफलप्रदाता ॥ यज्ञार्थं त्वामाह्वये देवदेव मूर्त्तावस्यां तिष्ठ सुलोकनाथ

మంత్రం— వేదములచే జ్ఞేయుడవు, వేదవిదులచే పూజ్యుడవు; యజ్ఞస్వరూపుడవు, యజ్ఞఫలప్రదాతవు. యజ్ఞార్థం నిన్ను ఆహ్వానించుచున్నాను, ఓ దేవదేవా; ఈ మూర్తిలో నివసించుము, ఓ సులోకనాథా।

Verse 17

धनजन रूप्यस्वर्ण अनन्ताय नम इति ॥ एवं संस्थापनं कृत्वा प्रहृषितेनान्तरात्मना ॥ अर्चयित्वा यथान्यायं पूर्वोक्तविधिना नरः

‘ధనము, జనసంపద, వెండి, బంగారం (అర్పించి) “అనంతాయ నమః”’— ఇలా స్థాపన చేసి, అంతరాత్మ హర్షంతో, మనిషి పూర్వోక్త విధి ప్రకారం యథాన్యాయంగా అర్చన చేయవలెను।

Verse 18

नीलवस्त्राणि मे दद्यात्प्रियाणि मम भूषणम्॥ ततो वस्त्राण्युपादाय जानुभ्यां पतितो भुवि॥

“నాకు నీలవస్త్రాలు ఇవ్వుము—అవి నాకు ప్రియమైనవి, నా భూషణములు.” ఆపై వస్త్రాలను తీసుకొని అతడు మోకాళ్లపై భూమికి పడిపోతాడు।

Verse 19

मन्त्रः— योऽसौ भवान्श्चन्द्ररश्मिप्रकाशः शङ्खेन कुन्देन समानवर्णः॥ क्षीरोज्ज्वलः कौमुदवर्ण देव वस्त्राणि गृह्णीष्व मम प्रियाय॥

మంత్రం— ఓ దేవా! మీరు చంద్రకిరణాలవలె ప్రకాశించువారు, శంఖము మరియు కుందపుష్పమువలె వర్ణముగలవారు, పాలవలె ఉజ్జ్వలులు, కౌముదీ వర్ణులు. నా ప్రియ దేవతకై ఈ వస్త్రాలను స్వీకరించండి।

Verse 20

वेषः सुवेषः अनन्तः अमरः मारणः कारणः सुलभः दुर्लभः श्रेष्ठः सुवर्चा इति॥ अनेनैव तु मन्त्रेण दत्त्वा वस्त्राणि मे शुचिः॥ ततो मे प्रापणं दद्याद्भक्तियुक्तेन चेतसा॥

“వేష, సువేష, అనంత, అమర, మారణ, కారణ, సులభ, దుర్లభ, శ్రేష్ఠ, సువర్చా”—ఇట్లు. ఇదే మంత్రంతో వస్త్రాలు సమర్పించి శుచియైనవాడు భక్తియుక్త మనస్సుతో తరువాత ప్రాపణం (అదనపు నైవేద్యం) ఇవ్వాలి।

Verse 21

नमो नारायणायेति इमं मन्त्रमुदाहरेत्॥ शाल्यन्नं पायसैर्युक्तं सितया च घृतेन च॥

“నమో నారాయణాయ” అనే మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి. (నైవేద్యంగా) శాలి బియ్యపు అన్నం, పాయసంతో కూడి, చక్కెర మరియు నెయ్యితో కూడి సమర్పించాలి।

Verse 22

प्रापणं गृह्यतां देव अनन्त पुरुषोत्तम॥ दत्त्वा तु मम नैवेद्यं दद्यादाचमनं बुधः॥

“ఓ దేవా! ఓ అనంత పురుషోత్తమా! ఈ ప్రాపణాన్ని స్వీకరించండి.” తరువాత నా నైవేద్యాన్ని సమర్పించి, జ్ఞాని ఆచమనార్థం నీటిని ఇవ్వాలి।

