Varaha Purana 124.39: Adhyaya 124, Shloka 39

Ritual Observances Aligned with the Seasons

Seasonal Devotional Procedure

Devanagari script

एवं ग्रीष्मे वरारोहे मम चैवार्चनं कुरु ॥ न जन्ममरणं येन मम लोके गतिर्भवेत् ॥

Sanskrit recitationVaraha Purana 124.39

Transliteration

evaṃ grīṣme varārohe mama caivārcanaṃ kuru || na janma-maraṇaṃ yena mama loke gatir bhavet ||

Translation

ఓ సుందర నితంబినీ! గ్రీష్మ ఋతువులో కూడా నన్ను ఆరాధించు; దానివల్ల పునర్జన్మమరణం లేక నా లోకప్రాప్తి కలుగును.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एवम्: thus/in this way
• एवम्: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: रीति/प्रकार-वाचक अव्यय (adverb of manner)

• ग्रीष्मे: in summer
• ग्रीष्मे: अधिकरण (Adhikaraṇa)
• Type: Noun
• Root: ग्रीष्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• वरारोहे: O fair-hipped lady
• वरारोहे: सम्बोधन (Sambodhana/Address)
• Type: Noun
• Root: वर + आरोह (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; समासः: वर-आरोह (श्रेष्ठ-आरोह = ‘fair-hipped/beautifully mounted’)

• मम: my/of me
• मम: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

• च: and
• च: सम्बन्ध/निपात (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• एव: indeed/only
• एव: सम्बन्ध/निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-निपात (emphasis)

• अर्चनम्: worship
• अर्चनम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: अर्चन (प्रातिपदिक; √अर्च् धातु-निष्पन्न)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• कुरु: do/perform
• कुरु: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: √कृ (कृ धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन

• न: not
• न: सम्बन्ध/निपात (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात (negation particle)

• जन्ममरणम्: birth and death
• जन्ममरणम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: जन्म (प्रातिपदिक) + मरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (copulative)

• येन: by which
• येन: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• मम: my/of me
• मम: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• लोके: in (my) world/realm
• लोके: अधिकरण (Adhikaraṇa)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• गतिः: going/destination
• गतिः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भवेत्: may be/should become
• भवेत्: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: √भू (भू धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

Speaker

Varāha (default, addressing Pṛthivī)

Tags

• Classical Literature
• Vaiṣṇavism
• Purāṇic Soteriology
• Ritual Observance

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It exemplifies how Purāṇic texts connect ritual observance with broader soteriological aims, framing worship as a disciplined path toward liberation.

Which geographic location is identified?

No geographic location is specified; “mama loke” is a cosmological/otherworldly destination rather than a terrestrial site.

What is the primary ethical instruction?

Consistent seasonal worship is recommended as a disciplined practice oriented toward reducing cyclic existence (birth and death).