Adhyaya 167
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 167

Adhyaya 167

అధ్యాయము 167లో ఈశ్వరుడు–దేవి మధ్య ధర్మతత్త్వ సంభాషణ జరుగుతుంది. ‘భూతమాత’ అనే కీర్తితో ప్రజల్లో కనిపించే ఉన్మాద/ధ్యానసమాధి-సదృశ ప్రవర్తనను చూసి దేవి—ఇది శాస్త్రసమ్మతమా, ప్రభాసవాసులు ఆమెను ఎలా పూజించాలి, ఆమె అక్కడికి ఎందుకు వచ్చింది, ప్రధాన ఉత్సవం ఎప్పుడు జరపాలి—అని ప్రశ్నిస్తుంది. ఈశ్వరుడు ఉద్భవకథను వివరిస్తాడు: దేవి దేహస్రావం నుండి కపాలమాలధారిణి, ఆయుధచిహ్నాలతో భయంకరరూపిణి దేవత ప్రదర్శితమవుతుంది; ఆమెతో పాటు బ్రహ్మరాక్షసీ-స్వభావ సహచరీలు మరియు విస్తారమైన పరివారం కూడా వస్తారు. ఈశ్వరుడు ఆమె కార్యపరిమితులను నిర్ణయించి రాత్రికాల ప్రాధాన్యతను ఇస్తూ, సౌరాష్ట్రంలోని ప్రభాసాన్ని దీర్ఘకాల నివాసస్థానంగా, స్థల-లక్షణాలతో సూచిస్తాడు. తదుపరి గృహధర్మ ఫలితాలను చెప్పే జాబితా వస్తుంది—లింగార్చన, జప, హోమ, శౌచం, నిత్యకర్మల నిర్లక్ష్యం, ఇంట్లో నిరంతర కలహం–అశాంతి వంటివి భూత–పిశాచాదుల ఆకర్షణకు కారణమని; దేవనామస్మరణ, విధివిధానాలు, శుద్ధాచారం ఉన్న ఇళ్లకు రక్షణ కలుగుతుందని పేర్కొంటుంది. వైశాఖ శుక్ల ప్రతిపద నుండి చతుర్దశి వరకు పూజావిధానం, అమావాస్య/చతుర్దశి సంబంధ ప్రధాన వ్రతం, పుష్ప–ధూప–సిందూరం, కంఠసూత్రం వంటి నైవేద్యాలు, సిద్ధవట వృక్షం కింద జలార్పణ/అభిషేకం, భోజనదానం, అలాగే ప్రేరణీ–ప్రేక్షణీ అనే హాస్య–ఉపదేశాత్మక వీధి ప్రదర్శనలు సూచించబడతాయి. ఫలశ్రుతిలో పిల్లల రక్షణ, గృహసౌఖ్యం, ఉపద్రవ నివారణ, సర్వమంగళ ప్రాప్తి వాగ్దానం చేయబడింది.

Shlokas

Verse 2

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तत्रस्थां भूतमातृकाम् । सावित्र्या वारूणे भागे शतधन्वंतरे स्थिताम् । नवकोटि गणैर्युक्तां प्रेतभूतसमाकुलाम् । पूजितां सिद्धगंधर्वैर्देवादिभिरनेकशः

ఈశ్వరుడు పలికెను—హే మహాదేవీ, ఆపై అక్కడ నివసించే భూతమాతృకను దర్శించుటకు వెళ్లవలెను. ఆమె సావిత్రీ యొక్క వారుణ-భాగమున, శతధనుస్సుల అంతరమున స్థితి; తొమ్మిది కోట్లు గణములతో యుక్త, ప్రేత-భూత సమాకుల, సిద్ధ-గంధర్వ-దేవాదులచే అనేకసార్లు పూజింపబడినది।

Verse 3

देव्युवाच । भूतमातेति संहृष्टा ग्रामेग्रामे पुरेपुरे । गायन्नृत्यन्हसंल्लोकः सर्वतः परिधावति

దేవి పలికెను—‘భూతమాతా!’ అని హర్షంతో ప్రజలు గ్రామం గ్రామం, పట్టణం పట్టణం గానము చేస్తూ, నర్తిస్తూ, నవ్వుతూ అన్ని దిశలలో పరుగెత్తుతారు।