Verse 23

सर्वलोकहितार्थाय शान्तिपाठमुदाहरेत्॥ ॐ शान्तिं करोति ब्रह्मा च रुद्रो विष्णुर्हि भास्करः॥

సర్వలోక హితార్థం శాంతిపాఠం ఉచ్చరించాలి— “ఓం—బ్రహ్మ శాంతిని కలుగజేస్తాడు; రుద్రుడూ; అలాగే విష్ణువు—మరియు భాస్కరుడు (సూర్యుడు) కూడా—శాంతిని కలుగజేస్తారు।”

Verse 24

रात्रिश्चैव तु सन्ध्ये द्वे नक्षत्राणि ग्रहा दिशः॥

రాత్రి, రెండు సంధ్యలు, నక్షత్రాలు, గ్రహాలు మరియు దిక్కులు—ఇవన్నీ కూడా శాంతి-ఆహ్వానంలో చేరుతాయి।

Verse 25

अचल चञ्चल सचल खेचल प्रचल अरविन्दप्रभ उद्भव चेति नमः संस्थापितानां वासुदेव इति॥ कृत्वा वै शान्तिकं तत्र सर्वपापप्रणाशनम्॥ पूज्य भागवतांस्तत्र यथाविभवशक्तितः॥

“అచల, చంచల, సచల, ఖేచర, ప్రచల; అరవిందప్రభ, ఉద్భవ”—ఇలా నమస్కరించి, ప్రతిష్ఠిత దేవునికి “వాసుదేవ” అని ఉచ్చరించాలి। అక్కడ సర్వపాపనాశక శాంతికర్మ నిర్వహించి, తన సామర్థ్యానుసారం భాగవత భక్తులను పూజించాలి।

Verse 26

ब्राह्मणान्भोजयेत्तत्र गुरुं मन्त्रेण पूजयेत्॥ तेभ्यः शान्त्युदकं गृह्य कुर्यादभ्युक्षणं ततः॥

అక్కడ బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టి, మంత్రంతో గురువును పూజించాలి। వారి నుండి శాంతిజలాన్ని తీసుకొని, తరువాత అభ్యుక్షణం (చల్లడం) చేయాలి।

Verse 27

ब्राह्मणान्स्वजनं चैव अभिवाद्य कृताञ्जलिः॥ शीघ्रं विसर्जयेत्तांश्च ये तत्र समुपागताः॥

బ్రాహ్మణులను మరియు తన స్వజనులను చేతులు జోడించి నమస్కరించి, అక్కడ కూడిన వారిని త్వరగా వీడ్కోలు ఇవ్వాలి।

Verse 28

जलस्य बिन्दवो येऽन्नभोजनान्ते पतन्ति हि ॥ तावद्वर्षसहस्राणि विष्णुलोके स मोदते ॥

భోజనం ముగిసినప్పుడు ఎంతమంది నీటి బిందువులు పడతాయో, అంత వేల సంవత్సరాలు అతడు విష్ణులోకంలో ఆనందిస్తాడు।

Verse 29

य एतेन विधानॆन पूजयॆन्मतिमान्नरः ॥ उद्धृतं च कुलं तेन पितृजं मातृजं तथा ॥

ఈ విధానమునుబట్టి బుద్ధిమంతుడు పూజించునట్లయితే, అతనిచేత పితృకులమును మరియు మాతృకులమును రెండింటినీ उद्धరింపబడును.

Verse 30

अनेन विधिना देवि रौप्यार्चास्थापनं मम ॥ सुवर्णस्य प्रवक्ष्यामि स्थापनं मम सुप्रियम् ॥

దేవీ, ఈ విధానముచే నా రజతమూర్తి స్థాపన చెప్పబడింది; ఇప్పుడు నాకు అత్యంత ప్రియమైన స్వర్ణమూర్తి స్థాపనను వివరిస్తాను.

Verse 31

यथैव राजती कुर्यात्तथैव च सुवर्णिकाम् ॥ तेनैव विधिना सर्वं कुर्यादावाहनादिकम् ॥

రజతమూర్తిని ఎలా సిద్ధం చేస్తారో అలాగే స్వర్ణమూర్తినీ సిద్ధం చేయాలి; అదే విధానముచే ఆవాహనాది సమస్త కర్మలను చేయాలి.

