Adhyaya 11: Sukesha’s Boon, the Twelve Dharmas of Beings, and the Cosmography of the Seven Dvipas with the Twenty-One Hells

Verse 1

इति श्रीवामनपुराणे दशमो ऽध्यायः नारद उवाच यदेतद् भवता प्रोक्तं सुकेशिनकरो ऽम्बरात् पातितो भुवि सूर्योण तत्कदा कुत्र कुत्र च

ఇట్లు శ్రీ వామనపురాణంలోని దశమ అధ్యాయం ముగిసింది। నారదుడు అన్నాడు—“మీరు చెప్పినట్లు, సుకేశినుడి చేత సూర్యుడు ఆకాశం నుండి భూమిపై పడవేయబడినది; అది ఎప్పుడు జరిగింది, మరియు ఏ ఏ స్థలాలలో జరిగింది?”

Verse 2

सुकेशीति च कश्चासौ केन दत्तः पुरो ऽस्य च किमर्थं पातितो भूम्यामाकाशाद् भास्करेण हि

‘సుకేశి’ అని పిలువబడే ఇతడు నిజంగా ఎవరు? ఇతనికి పురము (నగరం) ఎవరు ప్రసాదించారు? మరియు ఏ కారణంతో భాస్కరుడు (సూర్యుడు) ఆకాశం నుండి భూమిపై పడవేయబడెను?

Verse 3

पुलस्त्य उवाच/ शृणुष्वावहितो भूत्वा कथामेतां पुरातनीम् यथोक्तवान् स्वयंभूर्मां कथ्यमानां मयानघ

పులస్త్యుడు పలికెను—హే నిర్దోషీ, ఏకాగ్రచిత్తుడై ఈ పురాతన కథను వినుము. స్వయంభూ (బ్రహ్మ) నాకు చెప్పినట్లే, నేను నీకు వివరిస్తున్నాను.

Verse 4

आसीन्निशाचरपतिर्विद्युत्केशीति विश्रुतः तस्य पुत्रो गुणज्येष्ठः सुकेशिरभवत्ततः

నిశాచరుల అధిపతి ‘విద్యుత్కేశి’ అని ప్రసిద్ధుడొకడు ఉండెను. అతని కుమారుడు గుణములలో శ్రేష్ఠుడు; తరువాత అతడే ‘సుకేశి’గా జన్మించెను.

Verse 5

तस्य तुष्टस्तथेशानः पुरमाकाशचारिणम् प्रादादजेयत्वमपि शत्रुभिश्चाप्यवध्यताम्

అతనిపై ప్రసన్నుడైన ఈశానుడు (శివుడు) అతనికి ఆకాశచారి పురమును (నగరాన్ని) ప్రసాదించెను; అలాగే శత్రువులచే అజేయత్వమును, అవధ్యత్వమును కూడా వరంగా ఇచ్చెను.

Verse 6

स चापि शङ्करात् प्राप्य वरं गगनगं पुरम् रेमे निशाचरैः सार्द्धू सदा धर्मपथि स्थितः

శంకరుని నుండి గగనగామి పురమునకు వరం పొందిన అతడు, నిశాచరులతో కలిసి ఆనందించెను; అయినా సదా ధర్మపథమునే స్థిరంగా నిలిచెను.

Verse 7

स कदाचिद् गतो ऽरण्यं मागधं राक्षसेश्वरः तत्राश्रमांस्तु ददृशो ऋषीणां भावितात्मनाम्

ఒకసారి రాక్షసేశ్వరుడు మాగధ అరణ్యానికి వెళ్లెను. అక్కడ ఆత్మసంస్కారము పొందిన ఋషుల ఆశ్రమములను చూచెను.

Verse 8

महर्षिन् स तदा दृष्ट्वा प्रणिपत्याभिवाद्य च/ प्रत्युवाच ऋषीन् सर्वान् कृतासनपरिग्रहः

అప్పుడు మహర్షులను చూచి అతడు సాష్టాంగ నమస్కరించి అభివాదము చేసెను; అనంతరం ఆసనము గ్రహించి సమస్త ఋషులను ఉద్దేశించి పలికెను.