Verse 4

उन्मत्तवत्प्रलपते क्षितौ पतति मत्तवत् । क्रुद्धवद्धावति परान्मृतवत्कृष्यते हि सः

అతడు ఉన్మత్తునివలె ప్రలపిస్తాడు, మత్తునివలె నేలపై పడిపోతాడు; క్రోధించినవానివలె ఇతరులపై దూసుకుపోతాడు, మృతునివలె లాగబడుతాడు।

Verse 5

सुखभंगांश्च कुरुते लोको वातगृहीतवत् । भूतवद्भस्ममूत्रांबुकर्दमानवगाहते

ప్రజలు వాతగ్రహం పట్టినవారిలా సాధారణ సుఖశాంతిని భంగం చేస్తారు; భూతావిష్టులవలె బూడిద, మూత్రం, నీరు, బురదలోకి దూకి మునుగుతారు।

Verse 6

किमेष शास्त्रनिर्दिष्टो मार्गः किमुत लौकिकः । मुह्यते मे मनो देव तेन त्वं वक्तुमर्हसि

ఇది శాస్త్రనిర్దిష్టమైన మార్గమా, లేక కేవలం లోకరీతియేనా? హే దేవా, నా మనస్సు మోహితమై గందరగోళపడుతోంది; కనుక మీరు వివరించవలెను।

Verse 7

कथं सा पुरुषैः पूज्या प्रभासक्षेत्रवासिभिः । कस्मात्तत्र गता देवी कस्मिन्काले समागता । कस्मिन्दिने तु मासे तु तस्याः कार्यो महोत्सवः

ప్రభాసక్షేత్రంలో నివసించే ప్రజలు ఆ దేవిని ఏ విధంగా పూజించాలి? ఏ కారణంతో దేవి అక్కడికి వెళ్లింది, ఏ సమయంలో అక్కడికి వచ్చింది? ఆమె మహోత్సవం ఏ రోజున, ఏ నెలలో నిర్వహించాలి?

Verse 8

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि यत्ते किंचिन्मनोगतम् । आस्तिकाः श्रद्दधानाश्च भवन्तीति मतिर्मम

ఈశ్వరుడు పలికెను—హే దేవీ, విను; నీ మనస్సులో ఏది ఉద్భవించిందో దానిని నేను వివరిస్తాను. నా నిశ్చయం ఇదే—జనులు ఆస్తికులుగా, శ్రద్ధావంతులుగా మారుతారు.

Verse 9

चाक्षुषस्यान्तरेऽतीते प्राप्ते वैवस्वतेऽन्तरे । दक्षापमानात्संजाता तदा पर्वतपुत्रिका

చాక్షుష మన్వంతరం గడచి వైవస్వత మన్వంతరం వచ్చినప్పుడు, దక్షుని అవమాన కారణంగా పర్వతపుత్రిక (దేవి) అప్పుడే మళ్లీ అవతరించింది.

Verse 10

द्वापरे तु द्वितीये वै दत्ता त्वं पर्वतेन मे । विवाहे चैव संजाते सर्वदेवमनोरमे

రెండవ ద్వాపర యుగంలో పర్వతుడు (హిమాలయుడు) నిన్ను నాకు సమర్పించాడు; వివాహం జరిగినప్పుడు అది సమస్త దేవతలకు ఆనందాన్ని కలిగించింది.

Verse 11

त्वया च सहितः पूर्वं मन्दरे चारुकंदरे । अक्रीडं च मुदा युक्तो दिव्यक्रीडनकैः प्रिये । पीनोन्नतनितंबेन भ्राजमाना कुचोन्नताम्

హే ప్రియే, పూర్వం నేను నీతో కలిసి మందర పర్వతంలోని సుందర గుహల్లో దివ్య క్రీడా వస్తువులతో ఆనందంగా విహరించాను; నీవు పుష్టమైన ఉన్నత నితంబాలతో, ఉన్నత స్తనాలతో ప్రకాశించావు.

Verse 12

सिताब्जवदनां हृष्टां दृष्ट्वाऽहं त्वां महाप्रभाम् । दग्धकामतरोः कन्दकंदलीमिव निःसृताम् । महार्हशयनस्थां त्वां तदा कामितवानहम्

నిన్ను—హర్షభరితమైన, శ్వేత పద్మముఖి, మహాప్రభావంతమైనదిగా—చూచి, దగ్ధమైన కామతరువులోనుండి కోమల కందలిక వెలిసినట్లుగా, మహార్హ శయ్యపై విశ్రాంతిగా ఉన్న నిన్ను అప్పుడు నేను కోరితిని।

