Varaha Purana 143.2: Adhyaya 143, Shloka 2

Exposition of the Glory of the Mandāra Sacred Grove

Devanagari script

जाह्नव्या दक्षिणे कूले विन्ध्यपृष्ठसमाश्रितम् ॥ मन्दारेति च विख्यातं सर्वभागवतप्रियम्

Recitation with translationVaraha Purana 143.2

Transliteration

jāhnavyā dakṣiṇe kūle vindhyapṛṣṭhasamāśritam || mandāreti ca vikhyātaṃ sarvabhāgavatapriyam

Translation

జాహ్నవి (గంగా) దక్షిణ తీరంలో, వింధ్య పర్వతశ్రేణి మీద ఆధారపడి ‘మందార’ అని ప్రసిద్ధమైన ఒక స్థలం ఉంది; అది సమస్త భాగవత భక్తులకు ప్రియమైనది.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• जाह्नव्या: by/near the Jahnavi (Ganga)
• जाह्नव्या: अधिकरण-निर्देश (संबन्ध/स्थान-सूचक)
• Type: Noun
• Root: जाह्नवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/सह), एकवचन; Instrumental singular

• दक्षिणे: on the southern
• दक्षिणे: अधिकरण (स्थान/Locative)
• Type: Adjective
• Root: दक्षिण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular (agreeing with कूले)

• कूले: bank/shore
• कूले: अधिकरण (स्थान/Locative)
• Type: Noun
• Root: कूल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular

• विन्ध्यपृष्ठसमाश्रितम्: situated on the Vindhya’s back/ridge
• विन्ध्यपृष्ठसमाश्रितम्: विशेषण (of मन्दारम्/स्थानम्)
• Type: Adjective
• Root: विन्ध्य-पृष्ठ-सम्-आ-श्रि (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; past passive participle used adjectivally; समासः: विन्ध्यस्य पृष्ठम् (षष्ठी-तत्पुरुष) + समाश्रित

• मन्दार: Mandāra (name)
• मन्दार: सम्बोधन/नामनिर्देश (नाम/Designation)
• Type: Noun
• Root: मन्दार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (इति-उद्धरणे नाम); Nominative singular (name in quotation)

• इति: thus/“as”
• इति: वाक्य-सम्बन्ध (उद्धरण/Quotative)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-समाप्ति सूचक अव्यय; quotative particle

• च: and
• च: समुच्चय (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय; conjunction

• विख्यातम्: well-known
• विख्यातम्: विशेषण (of मन्दारम्/स्थानम्)
• Type: Adjective
• Root: वि-ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; past passive participle used adjectivally

• सर्वभागवतप्रियम्: dear to all devotees (Bhāgavatas)
• सर्वभागवतप्रियम्: विशेषण (of मन्दारम्/स्थानम्)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-भागवत-प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः: सर्वेषां भागवतानां प्रियम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

Speaker

Varāha

Tags

• Classical Literature
• Ancient Geography
• Sacred Rivers
• Purāṇic Tīrtha Literature

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It provides a classic Purāṇic geospatial locator—riverbank plus mountain-range reference—useful for correlating textual tīrthas with regional historical geography.

Which geographic location is identified?

Mandāra is located on the southern bank of Jāhnavī (commonly identified with the Gaṅgā) and associated with the Vindhya region; precise modern identification requires cross-text comparison and local toponymy studies.

What is the primary ethical instruction?

Implicitly, it frames certain landscapes as culturally valued and ‘beloved’ within a devotional community, encouraging preservation of memory and practice around place.