Verse 32

यत्फलं दारुशैलादिनाम्ना कांस्यादिराजते ॥ तत्फलं कोटिगुणितं सौवर्णस्य प्रपूजने ॥

దారు, శైలము మొదలైనవి, అలాగే కాంస్యము, రజతము మొదలైన వాటి పూజకు చెప్పిన ఫలము—స్వర్ణమూర్తి సమ్యక్ పూజలో కోటిగుణముగా వృద్ధి చెందుతుంది.

Verse 33

कुलानि तारयेत्त्सुभ्रु अयुतान्येकविंशतिम् ॥ याति मल्लयतां भूमे पुनरावृत्तिवर्जितः ॥

హే సుభ్రూ! అతడు ఇరవై ఒక్క వేల కులాలను తరింపజేస్తాడు; హే భూమీ! పునరావృత్తి లేని ‘మల్లయతా’ పదమును పొందుతాడు.

Verse 34

एतत्ते कथितं भूमे यत्त्वया परिपृच्छितम् ॥ रहस्यं विपुलश्रोणि किमन्यत्कथयामि ते ॥

హే భూమీ! నీవు అడిగినదాన్ని నేను నీకు చెప్పితిని. హే విపులశ్రోణీ! ఇది రహస్యోపదేశము; నీకు మరేమి చెప్పుదును?

Verse 35

भूमिरुवाच ॥ उक्ता याः प्रतिमाः सर्वाः सुवर्णादि विनिर्मिताः ॥ तासु तिष्ठसि सर्वासु शालग्रामे च सर्वदा ॥

భూమి పలికెను: చెప్పబడిన ప్రతిమలన్నియు స్వర్ణాది పదార్థములతో నిర్మితములు. మీరు వాటన్నిటిలోనూ అధిష్ఠానమై ఉంటారా? మరియు శాలగ్రామములో సదా నివసిస్తారా?

Verse 36

कति पूज्या गृहेदौ च अविशेषस्तु पूजने ॥ विशेषो वा भवेत् तन्मे रहस्यं वद माधव ॥

గృహములో మొదలైన చోట్ల ఎన్ని (రూపములు) పూజ్యములు? పూజలో భేదములేదా, లేక భేదము ఉండునా? హే మాధవా, ఆ రహస్యమును నాకు చెప్పుము.

Verse 37

द्वे चक्रे द्वारकायास्तु नार्च्यं सूर्यद्वयं तथा ॥ गणेशत्रितयं नार्च्यं शक्तित्रितयमेव च ॥

ద్వారకా యొక్క రెండు చక్రములు ఆర్చనీయములు కావు; అలాగే సూర్య ద్వయమును కూడా. గణేశ త్రయము ఆర్చనీయము కాదు; శక్తి త్రయమును కూడా అలాగే.

Verse 38

शालग्रामयुगं पूज्यं युग्मेषु द्वितयं न हि ॥ विषमा नैव पूज्याः स्युर्विषमे एक एव हि

శాలగ్రామ యుగ్మము పూజ్యము; అయితే సమసంఖ్య గుంపులలో కేవలం రెండింటికి విధానం లేదు. విషమసంఖ్య గుంపులు పూజ్యములు కావు; విషమంలో ఒక్కటే (పూజ్యము).

Verse 39

गृहेऽग्निदग्धा भग्ना वा नैव पूज्या वसुन्धरे ॥ आसां तु पूजनाद्गेहे उद्वेगं प्राप्नुयाद्गृही

హే వసుంధరా! గృహంలో అగ్నిదగ్ధమైనవి లేదా విరిగిన శిలలు పూజనీయం కావు. అటువంటి శిలలను ఇంట్లో పూజిస్తే గృహస్థునికి ఉద్వేగం, కష్టం కలుగును.

Verse 40

शालग्रामशिला भग्ना पूजनीया सचक्रका । खण्डिता स्फुटिता वापि शालग्रामशिला शुभा

చక్రచిహ్నం ఉన్న శాలగ్రామశిల విరిగినదైనా పూజనీయం. చిప్పబడినా లేదా పగిలినా శాలగ్రామశిల శుభప్రదమే.