Verse 9

सुकेशिरुवाच प्रष्टुमिच्छामि भवतः संशयो ऽयं हृदि स्थितः कथयन्तु भवन्तो मे न चौवाज्ञापयाम्यहम्

సుకేశి పలికెను—నేను మిమ్మల్ని ప్రశ్నించదలచితిని; ఈ సందేహము నా హృదయంలో స్థిరమై ఉంది. దయచేసి నాకు చెప్పండి; నేను అవమానించదలచలేదు.

Verse 10

किंस्विच्छ्रेयः परे लोके किमु चेह द्विजोत्तमाः केन पूज्यस्तथा सत्सु केनासौ सुखमेधते

హే ద్విజోత్తములారా! పరలోకములో శ్రేయస్సు ఏమిటి, ఇహలోకములోనూ ఏమిటి? సద్జనుల మధ్య ఏ కారణముచేత పూజ్యుడవుతాడు, ఏద్వారా సుఖసమృద్ధి పొందుతాడు?

Verse 11

पुलस्त्य उवाच/ इत्थं सुकेशिवचनं निशम्य परमर्षयः प्रोचुर्विमृस्य श्रेयोर्ऽथमिह लोके परत्र च

పులస్త్యుడు పలికెను—ఇట్లు సుకేశి వచనమును విని, పరమ ఋషులు విచారించి ఇహలోకములోను పరలోకములోను శ్రేయస్సుకు కారణమును వివరించిరి.

Verse 12

ऋष ऊचुः श्रूयतां कथयिष्यामस्तव राक्षसपुङ्गव यद्धि श्रेयो भवेद् वीर इह चामुत्र चाव्ययम्

ఋషులు అన్నారు—హే రాక్షసపుంగవా, వినుము; హే వీరా, ఇహలోకములోను పరలోకములోను అవ్యయమైన పరమశ్రేయస్సు ఏదో మేము నీకు చెప్పుదుము.

Verse 13

श्रेयो धर्मः परे लोके इह च क्षणदाचर तस्मिन् समाश्रितः सत्सु पूज्यस्तेन सुखी भवेत्

పరలోకములో ధర్మమే పరమశ్రేయస్సు; ఇహలోకములోనూ దానిని తక్షణమే ఆచరించవలెను. ఆ ధర్మాన్ని ఆశ్రయించి సద్జనుల మధ్య ఉండువాడు పూజ్యుడై, దానివలన సుఖమొందును.

Verse 14

सुकेशिरुवाच किंलक्षणो भवेद् धर्मः किमाचरणसत्क्रियः यमाश्रित्य न सीदन्ति देवाद्यास्तु तदुच्यताम्

సుకేశీ అన్నది—ధర్మానికి లక్షణమేమి? ఏ ఆచరణ, ఏ సత్క్రియ దానిగా చెప్పబడును? దానిని ఆశ్రయించినచో దేవాదులు దుఃఖపడరు; దానిని దయచేసి చెప్పండి.

Verse 15

ऋषय ऊचुः देवानां परमो धर्मः सदा यज्ञादिकाः क्रियाः स्वाध्यायवेदवेत्तृत्वं विष्णुपूजारतिः स्मृता

ఋషులు అన్నారు—దేవుల పరమధర్మం సదా యజ్ఞాది క్రియలను నిర్వహించుట; స్వాధ్యాయం, వేదవేత్తృత్వం, మరియు విష్ణుపూజలో రతి—ఇట్లు స్మృతిలో చెప్పబడింది.

Verse 16

दैत्यानां बाहुशलित्वं मात्सर्यं युद्धसत्क्रिया वेदनं नीतिशास्त्राणां हरभक्तिरुदाहृता

దైత్యుల విషయములో భుజబలం, మాత్సర్యం, యుద్ధములో సత్క్రియ (ఉచితాచరణ) అని చెప్పబడింది; నीतిశాస్త్రజ్ఞానం మరియు హరుడు (శివుడు) పట్ల భక్తి కూడా ప్రకటించబడింది.

