Garbha

Verse 1

ॐ पञ्चात्मकं पञ्चसु वर्तमानं षडाश्रयं षड्गुणयोगयुक्तम् । तत्सप्तधातु त्रिमलं द्वियोनि चतुर्विधाहारमयं शरीरं भवति ॥ पञ्चात्मकमिति कस्मात्—पृथिव्यापस्तेजोवायुराकाशमिति । अस्मिन्पञ्चात्मके शरीरे का पृथिव...

ఓం. శరీరం పంచాత్మకం—పృథివి, ఆపః, తేజః, వాయుః, ఆకాశం అనే పంచమహాభూతములతో నిర్మితమై, ఆ పంచభూతములలోనే స్థితమై, షడాశ్రయములతో, షడ్గుణయోగసంబంధముతో యుక్తమై ఉంటుంది. అది సప్తధాతుమయం, త్రిమలయుక్తం, ద్వియోనిజం (మాతా-పితృసంభవం), చతుర్విధాహారమయం. ‘పంచాత్మకం’ ఎందుకు? యది కఠినమో అది పృథివి; యది ద్రవమో అది ఆపః; యది ఉష్ణమో అది తేజః; యది సంచరించునో అది వాయుః; యది సుషిరమో/ఖాళీగానో అది ఆకాశం. పృథివి ధారణకు, ఆపః పిండీకరణకు, తేజః ప్రకాశనకు, వాయుః గమనానికి, ఆకాశం అవకాశప్రదానానికి. చెవిలో శబ్దగ్రహణం, చర్మంలో స్పర్శ, కంటిలో రూపం, నాలుకలో రసం, ముక్కులో గంధం; ఉపస్థంలో ఆనందానుభవం, అపానంలో విసర్జనం; బుద్ధితో బోధ, మనసుతో సంకల్పం, వాక్తో పలుకుట. ‘షడాశ్రయం’—మధుర, ఆమ్ల, లవణ, తిక్త, కటు, కషాయ రసములు అనుభవమగుటవలన; అలాగే షడ్జాది సప్తస్వరములు. ఇష్టానిష్ట శబ్దభేదములు సప్తవిధములు; ప్రణిధానముచేత దశవిధములని చెప్పబడును. ‘సప్తధాతు’ శుక్ల, రక్త, కృష్ణ, ధూమ్ర, పీత, కపిల, పాండుర మొదలైన భేదములతో సూచింపబడును॥१॥

Verse 2

कस्मात् यदा देवदत्तस्य द्रव्यादिविषया जायन्ते ॥ परस्परं सौम्यगुणत्वात् षड्विधो रसो रसाच्छोणितं शोणितान्मांसं मांसान्मेदो मेदसः स्नावा स्नाव्नोऽस्थीन्यस्थिभ्यो मज्जा मज्ज्ञः शुक्रं । शुक्रशोणितसंयोगादा...

దేవదత్త (జీవుడు) కు ద్రవ్యాది విషయములు ఎందుకు, ఎప్పుడు ఉద్భవించును? పరస్పర సంయోగముచేత, సౌమ్య (శీతల-ఆర్ద్ర) గుణప్రభావముచేత రసం షడ్విధమగును; రసమునుండి శోణితం (రక్తం), రక్తమునుండి మాంసం, మాంసమునుండి మేదస్సు, మేదస్సునుండి స్నావ, స్నావనుండి అస్తులు, అస్తులనుండి మజ్జ, మజ్జనుండి శుక్రం ఉద్భవించును. శుక్ర-శోణిత సంయోగమున గర్భము ఏర్పడి హృదయంలో స్థితిని పొందును. హృదయంలో అంతరాగ్ని; అగ్నిస్థానంలో పిత్తం; పిత్తస్థానంలో వాయువు; వాయుస్థానంలో హృదయం—ఇది ప్రాజాపత్య క్రమము॥२॥

Verse 3

ऋतुकाले सम्प्रयोगादेकरात्रोषितं कलिलं भवति, सप्तरात्रोषितं बुद्बुदं भवति, अर्धमासाभ्यन्तरेण पिण्डो भवति, मासाभ्यन्तरेण कठिनो भवति, मासद्वयेन शिरः सम्पद्यते, मासत्रयेण पादप्रवेशो भवति । अथ चतुर्थे मासे...

