Home›Upanishads›Katha›Verse 1.1.22
←Previous Verse
Next Verse→

Katha Upanishad: Verse 1.1.22

देवैरत्रापि विचिकित्सितं किल त्वं च मृत्यो यत्र सुविज्ञेममात्थ। वक्ता चास्य त्वादृगन्यो न लभ्यो नान्यो वरस्तुल्य एतस्य कश्चित् ॥२२॥

देवैः अत्र अपि विचिकित्सितम् किल त्वम् च मृत्यो यत्र सुविज्ञेम इमम् आत्थ। वक्ता च अस्य त्वादृक् अन्यः न लभ्यः न अन्यः वरः तुल्यः एतस्य कश्चित् ॥

Recitation with translationKatha Upanishad 1.1.22

devairatrāpi vicikitsitaṃ kila tvaṃ ca mṛtyo yatra suvijñemamāttha | vaktā cāsya tvādṛganyo na labhyo nānyo varastulya etasya kaścit ||

ఓ మృత్యువు, దేవతలకు కూడా దీని గురించి సందేహం ఉండేది; అర్థం చేసుకోవడం కష్టమైన చోట నీవు స్పష్టంగా వివరించావు. నీలాంటి మరో వక్త దొరకడు, దీనికి సమానమైన వరం కూడా లేదు.

Even by the gods this has been doubted about, O Death; and you have explained it well where it is difficult to understand. Another speaker like you is not to be found, nor any other boon equal to this.

देवैःby the gods
देवैः:
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; बहुवचन
अत्रhere; in this matter
अत्र:
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
अपिeven; also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कार
विचिकित्सितम्a matter of doubt
विचिकित्सितम्:
TypeNoun
Rootवि-चि-किৎस् (धातु) → विचिकित्सित (कृदन्त, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (भूतकर्मणि)
किलindeed; as is said
किल:
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formनिश्चय/श्रुत्यर्थक-अव्यय
त्वम्you
त्वम्:
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
मृत्योःof Death (Yama)
मृत्योः:
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन
यत्that (which)
यत्:
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
त्रwhere (particle in yatra)
त्र:
TypeIndeclinable
Rootत्र (अव्यय)
Formअव्यय; ‘यत्र’ इत्यस्य अवशिष्टांशः (पदविभागे)
सुविज्ञेयम्well to be known; clearly knowable
सुविज्ञेयम्:
TypeAdjective
Rootवि-ज्ञा (धातु) → विज्ञेय (कृदन्त, यत्) + सु- (उपसर्ग)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; यत्-प्रत्ययान्त (भावि/कर्तव्य)
इदम्this
इदम्:
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
आत्थyou have said
आत्थ:
TypeVerb
Rootआ-ह् (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद); मध्यमपुरुष; एकवचन; ‘आह’ इत्यस्य वैदिक/छान्दस रूप ‘आत्थ’
वक्ताa speaker; expounder
वक्ता:
TypeNoun
Rootवच् (धातु) → वक्तृ (कृदन्त, तृच्)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; कर्तृवाचक
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अस्यof this
अस्य:
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन
त्वादृक्one like you
त्वादृक्:
TypeAdjective
Rootत्वादृश् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; ‘त्वादृश्’ इत्यस्य छान्दस रूप ‘त्वादृक्’
अन्यःanother
अन्यः:
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
लभ्यःobtainable; to be found
लभ्यः:
TypeAdjective
Rootलभ् (धातु) → लभ्य (कृदन्त, यत्)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; यत्-प्रत्ययान्त (प्राप्य/उपलब्धव्य)
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
अन्यःanother
अन्यः:
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
वरःboon
वरः:
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
तुल्यःequal
तुल्यः:
TypeAdjective
Rootतुल्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
एतस्यof this
एतस्य:
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन
कश्चित्anyone; someone
कश्चित्:
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; अनिश्चितवाचक
  • देवैरत्रापि = देवैः + अत्र + अपि
  • यत्र = यत् + त्र (पदविभाग)
  • सुविज्ञेममात्थ = सुविज्ञेयम् + इदम् + आत्थ
  • चास्य = च + अस्य
  • त्वादृगन्यों = त्वादृक् + अन्यः
  • लभ्यो = लभ्यः
  • वरस्तुल्य = वरः + तुल्यः
  • एतस्य कश्चित् (विसर्ग-लोप/संधि-प्रवाह)
Adhyatma Vidya (Knowledge of the Self)Mahavakya: This verse establishes the rarity and supreme value of Self-knowledge, supporting the mahavakya 'Prajnanam Brahma' (Consciousness is Brahman) by emphasizing that understanding the nature of Self is the highest knowledge.Krishna Yajur VedaTaittiriya ShakhaChandas: Anushtup

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Upanishads in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play