Verse 17

सिद्धानामुदितो धर्मो योगयुक्तिरनुत्तमा स्वाध्यायं ब्रह्मविज्ञानं भक्तिर्द्वाभ्यामपि स्थिरा

సిద్ధులకై ప్రకటించిన ధర్మం—యోగసాధనలో అనుత్తమ నియమం; స్వాధ్యాయం మరియు బ్రహ్మవిజ్ఞానం; అలాగే ఈ రెండింటిలో స్థిరంగా నిలిచే భక్తి।

Verse 18

उत्कृष्टोपासनं ज्ञेयं नृत्यवाद्येषु वेदिता सरस्वत्यां स्थिरा भक्तिर्गान्धर्वो धर्म उच्यते

వారి లక్షణం—ఉత్తమ ఉపాసనగా గ్రహించవలెను; నృత్యం, వాద్యాలలో వారు నిపుణులు; సరస్వతీదేవిపై స్థిర భక్తి—ఇదే గంధర్వుల ధర్మమని చెప్పబడింది।

Verse 19

विद्याधरत्वमतुलं विज्ञानं पौरुषे मतिः विद्याधराणां धर्मो ऽयं भवान्यां भक्तिरेव च

అతుల విద్యాధరత్వం, వివేకసహిత విజ్ఞానం, పురుషోచిత దృఢ సంకల్పం—ఇదే విద్యాధరుల ధర్మం; అలాగే భవానీదేవిపై భక్తి కూడా।

Verse 20

गन्धर्वविद्यावेदित्वं भक्तिर्भानौ तथा स्थिरा कौशल्यं सर्वशिल्पानां धर्मः किंपुरुषः स्मृतः

గంధర్వవిద్యలో ప్రావీణ్యం, భాను (సూర్యుడు) పై స్థిర భక్తి, మరియు సమస్త శిల్పాలలో నైపుణ్యం—ఇదే కింపురుషుల ధర్మమని స్మరించబడింది।

Verse 21

ब्रह्मचर्यममानित्वं योगाभ्यासरतिर्दृढा सर्वत्र कामचारितवं धर्मो ऽयं पैतृकः स्मृतः

బ్రహ్మచర్యం, అమానిత్వం (అహంకారరాహిత్యం), యోగాభ్యాసంలో దృఢమైన ఆసక్తి, మరియు ఎక్కడైనా ఇష్టానుసారం సంచరించగలగడం—ఇదే పైతృకుల ధర్మమని స్మరించబడింది।

Verse 22

ब्रह्मचर्यं यताशित्वं जप्यं ज्ञानं च राक्षस नियमाद्धर्मवेदित्वमार्थो धर्मः प्रचक्ष्यते

బ్రహ్మచర్యం, నియమితాహారం, మంత్రజపం, జ్ఞానం—ఓ రాక్షసా—ఇలాంటి నియమాలతో ధర్మవేత్త అవుతాడు. ప్రయోజనం (అర్థం) ధర్మమేనని ప్రకటించబడింది.

Verse 23

स्वाध्यायं ब्रह्मचर्यं च दानं यजनमेव च अकार्पण्यमनायासं दयाहिंसा क्षमा दमः

స్వాధ్యాయం, బ్రహ్మచర్యం, దానం, యజ్ఞం; కృపణత్వం లేమి, కష్టంలేని ప్రయత్నం, దయ, అహింస, క్షమ, దమం (ఆత్మసంయమం).

Verse 24

जितेन्द्रियत्वं शौचं च माङ्गल्यं भक्तिरच्युते शङ्करे भास्करे देव्यां धर्मो ऽयं मानवः स्मृतः

ఇంద్రియజయం, శౌచం, మాంగళ్యాచారం, అచ్యుతునందు భక్తి; అలాగే శంకరుడు, భాస్కరుడు, దేవి పట్ల భక్తి—ఇదే మానవధర్మమని స్మరించబడింది.

Verse 25

धनाधिपत्यं भोगानि स्वाध्यायं शकरर्चनम् अहङ्कारमशौण्डीर्यं धर्मो ऽयं गुह्यकेष्विति

ధనాధిపత్యం, భోగాలు, స్వాధ్యాయం, శకరుడు (శివుడు) ఆరాధన; అహంకారం మరియు డంబం లేమి—ఇదే గుహ్యకుల ధర్మమని చెప్పబడింది.