ఋతుకాలంలో సంయోగమైతే ఒక రాత్రిలో అది ‘కలిలం’ (జెల్లీ వంటి గడ్డ) అవుతుంది; ఏడు రాత్రుల్లో ‘బుద్బుదం’ (బుడగ) అవుతుంది; అర్ధమాసంలో పిండమవుతుంది; ఒక మాసంలో దృఢమవుతుంది; రెండు మాసాలలో శిరస్సు ఏర్పడుతుంది; మూడు మాసాలలో పాదప్రవేశం/పాదనిర్మాణం జరుగుతుంది. నాల్గవ మాసంలో జఠర-కటి ప్రాంతం, ఐదవ మాసంలో పృష్ఠవంశం, ఆరవ మాసంలో ముఖం-నాసిక-నేత్ర-శ్రోత్రములు, ఏడవ మాసంలో జీవసంయోగం, ఎనిమిదవ మాసంలో సర్వాంగసంపూర్ణత కలుగుతుంది. పితృబీజం అధికమైతే పురుషుడు, మాతృబీజం అధికమైతే స్త్రీ, రెండూ సమమైతే నపుంసకుడు (లింగానిర్ణీతుడు) అవుతాడు. మాతృమనస్సు వ్యాకులమైతే సంతానం అంధ, ఖంజ, కుబ్జ, వామన మొదలైన దోషాలతో ఉండవచ్చు. వాయువుల పరస్పర పీడనచేత శుక్రం ద్విధా అయితే దేహం రెండుగా మారి యుగ్ములు (జంటలు) జన్మిస్తారు. సమర్థ పంచాత్మక సత్త్వం, పంచాత్మక తేజస్సుతో ఉద్దీప్తమైన రసంతో, సమ్యగ్జ్ఞానం మరియు ధ్యానంతో అక్షరమైన ఓంకారాన్ని చింతిస్తుంది. ఆ ఏకాక్షరాన్ని తెలిసినపుడు దేహధారుల శరీరంలో అష్ట ప్రకృతులు, షోడశ వికారాలు వ్యక్తమవుతాయి. మితాహార-పానాన్ని మోసే నాడీసూత్రమార్గమున ప్రాణం పోషింపబడుతుంది. తొమ్మిదవ మాసంలో సర్వలక్షణసంపూర్ణుడై పూర్వజన్మలను స్మరిస్తాడు, కృత-అకృత కర్మను వివేచిస్తాడు, శుభాశుభ కర్మను గ్రహిస్తాడు॥३॥

Verse 4

नानायोनिसहस्राणि दृष्ट्वा चैव ततो मया । आहाराः विविधा भुक्ताः पीताश्च विविधाः स्तनाः ॥ जातस्यैव मृतस्यैव जन्म चैव पुनः पुनः । अहो दुःखोदधौ मग्नः न पश्यामि प्रतिक्रियाम् ॥ यन्मया परिजनस्यार्थे कृतं कर्...