Verse 41

शिला द्वादश वै देवि शालग्रामसमुद्भवाः ॥ विधिवत्पूजिता येन तस्य पुण्यं वदामि ते

హే దేవీ! శాలగ్రామసముద్భవమైన పన్నెండు రకాల శిలలు ఉన్నాయి. వాటిని విధివిధానంగా పూజించే వానికి కలిగే పుణ్యాన్ని నేను నీకు చెప్పుదును.

Verse 42

कोटिद्वादशलिङ्गैस्तु पूजितैः स्वर्णपङ्कजैः ॥ यत्स्याद्द्वादशकल्पैस्तु दिनेनैकेन तद्भवेत्

సువర్ణ పద్మాలతో పన్నెండు కోట్ల లింగాలను పూజించిన ఫలం పన్నెండు కల్పాలలో లభించేదైతే, అదే ఫలం ఒక్క రోజులోనే సిద్ధించును.

Verse 43

यः पुनः पूजयेद्भक्त्या शालग्रामशिलाशतम् ॥ तत्फलं नैव शक्तोऽहं वक्तुं वर्षशतैरपि

ఎవడు భక్తితో శాలగ్రామశిలల వందను పూజించునో, దాని ఫలాన్ని నేను వందల సంవత్సరాలైనా చెప్పలేను.

Verse 44

सर्वैर्वर्णैस्तु सम्पूज्याः प्रतिमाः सर्वदेवताः ॥ लिङ्गान्यपि तु पूज्यानि मणिभिः कल्पितास्तथा

సర్వ వర్ణాలవారు సమస్త దేవతల ప్రతిమలను విధివిధానంగా పూజించవలెను; అలాగే మణులతో నిర్మితమైన లింగములును పూజ్యములు.

Verse 45

शालग्रामो न स्पृष्टव्यो हीनवर्णैर्वसुन्धरे ॥ स्त्रीशूद्रकरसंस्पर्शो वज्रस्पर्शाधिकॊ मतः

ఓ వసుంధరా, హీనవర్ణులచే శాలగ్రామం స్పర్శింపబడకూడదు; స్త్రీలు మరియు శూద్రుల చేతి స్పర్శ వజ్రస్పర్శకన్నా అధిక దోషకరమని భావించబడింది.

Verse 46

यदि भक्तिर्भवेत् तस्य स्त्रीणां वापि वसुन्धरे ॥ दूरादेवास्पृशन् पूजां कारयेत् सुसमाहितः

ఓ వసుంధరా, భక్తి ఉన్నచో—స్త్రీలకైనా—స్పర్శించకుండా దూరం నుండే, మనస్సు సమాహితంగా ఉంచి పూజ చేయింపవలెను.

Verse 47

चरणामृतपानेन सर्वपापक्शयो भवेत् ॥ अभक्ष्यं शिवनिर्माल्यं पत्रं पुष्पं फलं जलम्

చరణామృతం పానముచేత సమస్త పాపక్షయం కలుగును; అయితే శివుని నిర్మాల్యం—ఆకు, పుష్పం, ఫలం, జలం—భక్ష్యము కాదు (సేవనయోగ్యం కాదు).

Verse 48

शालग्रामशिलायोगात् पावनं तद्भवेत्सदा ॥ दद्याद्भक्ताय यो देवि शालग्रामशिलां नरः ॥

శాలగ్రామ శిలతో సంబంధముచేత అది ఎల్లప్పుడూ పవిత్రకరమగును; ఓ దేవీ, భక్తునికి శాలగ్రామ శిలను దానం చేసే పురుషుడు ప్రశంసనీయుడు.

Verse 49

सुवर्णसहितां तस्य यत्पुण्यं तच्छृणुष्व मे ॥ सुवर्णसहिता भूमिः सपरवतवनाकरा ॥

సువర్ణంతో కూడినప్పుడు అతనికి కలిగే పుణ్యాన్ని నా మాటల ద్వారా వినుము. సువర్ణసహితమైన భూమి పర్వతాలు, అడవులు, గనులతో కూడినదిగా (పృథివితో సమానమని) చెప్పబడింది.