Verse 26

परदारावमर्शित्वं पारक्येर्ऽथे च लोलुपा स्वाध्यायं त्र्यम्बके भक्तिर्धर्मो ऽयं राक्षसः स्मृतः

పరస్త్రీలపై దౌర్జన్యం, పరధనంపై లోభం; స్వాధ్యాయం మరియు త్ర్యంబకుడు (శివుడు) పట్ల భక్తి—ఇదే రాక్షసధర్మమని స్మరించబడింది.

Verse 27

अविवेकमथाज्ञानं शौचहानिरसत्यता पिशाचानामयं धर्मः सदा चामिषगृध्नुता

వివేకాభావం, అజ్ఞానం, శౌచహాని, అసత్యం—ఇదే పిశాచుల ధర్మం; వారు ఎల్లప్పుడూ మాంసాసక్తులై ఉంటారు।

Verse 28

योनयो द्वादशैवैतास्तासु धर्माश्च राक्षस ब्रह्मणा कथिताः पुण्या द्वादशैव गतिप्रदाः

ఇవే నిజంగా పన్నెండు యోనులు. వాటిలో, ఓ రాక్షసా, బ్రహ్మ చెప్పిన ధర్మాలు పుణ్యమైనవి; అవి పన్నెండే, తగిన గతులను ప్రసాదించేవి।

Verse 29

सुकेशिरुवाच भवद्भिरुक्ता ये धर्माः शाश्वता द्वादशाव्ययाः तत्र ये मानवा धर्मास्तान् भूयो वक्तुमर्हथ

సుకేశి చెప్పింది—మీరు చెప్పిన ధర్మాలు శాశ్వతమైనవి, పన్నెండు, అవ్యయమైనవి. వాటిలో మానవులకు సంబంధించిన ధర్మాలను దయచేసి మరల వివరంగా చెప్పండి।

Verse 30

ऋषय ऊचुः शृणुष्व मनुजादीनां धर्मास्तु क्षणदाचर ये वसन्ति महीपृष्ठे नरा द्वीपेषु सप्तसु

ఋషులు అన్నారు—ఓ క్షణదాచరా (రాత్రిచరా), విను: భూమి పృష్ఠంపై, ఏడు ద్వీపాలలో నివసించే మనుష్యాది నరుల ధర్మాలను।

Verse 31

योजनानां प्रमाणेणन पञ्चाशत्कोटिरायता जलोपरि महीयं हि नौरिवास्ते सरिज्जले

యోజన ప్రమాణం ప్రకారం భూమి యాభై కోటి యోజనాల వరకు విస్తరించింది. జలంపై నిలిచి ఉన్న ఈ భూమి నదీ జలంలో నావలాగా ఉంటుంది।

Verse 32

तस्योपरि च देवेशो ब्रह्म शौलेन्द्रमुत्तमम् कर्णिकाकारमत्युच्चं स्थापयामास सत्त्म

దాని మీద దేవేశ్వరుడైన బ్రహ్మా పరమోత్తమమైన శౌలేంద్రాసనాన్ని—పద్మకర్ణికాకారంగా, అత్యంత ఉన్నతంగా—స్థాపించాడు.

Verse 33

तस्येमां निर्ममे पुण्यां प्रजां देवश्चतुर्दिशम् स्थानानि द्वीपसंज्ञानि कृतवांश्च प्रजापतिः

ఆ ఏర్పాటునుండి దేవుడు నాలుగు దిశలలో ఈ పుణ్యమైన ప్రజలను సృష్టించాడు; అలాగే ప్రజాపతి ‘ద్వీప’ అని ప్రసిద్ధమైన నివాసస్థానాలను కూడా నిర్మించాడు.

Verse 34

तत्र मध्ये च कृतवाञ्जम्बूद्वीपमिति श्रुतम् तल्लक्षं योजनानां च प्रमाणेन निगद्यते

అందులో మధ్యభాగంలో ‘జంబూద్వీపం’ అని ప్రసిద్ధమైనది స్థాపించబడింది అని శ్రుతి చెబుతుంది. ప్రమాణమాన ప్రకారం దాని విస్తీర్ణం లక్ష యోజనాలు అని చెప్పబడింది.