నేను వేలాది విధాల యోనులను చూచి వాటిలోనే సంచరించాను; నానావిధ ఆహారాలు భుజించాను, నానావిధ స్తనాలను పానము చేసాను. పుట్టినవాడికీ మరణించినవాడికీ జన్మ మళ్లీ మళ్లీ జరుగుతుంది. అయ్యో, దుఃఖసముద్రంలో మునిగిన నేను ఏ ప్రతికారమూ చూడలేకున్నాను. బంధువుల కోసమని నేను చేసిన శుభాశుభ కర్మల దహనం నేను ఒంటరిగా అనుభవిస్తున్నాను; ఫలభోగులు మాత్రం వెళ్లిపోయారు. నేను యోనిలోనుండి విముక్తుడనైతే సాంఖ్యమూ యోగమూ ఆశ్రయిస్తాను—అశుభక్షయకారకాలు, కర్మఫలముక్తిని ప్రసాదించేవి. నేను యోనిలోనుండి విముక్తుడనైతే మహేశ్వరుని శరణు పొందుతాను—అశుభక్షయకర్త, ఫలముక్తిప్రదాత. నేను యోనిలోనుండి విముక్తుడనైతే భగవాన్ నారాయణ దేవుని శరణు పొందుతాను—అశుభక్షయకర్త, ఫలముక్తిప్రదాత. నేను యోనిలోనుండి విముక్తుడనైతే సనాతన బ్రహ్మను ధ్యానిస్తాను. అప్పుడు జీవుడు వంద స్త్రీయోనులను దాటి యోనిద్వారానికి చేరి, యంత్రంలా నలిపింపబడి మహాదుఃఖంతో జన్మిస్తాడు; జన్మించిన వెంటనే వైష్ణవ వాయువు స్పర్శతో జన్మమరణమూ, తన శుభాశుభ కర్మలూ అతనికి జ్ఞాపకం ఉండవు॥४॥

Verse 5

शरीरमिति कस्मात् साक्षादग्नयो ह्यत्र श्रियन्ते—ज्ञानाग्निर्दर्शनाग्निः कोष्ठाग्निरिति । तत्र कोष्ठाग्निर्नामाशितपीतलेह्यचोष्यं पचतीति । दर्शनाग्निः रूपादीनां दर्शनं करोति । ज्ञानाग्निः शुभाशुभं च कर्म...

దీనిని ‘శరీరం’ అని ఎందుకు అంటారు? ఎందుకంటే ఇక్కడ ప్రత్యక్షంగా అగ్నులు స్థాపితమై ఉన్నాయి—జ్ఞానాగ్ని, దర్శనాగ్ని, కోష్ఠాగ్ని. వాటిలో కోష్ఠాగ్ని తిన్నది, తాగినది, నాకినది, చీదినదిని జీర్ణం చేస్తుంది. దర్శనాగ్ని రూపాది విషయాల దర్శనాన్ని కలిగిస్తుంది. జ్ఞానాగ్ని శుభాశుభ కర్మాన్ని విచారించి గ్రహిస్తుంది. ఇక్కడ మూడు స్థానాలు—హృదయంలో దక్షిణాగ్ని, ఉదరంలో గార్హపత్యం, ముఖమే ఆహవనీయము. ఆత్మ యజమాని; బుద్ధిని భార్యగా నిలిపి, మనస్సే బ్రహ్మ; లోభాదులు పశువులు; ధృతి దీక్ష, సంతోషమూ అలాగే; జ్ఞానేంద్రియాలు యజ్ఞపాత్రాలు, కర్మేంద్రియాలు హవిస్సులు; శిరస్సు కపాలం, కేశాలు దర్భలు, ముఖం అంతర్వేది. శిరస్సు చతుష్కపాలమై; పార్శ్వదంత-ఓష్ఠ-తాలువులు పదహారు; మర్మస్థానాలు 107; సంధులు 180; స్నాయువులు 109; శిరలు 700; మజ్జలు 500; ఎముకలు 360; రోమాలు సాడెమూడు కోట్లు. హృదయం ఎనిమిది పలాలు, నాలుక పన్నెండు పలాలు; పిత్తం ఒక ప్రస్థ, కఫం ఒక ఆఢక, శుక్రం ఒక కుడవ, మేదస్సు రెండు ప్రస్థలు; మూత్రపురీషాలు ఆహార పరిమాణానుసారం అనియతం. పైప్పలాద మోక్షశాస్త్రం సమాప్తం; పైప్పలాద మోక్షశాస్త్రం సమాప్తం॥५॥