Verse 13

सुरते तव संजातं दिव्यं वर्षशतं यदा । तदा देवि समुत्थाय निरोधान्निर्गता बहिः

నీ సురతంలో దివ్యమైన వంద సంవత్సరాలు గడిచినప్పుడు, ఓ దేవి, నీవు లేచి నియంత్రణ బంధనంనుండి విముక్తమై బయటకు వెళ్లితివి।

Verse 14

तवोदकात्समुत्तस्थौ नार्येका गह्वरोदरा । कृष्णा करालवदना पिंगाक्षी मुक्तमूर्धजा

నీ ఉదకము (రసము) నుండి ఒక స్త్రీ ఉద్భవించింది—గహ్వరోదర; కృష్ణవర్ణ, కరాళముఖి, పింగాక్షి, విప్పిన కేశములతో।

Verse 15

कपालमालाभरणा बद्धमुण्डार्धपिंडका । खट्वांगकंकालधरा रुण्डमुंडकरा शिवा

ఆమె కపాలమాలాభరణంతో అలంకృతురాలు, బద్ధమైన అర్ధముండాల గుచ్ఛాన్ని ధరించినది; ఖట్వాంగం, కంకాలాన్ని మోసినది, చేతుల్లో రుండముండాలను పట్టిన ఉగ్ర శివా।

Verse 16

द्वीपिचर्माम्बरधरा रणत्किंकिणिमेखला । डमड्डमरुकारा च फेत्कारपूरिताम्बरा

ఆమె ద్వీపిచర్మ వస్త్రధారిణి, రణించే కింకిణీ మేఖలతో; డమరువు డమ-డమ శబ్దం చేస్తూ, తన ఫేత్కారాలతో ఆకాశాన్ని నింపింది।

Verse 17

तस्याश्च पार्श्वगा अन्यास्तासां नामानि मे शृणु । सख्यो ब्राह्मणराक्षस्यस्तासां चैव सुदर्शनाः

ఆమె పక్కన మరికొంతమంది స్త్రీలు కూడా ఉన్నారు—వారి పేర్లు నన్ను విను. వారు ఆమె సఖులు, బ్రాహ్మణ-రాక్షసీలు; వారూ సుందర దర్శనములు గలవారు.

Verse 18

दशकोटिप्रभेदेन धरां व्याप्य सुसंस्थिताः । मुख्यास्तत्र चतस्रो वै महाबलपराक्रमाः

పది కోట్లు విభేదాలుగా భూమంతా వ్యాపించి వారు సుస్థిరంగా నిలిచియున్నారు. వారిలో నలుగురు ప్రధానులు, మహాబల-పరాక్రమములు గలవారు.

Verse 19

रक्तवर्णा महाजिह्वाऽक्षया वै पापकारिणी । एतासामन्वये जाताः पृथिव्यां ब्रह्मराक्षसाः

వారు రక్తవర్ణులు, మహాజిహ్వలు, అక్షయులు, నిజముగా పాపకారిణులు. వీరి వంశాన్వయంలో భూమిపై బ్రహ్మ-రాక్షసులు జన్మించారు.

Verse 20

श्लेष्मातकतरौ ह्येते प्रायशः सुकृतालयाः । उत्तालतालचपला नृत्यंति च हसंति च

వీరు ఎక్కువగా శ్లేష్మాతక వృక్షాలపై కనిపిస్తారు; పుణ్యనిధి నిలిచే స్థలములలో నివసించువారు. ఉచ్చ తాళ-లయతో చపలులై నర్తించుచు, హసించుచు ఉంటారు.

Verse 21

विज्ञेया इह लोकेऽस्मिन्भूतानां मूलनायकाः । अतिकृष्णा भवन्त्येते व्यंतरान्तरचारिणः

ఈ లోకములో వీరే భూతముల మూలనాయకులని తెలిసికొనుడి. వీరు అత్యంత కృష్ణవర్ణులు; వ్యంతరులుగా అంతరాంతర స్థలములలో సంచరిస్తారు.

