Varaha Purana 144.6: Adhyaya 144, Shloka 6

The Māhātmya of Someśvara and Related Liṅgas: The Liberation-Field of Triveṇī and the Śālagrāma Sacred Landscape

Devanagari script

तस्य भार्या च वसुधे सर्वावयवसुन्दरी ॥ देवकी नाम नामाच मनोज्ञा शुभदर्शना ॥

Recitation with translationVaraha Purana 144.6

Transliteration

tasya bhāryā ca vasudhe sarvāvayavasundarī || devakī nāma nāmā ca manojñā śubhadarśanā ||

Translation

ఓ వసుధా! అతని భార్య దేవకీ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి, సర్వాంగసుందరి, మనోహరిని, శుభదర్శనముగలది.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तस्य: of him
• तस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम

• भार्या: wife
• भार्या: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• वसुधे: O Vasudhā / O Earth (address)
• वसुधे: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: वसुधा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• सर्वावयवसुन्दरी: beautiful in all limbs
• सर्वावयवसुन्दरी: कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-अवयव-सुन्दरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण भार्यायाः; समासः: सर्वेषाम् अवयवानाम् सुन्दरी (षष्ठी-तत्पुरुष)

• देवकी: Devakī
• देवकी: कर्ता (Karta/Subject; apposition)
• Type: Noun
• Root: देवकी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम

• नाम: by name
• नाम: विशेषणार्थ-निपात (Naming particle)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय/निपात)
• Form: नाम-निपात (particle meaning 'by name')

• नाम: name
• नाम: सम्बन्ध/विशेष्य (Appositional predicate: 'name')
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• मनोज्ञा: charming / pleasing
• मनोज्ञा: कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: मनोज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण देवक्याः

• शुभदर्शना: of auspicious appearance
• शुभदर्शना: कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शुभ-दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; समासः: शुभं दर्शनं यस्याः/शुभं दर्शनम् (कर्मधारय)

Speaker

Varāha (default dialogue framework)

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Narrative
• Vaiṣṇavism
• Sanskrit Philology

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It records a key figure (Devakī) in the narrative lineage, illustrating the Purāṇic practice of linking moral-aesthetic descriptors with genealogical identity.

Which geographic location is identified?

No specific place-name appears here; the address “Vasudhā” indicates the dialogic setting with Earth as interlocutor.

What is the primary ethical instruction?

Indirectly, it reflects Purāṇic ideals of auspiciousness (śubha) and harmony within household lineage narratives, without issuing a direct injunction.