Varaha Purana 149.6: Adhyaya 149, Shloka 6

The Sacred Geography and Merit of Dvārakā

Devanagari script

द्वापरं युगमासाद्य यादवाणां कुलोद्वहः ॥ शौरीति तत्र विख्यातो भविष्यति पिता मम ॥

Recitation with translationVaraha Purana 149.6

Transliteration

dvāparaṃ yugam āsādya yādavānāṃ kulodvahaḥ || śaurīti tatra vikhyāto bhaviṣyati pitā mama

Translation

ద్వాపరయుగం వచ్చినప్పుడు యాదవకులాన్ని నిలబెట్టే వాడు—అక్కడ ‘శౌరి’ అని ప్రసిద్ధుడై—నా తండ్రిగా అవతరిస్తాడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• द्वापरम्: Dvāpara (age)
• द्वापरम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: द्वापर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कालवाचक (name of yuga)

• युगम्: age; yuga
• युगम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: युग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्वापरम् इति विशेषणेन सह

• आसाद्य: having reached; upon attaining
• आसाद्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया/Absolutive)
• Type: Verb
• Root: √सद् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Gerund/Absolutive), उपसर्गः—आ; अर्थः—‘प्राप्य/आगत्य’ (having reached)

• यादवानाम्: of the Yādavas
• यादवानाम्: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: यादव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• कुल-उद्वहः: upholder of the lineage
• कुल-उद्वहः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: कुल (प्रातिपदिक) + उद्वह (प्रातिपदिक; from √वह्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (कुलस्य उद्वहः = upholder/ornament)

• शौरी: Śauri (name)
• शौरी: Karta (कर्ता/Subject-complement)
• Type: Noun
• Root: शौरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; इति-शब्देन नामनिर्देशः

• इति: thus; called
• इति: Sambandha (सम्बन्ध/Quotative)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण/नामनिर्देशक (quotative particle)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (अधिकरण/Location)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (locative adverb)

• विख्यातः: renowned
• विख्यातः: Karta (कर्ता/Subject-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वि-ख्यात (कृदन्त; √ख्या धातु, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (कुलोद्वहः/पिता)

• भविष्यति: will be
• भविष्यति: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन

• पिता: father
• पिता: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मम: my
• मम: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम

Speaker

Varāha (narrating future events)

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Genealogy
• Vaishnavism
• Indic Chronology

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It illustrates Purāṇic ‘yuga’ chronology and genealogical anchoring, presenting mythic history as a structured temporal narrative.

Which geographic location is identified?

None in this verse; it focuses on time (Dvāpara) and lineage (Yādavas).

What is the primary ethical instruction?

Lineage and leadership are portrayed as bearing responsibility (kulodvaha), implying stewardship and duty within social order.