Varaha Purana 122.2: Adhyaya 122, Shloka 2

The Greatness of Kokāmukha

Sacred Site Eulogy and Salvific Narrative

Devanagari script

अष्टम्यां च चतुर्द्दश्यां मैथुनं यो न गच्छति ॥ भुक्त्वा परस्य चान्नानि यश्चैव न विकुत्सति

Recitation with translationVaraha Purana 122.2

Transliteration

aṣṭamyāṃ ca caturddaśyāṃ maithunaṃ yo na gacchati || bhuktvā parasya cānnāni yaś caiva na vikutsati

Translation

అష్టమి మరియు చతుర్దశి రోజుల్లో మైథునానికి పోనివాడు, అలాగే ఇతరుల అన్నం భుజించి కూడా (అన్నమును గాని దాతను గాని) అవమానించనివాడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अष्टम्याम्: on the eighth (lunar day)
• अष्टम्याम्: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अष्टमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• चतुर्दश्याम्: on the fourteenth (lunar day)
• चतुर्दश्याम्: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन

• मैथुनम्: sexual intercourse
• मैथुनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मैथुन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन

• यः: who (he who)
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन

• न: not
• न: Pratiṣedha (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation)

• गच्छति: goes/engages (in)
• गच्छति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• भुक्त्वा: having eaten
• भुक्त्वा: Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable verbal)

• परस्य: of another (person's)
• परस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• अन्नानि: foods
• अन्नानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), बहुवचन

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• एव: indeed/just
• एव: Avadhāraṇa (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय (अवधारण particle)

• न: not
• न: Pratiṣedha (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation)

• विकुत्सति: despises/abhors
• विकुत्सति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कुत्स् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; वि-उपसर्ग

Speaker

Varāha (continued discourse context)

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Vrata
• Social Ethics

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It exemplifies Purāṇic vrata-cataloguing, where calendrical observances and social etiquette are combined as markers of disciplined conduct.

Which geographic location is identified?

No specific geographic location is identified in this verse.

What is the primary ethical instruction?

Practice restraint on specific lunar days and maintain respectful conduct regarding hospitality and food received from others.