Verse 35

ततो जलनिधी रौद्रो बाह्यतो द्विगुणः स्थितः तस्यापि द्विगुणः प्लक्षो बाह्यतः संप्रतिष्ठितः

తర్వాత దాని వెలుపల రౌద్రమైన సముద్రం ఉంది, అది (దానికంటే) రెండింతలు. దాని వెలుపల మరల ప్లక్షద్వీపం కూడా రెండింతల విస్తీర్ణంతో స్థాపితమైంది.

Verse 36

ततस्त्विक्षुरसोदश्च बाह्यतो वलयासृतिः द्विगुणः शाल्मलिद्वीपो द्विगुणो ऽस्य महोदधेः

తర్వాత వెలుపల ఇక్షురస సముద్రం ఉంది; అది బయట వలయంలా పరివేష్టితంగా విస్తరించింది. శాల్మలిద్వీపం రెండింతలు, దాని మహాసముద్రం కూడా రెండింతలు.

Verse 37

सुरोदो द्विगुणस्तस्य तस्माच्च द्विगुणः कुशः घृतोदो द्विगुणश्चैव कुशद्वीपात् प्रकीर्तितः

సురా సముద్రం ఆ (మునుపటి) దానికంటే రెండింతలు. దానినుంచి కుశద్వీపం కూడా రెండింతలని కీర్తించబడింది; అలాగే కుశద్వీపానికి రెండింతలుగా ఘృత (నెయ్యి) సముద్రం ప్రకటించబడింది.

Verse 38

घृतोदाद् द्विगुणः प्रोक्तः क्रौञ्चद्वीपो निशाचर ततो ऽपि द्विगुणः प्रोक्तः समुद्रो दधिसंज्ञितः

ఓ నిశాచరా! ఘృత సముద్రానికి రెండింతలుగా క్రౌంచద్వీపం చెప్పబడింది. దాని తరువాత ‘దధి’ అనే సముద్రం కూడా రెండింతలుగా ప్రకటించబడింది.

Verse 39

समुद्राद् द्विगुणः शाकः शाकाद् दुग्धाब्धिरुत्तमः द्विगुणः संस्थितो यत्र शेषपर्यङ्कगो हरिः एते च द्विगुणाः सर्वे परस्परमपि स्थिताः

ఆ సముద్రానికి రెండింతలుగా శాకద్వీపం ఉంది; శాకం తరువాత ఉత్తమమైన క్షీర సముద్రం ఉంది. అక్కడ శేషపర్యంకంపై విశ్రాంతి పొందే హరి స్థితుడై ఉన్నాడు; ఇవన్నీ పరస్పరం ఒక్కొక్కటి మరొకటి కంటే రెండింతలుగా అమర్చబడ్డాయి.

Verse 40

चत्वारिंशदिमाः कोट्यो लक्षाश्च नवतिः स्मृताः योजनानां राक्षसेन्द्र पञ्च चाति सुवुस्तृताः जम्बूद्वीपात् समारभ्य यावत्क्षीराब्धिरन्ततः

ఓ రాక్షసేంద్రా! ఇవి నలభై కోట్లు, తొంభై లక్షల యోజనాలు, ఇంకా ఐదు యోజనాలు అధికంగా—అత్యంత విస్తారంగా—జంబూద్వీపం నుండి ప్రారంభించి చివరికి క్షీర సముద్రం వరకు స్మరించబడినవి.

Verse 41

तस्माच्च पुष्करद्वीपः स्वादूदस्तदनन्तरम् कोट्यश्चतस्रो लक्षाणां द्विपञ्चाशच्च राक्षस

దాని తరువాత పుష్కరద్వీపం ఉంది; దాని వెంటనే స్వాదూదక (మధుర జల) సముద్రం ఉంది. ఓ రాక్షసా! (దాని) విస్తీర్ణం నాలుగు కోట్లు, యాభై రెండు లక్షల (యోజనాలు).

