Jaabaal Upanishad 5: Verse 5

Sanskrit (Devanagari)

अथ हैनमत्रिः पप्रच्छ याज्ञवल्क्यं—पृच्छामि त्वा याज्ञवल्क्य, अयज्ञोपवीती कथं ब्राह्मण इति । स होवाच याज्ञवल्क्यः—इदमेवास्य तद्यज्ञोपवीतं य आत्मा । अपः प्राश्याचम्य—अयं विधिः परिव्राजकानाम् । वीराध्वाने वा अनाशके वा अपां प्रवेशे वा अग्निप्रवेशे वा महाप्रस्थाने वा । अथ परिव्राड् विवर्णवासा मुण्डोऽपरिग्रहः शुचिरद्रोही भैक्षणो ब्रह्मभूयाय भवतीति । यद्य आतुरः स्यात् मनसा वाचा संन्यसेत् । एष पन्था ब्रह्मणा हानुवित्तः; तेनैति संन्यासी ब्रह्मविद्—इत्येवमेवैष भगवन् याज्ञवल्क्यः ॥५॥

Padapatha (Word Split)

अथ । ह । एनम् । अत्रिः । पप्रच्छ । याज्ञवल्क्यम् । पृच्छामि । त्वा । याज्ञवल्क्य । अ-यज्ञोपवीती । कथम् । ब्राह्मणः । इति । सः । ह । उवाच । याज्ञवल्क्यः । इदम् । एव । अस्य । तत् । यज्ञोपवीतम् । यः । आत्मा । अपः । प्राश्य । आचम्य । अयम् । विधिः । परिव्राजकानाम् । वीर-अध्वाने । वा । अनाशके । वा । अपाम् । प्रवेशे । वा । अग्नि-प्रवेशे । वा । महा-प्रस्थाने । वा । अथ । परिव्राट् । विवर्ण-वासा । मुण्डः । अपरिग्रहः । शुचिः । अद्रोही । भैक्षणः । ब्रह्म-भूयाय । भवति । इति । यदि । आतुरः । स्यात् । मनसा । वाचा । संन्यसेत् । एषः । पन्थाः । ब्रह्मणा । हानु-वित्तः । तेन । एति । संन्यासी । ब्रह्म-वित् । इति । एवम् । एव । एषः । भगवन् । याज्ञवल्क्यः ।

Recitation with translationJaabaal Upanishad 5

IAST Transliteration

atha hainaṃ atriḥ papraccha yājñavalkyaṃ—pṛcchāmi tvā yājñavalkya, ayajñopavītī kathaṃ brāhmaṇa iti | sa hovāca yājñavalkyaḥ—idamevāsya tad yajñopavītaṃ ya ātmā | apaḥ prāśyācamya—ayaṃ vidhiḥ parivrājakānām | vīrādhvāne vā anāśake vā apāṃ praveśe vā agnipraveśe vā mahāprasthāne vā | atha parivrāḍ vivarṇavāsā muṇḍo'parigrahaḥ śucir adrohī bhaikṣaṇo brahmabhūyāya bhavatīti | yady āturaḥ syāt manasā vācā saṃnyaset | eṣa panthā brahmaṇā hānuvittaḥ; tena eti saṃnyāsī brahmavid—ityevamevaiṣa bhagavan yājñavalkyaḥ ||5||

Translation

అనంతరం అత్రి యాజ్ఞవల్క్యుని అడిగెను—“యాజ్ఞవల్క్యా, యజ్ఞోపవీతం (జనేవు) లేకుండా బ్రాహ్మణుడు ఎలా?” యాజ్ఞవల్క్యుడు పలికెను—అతనికి యజ్ఞోపవీతం ఇదే: ఆత్మనే. జలాన్ని పానము చేసి ఆచమనం చేసి—ఇది పరివ్రాజకుల విధి; వీరాధ్వానంలో అయినా, అనశనంలో అయినా, జలప్రవేశంలో అయినా, అగ్నిప్రవేశంలో అయినా, మహాప్రస్థానంలో అయినా. అప్పుడు పరివ్రాట్—వివర్ణ వస్త్రధారి, ముండితుడు, అపరిగ్రహి, శుచి, అద్రోహి, భిక్షాజీవి—బ్రహ్మభావానికి అర్హుడవుతాడు. ఎవడు వ్యాధిగ్రస్తుడైతే మనసా వాచా సన్న్యసించాలి. ఈ మార్గం బ్రహ్మా ద్వారా పరంపరగా తెలిసినది; ఈ మార్గమునే సన్న్యాసి బ్రహ్మవిదుడై గమనం చేస్తాడు—అని భగవాన్ యాజ్ఞవల్క్యుడు చెప్పెను॥५॥

Ask anything about this verse...Ask

Academic Translation

Then Atri asked Yājñavalkya: “I ask you, Yājñavalkya—how is one a brāhmaṇa without the sacred thread (yajñopavīta)?” Yājñavalkya replied: “This itself is his sacred thread—namely, the Self. Having drunk water and performed sipping (ācamana)—this is the rule for wandering renunciants, whether on a heroic journey, or in fasting unto death, or in entering water, or in entering fire, or in the great departure. Then the wandering mendicant, wearing discolored garments, shaven-headed, without possessions, pure, non-injurious, living on alms, becomes fit for Brahmanhood. If one is ill, one should renounce by mind and speech. This path was known by Brahmā (as the tradition received); by it the renunciant goes forth as a knower of Brahman—thus indeed (said) the venerable Yājñavalkya.

Verse Context

• Ātman as the true yajñopavīta; saṃnyāsa-dharma; inner renunciation beyond external symbols
• Mahavakya: Indirect: emphasizes identity with the Self as the primary sanctifier, resonant with ‘ahaṃ brahmāsmi’ (Self as Brahman) though not phrased as a mahāvākya.
• Yajur
• Śukla (Vājasaneyin) Shakha
• Chandas: Prose