Verse 50

ससमुद्रा भवेद्दत्ता सत्पात्राय वसुन्धरे ॥ शालग्रामशिलायास्तु मूल्यमुद्घाटयेत्क्वचित् ॥ विक्रेता क्रयकर्त्ता च नरके नीयते ध्रुवम् ॥ पूजाफलं न शक्नोति वक्तुं वर्षशतैरपि ॥

ఓ వసుంధరా, సత్పాత్రునికి దానం చేసినప్పుడు సముద్రాలతో కూడిన భూమినే దానం చేసినట్లవుతుంది. కానీ శాలగ్రామ శిలకు ఎప్పుడూ ధరను ప్రకటించకూడదు; అమ్మేవాడు, కొనేవాడు ఇద్దరూ నిశ్చయంగా నరకానికి నడిపించబడతారు. దాని పూజాఫలాన్ని వందేళ్లలో కూడా పూర్తిగా చెప్పలేం.

Verse 51

एतत्ते कथितं गुह्यं प्रतिमा स्थापनं प्रति ॥ शालग्रामे विशेषश्च लिङ्गादीनां च यो भवेत् ॥

ప్రతిమ స్థాపన విషయమై ఈ గూఢమైన విషయం నీకు చెప్పబడింది. అలాగే శాలగ్రామంలో ఉన్న ప్రత్యేక విశేషత, మరియు లింగాది రూపాలకు వర్తించే ఏ భేదమైతే ఉందో అది కూడా వివరించబడింది.

Verse 52

पूजनादौ विधिश्चापि किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ॥

పూజనాది విధి కూడా చెప్పబడింది—ఇంకా ఏమి వినాలని కోరుకుంటున్నావు?

Verse 53

गुरोस्तु वचनाद्देवि मनोज्ञान्सुखशीतलान् ॥ नमो नारायणायेति उक्त्वा मन्त्रमुदाहरेत् ॥

ఓ దేవీ, గురువు వాక్యానుసారం—మనసుకు ప్రీతికరమైన, సుఖదాయకమైన, శీతలమైన (ద్రవ్యాలను) ఎంచుకొని—“నమో నారాయణాయ” అని చెప్పి మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి.

Verse 54

नमो नारायणायेति उक्त्वा काममुदाहरेत् ॥

“నమో నారాయణాయ” అని పలికి, తన సంకల్పానుసారం ఇష్టమొచ్చినట్లు జపం లేదా పఠనం చేయవచ్చు।

Verse 55

ततो गुरुं च सम्पूज्य दानमानादिभिर्विभुम् ॥ गुरौ सम्पूजिते तत्र मम पूजा कृता भवेत् ॥

తర్వాత దానము, గౌరవము మొదలైనవాటితో ఆ మహానుభావుడైన గురువును సమ్యకంగా పూజించాలి; గురువు పూజింపబడితే అక్కడే నా పూజ కూడా పూర్తయినదవుతుంది।

Verse 56

शिवादिपूजने के वा सङ्ख्यातास्तच्च मे वद ॥ श्रीवराह उवाच ॥ गृहे लिङ्गद्वयं नार्च्यं शालग्रामत्रयं तथा ॥

శివాది పూజలో ఏ ఏ (రూపాలు) లెక్కించబడతాయో అది కూడా చెప్పండి. శ్రీవరాహుడు అన్నాడు—ఇంటిలో రెండు లింగాలను పూజించరాదు; అలాగే మూడు శాలగ్రామాలను కూడా కాదు।

Verse 57

मोहाद्यः संस्पृशेच्छूद्रो योषिद्वापि कदाचन ॥ पच्यते नरके घोरे यावदाभूतसम्प्लवम् ॥

మోహవశాత్ ఎప్పుడైనా శూద్రుని—లేదా స్త్రీని కూడా—స్పర్శించినవాడు, భయంకర నరకంలో భూతసంప్లవం (మహాప్రళయం) వరకు దుఃఖించునని చెప్పబడింది।