Verse 42

पुष्करद्वीपमानो ऽयं तावदेव तथोदधिः लक्षमण्डकटाहेन समन्तादिभिपूरितम्

ఇదే పుష్కరద్వీపపు పరిమాణము; దానిని చుట్టుకొన్న సముద్రము కూడా అంతే విస్తారముగా—లక్ష-ప్రమాణమైన మండక-కటాహము (విశాల కుండ) చేత చుట్టూరా నింపబడినట్లుగా ఉంది।

Verse 43

एवं द्वीपास्त्विमे सप्त पृथग्धर्माः पृथक्क्रियाः गदिष्यामस्तव वयं शृमुष्व त्वं निशाचर

ఈ విధంగా ఈ ఏడు ద్వీపాలకు వేర్వేరు ధర్మాలు, వేర్వేరు క్రియలు (ఆచారాలు) ఉన్నాయి. మేము వాటిని నీకు వివరిస్తాము—వినుము, ఓ నిశాచరా।

Verse 44

प्लक्षादिषु नरा वीर ये वसन्ति सनातनाः शाकान्तेषु न तेष्वस्ति युगावस्था कथञ्चन

ఓ వీరా, ప్లక్ష మొదలైన ద్వీపాలలో శాక వరకు నివసించే సనాతన మనుష్యులకు అక్కడ యుగస్థితి (యుగధర్మం) ఏ విధంగానూ ఉండదు।

Verse 45

मोदन्ते देववत्तेषां धर्मो दिव्य उदाहृतः कल्पान्ते प्रलयस्तेषां निगद्येत महाभुज

వారు దేవులవలె ఆనందిస్తారు; వారి ధర్మము దివ్యమని ప్రకటించబడింది. ఓ మహాబాహూ, కల్పాంతంలో వారి ప్రళయం (విలయం) జరుగుతుందని చెప్పబడుతుంది।

Verse 46

ये जनाः पुष्करद्वीपे वसन्ते रौद्रदर्शने पैशाचमाश्रिता धर्मं कर्मान्ते ते विनाशिनः

భయంకర దర్శనముగల పుష్కరద్వీపంలో నివసించే వారు, పైశాచిక స్వభావముగల ధర్మాన్ని ఆశ్రయించినచో, కర్మాంతంలో (ఫలము పక్వమైనప్పుడు) వారు నశించిపోతారు।

Verse 47

सुकेशिरुवाच किमर्थं पुष्कद्वीपो भवद्भिः समुदाहृतः दुर्दर्शः शौचरहितो घोरः कर्मान्तनाशकृत्

సుకేశి పలికెను—మీరు పుష్కద్వీపాన్ని ఏ కారణముచేత ప్రస్తావించారు? అది దర్శించుటకు దుర్లభము, శౌచశుద్ధి లేనిది, ఘోరము, కర్మాంతమున నాశకారకము।

Verse 48

तस्मिन् निशाचर द्वीपे नरकाः सन्ति दारुणाः रौरवाद्यास्ततो रौद्रः पुष्करो घोरदर्शनः

ఆ నిశాచరద్వీపములో రౌరవాది దారుణ నరకములు ఉన్నాయి; అందుచేత పుష్కరుడు ‘రౌద్రుడు’ అని, దర్శనమున ఘోరుడని చెప్పబడెను।

Verse 49

सुकेशिरुवाच कियन्त्येतानि रौद्राणि नरकाणि तपोधनः कियन्मात्राणि मार्गेण का च तेषु स्वरूपता

సుకేశిన్ పలికెను—ఓ తపోధన! ఈ రౌద్ర నరకములు ఎన్ని? మార్గమున వాటి విస్తృతి ఎంత, మరియు వాటి స్వరూపము ఏమిటి?

