Home›Upanishads›Katha›Verse 1.1.9
←Previous Verse
Next Verse→

Katha Upanishad: Verse 1.1.9

तिस्रो रात्रीर्यदवात्सीर्गृहे मेऽनश्नन्ब्रह्मन्नतिथिर्नमस्यः। नमस्तेऽस्तु ब्रह्मन्स्वस्ति मेऽस्तु तस्मात्प्रतित्रीन्वरान्वृणीष्व॥९॥

तिस्रः रात्रीः यत् अवात्सीः गृहे मे अनश्नन् ब्रह्मन् अतिथिः नमस्यः। नमः ते अस्तु ब्रह्मन् स्वस्ति मे अस्तु तस्मात् प्रति त्रीन् वरान् वृणीष्व॥

Recitation with translationKatha Upanishad 1.1.9

tisro rātrīryadavātsīrgṛhe me'naśnanbrahmannatithirnamasyaḥ | namaste'stu brahmansvasti me'stu tasmātpratitrīnvarānvṛṇīṣva ||9||

ఓ బ్రాహ్మణా, నమస్యనీయుడైన అతిథివై, నా ఇంట మూడు రాత్రులు ఆహారం లేకుండా ఉన్నావు, నీకు నమస్కారం. నాకు క్షేమం కలుగుతుంది. అందుకే, ప్రతిఫలంగా మూడు వరాలను ఎంచుకో.

O Brahmin, since you, a worthy guest, have dwelt in my house for three nights without food, homage be to you, O Brahmin. May welfare be mine. Therefore, choose three boons in return.

तिस्रःthree (f.)
तिस्रः:
TypeAdjective
Rootत्रि- (संख्या-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा विभक्तिः, बहुवचनम्
रात्रीःnights
रात्रीः:
TypeNoun
Rootरात्रि- (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया विभक्तिः, बहुवचनम्
यत्since; because
यत्:
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्धार्थक-अव्ययम् (यत् = यतः/यद् यत्)
अवात्सीःyou stayed
अवात्सीः:
TypeVerb
Rootअव-वास् (धातु)
Formलुङ् (अङ्ग-आगमयुक्तः), परस्मैपदम्, मध्यमपुरुषः, एकवचनम्
गृहेin the house
गृहे:
TypeNoun
Rootगृह- (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः (वैदिके), सप्तमी विभक्तिः, एकवचनम्
मेmy
मे:
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्तिः, एकवचनम्
अनश्नन्not eating
अनश्नन्:
TypeVerb
Rootअन्-अश् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त कृदन्तम्; पुंलिङ्गः, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्
ब्रह्मन्O Brāhmaṇa; O venerable one
ब्रह्मन्:
TypeNoun
Rootब्रह्मन्- (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचनम्
अतिथिःguest
अतिथिः:
TypeNoun
Rootअतिथि- (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्
नमस्यःworthy of reverence
नमस्यः:
TypeAdjective
Rootनमस्य- (कृदन्त-प्रातिपदिक; नम् + यत्/ण्यत्)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्
नमःsalutation
नमः:
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनिपात/अव्यय-प्रयोगः
तेto you
ते:
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी विभक्तिः, एकवचनम्
अस्तुmay it be
अस्तु:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
ब्रह्मन्O Brāhmaṇa
ब्रह्मन्:
TypeNoun
Rootब्रह्मन्- (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचनम्
स्वस्तिwell-being; auspiciousness
स्वस्ति:
TypeIndeclinable
Rootस्वस्ति (अव्यय/निपात)
Formमङ्गलार्थक-अव्ययम्
मेfor me
मे:
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी विभक्तिः, एकवचनम् (वैदिके ‘मे’ = मह्यम्)
अस्तुmay it be
अस्तु:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
तस्मात्therefore; from that
तस्मात्:
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअपादानार्थे तस्मात्-प्रयोगः (अव्ययीभाववत्)
प्रतिin return; towards
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formप्रत्यर्थक-अव्ययम्
त्रीन्three (m.)
त्रीन्:
TypeAdjective
Rootत्रि- (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया विभक्तिः, बहुवचनम्
वरान्boons
वरान्:
TypeNoun
Rootवर- (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया विभक्तिः, बहुवचनम्
वृणीष्वchoose
वृणीष्व:
TypeVerb
Rootवृ (धातु; वृञ् वरणे)
Formलोट्, आत्मनेपदम्, मध्यमपुरुषः, एकवचनम्
  • रात्रीर्यदवात्सीर्गृहे → रात्रीः यत् अवात्सीः गृहे (विसर्ग/रुत्व; यत्-सम्बन्ध; सन्धि-विच्छेद)
  • ब्रह्मन्नतिथिर्नमस्यः → ब्रह्मन् अतिथिः नमस्यः (न् + अ; विसर्ग-सन्धिः)
  • नमस्ते → नमः ते (विसर्ग-सन्धिः)
  • में → मे (पाठभेद/लिप्यन्तर)
Prayaschitta (Atonement) and Varaprada (Granting Boons)Mahavakya: Not directly related to the four Mahavakyas; establishes the narrative framework for the teaching on AtmanKrishna Yajur VedaTaittiriya ShakhaChandas: Anushtup

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Upanishads in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play