Verse 50

ऋषय ऊचुः शृणुष्व राक्षसश्रेष्ठ प्रमाणं लक्षणं तथा सर्वेषां रौरवादीनां संख्या या त्वेकविंशतिः

ఋషులు పలికిరి—ఓ రాక్షసశ్రేష్ఠా! వాటి ప్రమాణమును, లక్షణమును వినుము. రౌరవాది సమస్త (నరకముల) సంఖ్య ఇరవై ఒకటి।

Verse 51

द्वे सहस्रे योजनानां ज्वलिताङ्गारविस्तृते रौरवो नाम नरकः प्रथमः परिकीर्त्तितः

రెండు వేల యోజనముల వరకు విస్తరించి, జ్వలిత అంగారములతో నిండిన ‘రౌరవ’ నామ నరకము మొదటిదిగా ప్రకటించబడెను।

Verse 52

तप्तताम्रमयी भूमिरधस्ताद्वाह्नितापिता द्वितीयो द्विगुस्तस्मान्महारौरव उच्यते

దాని క్రింద వేడెక్కిన తామ్రమయ భూమి ఉంది; అది అగ్నితాపంతో దగ్ధమై ఉంటుంది. ముందున్నదానికంటే రెండింతలు కఠినమైన రెండవ నరకం ‘మహారౌరవం’ అని పిలువబడుతుంది.

Verse 53

ततो ऽपि द्विःस्थितश्चान्यस्तमिस्रो नरकः स्मृतः अन्धतामिस्रको नाम चतुर्थो द्विगुमः परः

దానికంటే ముందుకు రెండింతలు కఠినమైన మరో నరకం ‘తమిస్ర’ అని చెప్పబడింది. దాని తరువాత నాల్గవది, రెండింతలు మరింత తీవ్రమైనది, ‘అంధతమిస్ర’ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధం.

Verse 54

ततस्तु कालचक्रेति पञ्चमः परिगीयते अप्रतिष्ठं च नरकं घटीयन्त्रं च सप्तमम्

ఆ తరువాత ఐదవది ‘కాలచక్రం’ అని కీర్తించబడుతుంది. ‘అప్రతిష్ఠ’ అనే నరకం కూడా ఉంది; ఏడవది ‘ఘటీయం త్రం’ అని చెప్పబడుతుంది.

Verse 55

असिपत्रवनं चान्यत्सहस्राणि द्विसप्ततिः योजनानां परिख्यातमष्टमं नरकोत्तमम्

మరొక నరకం ‘అసిపత్రవనం’; ఇది డెబ్బై రెండు వేల యోజనాల విస్తీర్ణంతో ప్రసిద్ధి. దీనిని ఎనిమిదవది, నరకాలలో ప్రముఖమైనది, అని ప్రకటించారు.

Verse 56

नमकं तप्तकुम्भं च दशमं कूटशाल्मलिः करपत्रस्तथैवोक्तस्तथान्यः श्वानभोजनः

‘నమక’ మరియు ‘తప్తకుంభ’ అనే నరకాలు కూడా చెప్పబడ్డాయి. పదవది ‘కూటశాల్మలి’. ‘కరపత్ర’ కూడా అలాగే పేర్కొనబడింది; ఇంకా మరోటి ‘శ్వానభోజన’ (నరకం) ఉంది.

Verse 57

संदंशो लोहपिण्डश्च करम्भसिकता तथा घोरा क्षारनदी चान्या तथान्यः कृमिभोजनः तथाष्टादशमी प्रोक्ता घोरा वैतरणी नदी

(నరకాలలో) సందంశ, లోహపిండ, కరంభసికత ఉన్నాయి. మరొకటి భయంకరమైన క్షారనది (దహింపజేసే నది), ఇంకొకటి కృమిభోజనము. ఈ విధంగా పద్దెనిమిదవదిగా ఘోరమైన వైతరణీ నది ప్రకటించబడింది.

Verse 58

तथापरः शोणितपूयभोजनः क्षुराग्रधारो निशितश्च चक्रकः संशोषणो नाम तथाप्यनन्तः प्रोक्तास्तवैते नरकाः सुकेशिन्

ఇంకా (నరకాలు) ఉన్నాయి—శోణితపూయభోజనము (రక్తం, పుయం భక్షణం), క్షురాగ్రధార (క్షురధారల వంటి అంచులున్న ప్రవాహం), మరియు నిశితచక్రక (తీక్ష్ణ చక్రాల స్థలం). అలాగే సంశోషణ, అనంత కూడా. ఓ సుకేశీ, ఈ నరకాలు నీకు ఈ విధంగా చెప్పబడినవి.