Verse 22

वृक्षाग्रमात्रमाकाशं ते चरंति न संशयः

వారు వృక్షశిఖరమాత్రమైన ఎత్తువరకు మాత్రమే ఆకాశంలో సంచరిస్తారు—ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 23

तथैव मम वीर्यात्तु मद्रूपाभरणः पुमान् । कपालखट्वांगधरो जातश्चर्मविगुण्ठितः

అదేవిధంగా నా వీర్యశక్తి నుండే నా రూపానికే తగిన అలంకారధారి ఒక పురుషుడు జన్మించాడు—కపాలమును, ఖట్వాంగమును ధరించి, చర్మంతో కప్పబడి।

Verse 24

अनुगम्यमानो बहुभिर्भूतैरपि भयंकरः । सिंहशार्दूलवदनैर्वदनोल्लिखितांबरैः

అనేక భూతాలు అనుసరించగా అతడు మహాభయంకరుడయ్యాడు—సింహ, శార్దూల ముఖాలవారు చుట్టుముట్టగా, వారి ఎత్తిన ముఖాలు ఆకాశాన్నే గీటినట్లు కనిపించాయి।

Verse 25

एवं देवि तदा जातः क्षुधाक्रान्तो बभाष माम् । अतोऽहं क्षुधितं दृष्ट्वा वरं हीमं च दत्तवान्

ఇలా, ఓ దేవీ, అతడు జన్మించిన వెంటనే ఆకలితో బాధపడుతూ నాతో పలికాడు. అతడు క్షుధితుడని చూసి నేను అతనికి తగినదీ, భయంకరమయినదీ అయిన వరాన్ని ప్రసాదించాను।

Verse 26

युवयोर्हस्तसंस्पर्शान्नक्तमेवास्तु सर्वशः । नक्तं चैव बलीयांसौ दिवा नातिबलावुभौ । पुत्रवद्रक्षतं लोकान्धर्मश्चैवानुपाल्यताम्

‘మీ ఇద్దరి చేతుల స్పర్శతో సర్వత్రా రాత్రియే కలుగుగాక. రాత్రివేళ మీరు ఇద్దరూ మరింత బలవంతులుగా ఉండండి; పగలు మీరు ఇద్దరూ అతిబలవంతులు కాకూడదు. కుమారులవలె లోకాలను రక్షించండి, ధర్మం యథావిధిగా నిలిచుగాక।’

Verse 27

इत्युक्तौ तौ मया तत्र भूतमातृगणौ प्रिये । एकीभूतौ क्षणेनैव तौ भवानीभवोद्भवौ

ప్రియే! అక్కడ నేను అలా పలికిన వెంటనే ఆ భూతమాతృగణము క్షణమాత్రంలో ఏకీభవించెను—భవానీ, భవుల నుండి జన్మించినవారు.

Verse 28

दृष्ट्वा हृष्टमनाश्चाहमवोचं त्वां शुचिस्मिते

వారిని చూచి నా మనస్సు హర్షంతో నిండెను; ఓ శుచిస్మితే! నేను నీతో పలికితిని.

Verse 29

कल्याणि पश्यपश्यैतौ ममांशाच्च समुद्भवौ । बीभत्साद्भुतशृंगारधारिणौ हास्यकारिणौ

ఓ కల్యాణీ! చూడు—చూడు, వీరిద్దరూ నా అంసమునుండి జన్మించినవారు; వీరు బీభత్స, అద్భుత, శృంగార రసాలను ధరించి హాస్యాన్ని కలిగించువారు.

Verse 30

भ्रातृभांडा भूतमाता तथैवोदकसेविता । संज्ञात्रयं स्मृतं देवि लोके विख्यातपौरुषम्

‘భ్రాతృభాండా’, ‘భూతమాతా’, అలాగే ‘ఉదకసేవితా’—ఓ దేవీ! ఈ మూడు నామాలు లోకంలో పరాక్రమమునకు ప్రసిద్ధమని స్మరించబడును.

Verse 31

पुनः कृतांजलिपुटौ दृष्ट्वा मामूचतुस्तदा । आवयोर्भगवन्कुत्र स्थाने वासो भविष्यति

అప్పుడు వారు మళ్లీ అంజలి ఘటించి నన్ను చూచి పలికిరి—“ఓ భగవన్! మా నివాసము ఏ స్థలములో కలుగును?”

Verse 32

इत्युक्तवन्तौ तौ तत्र वरेण च्छन्दितौ मया । अस्ति सौराष्ट्रविषये भारते क्षेत्रमुत्तमम्

ఆ ఇద్దరు అలా పలికినప్పుడు నేను వరమిచ్చి సంతోషపెట్టాను; ‘భారతదేశంలో సౌరాష్ట్ర ప్రాంతంలో ఒక అతి ఉత్తమమైన పుణ్యక్షేత్రం ఉంది’ అని చెప్పాను.

Verse 33

प्रभासेति समाख्यातं तत्र क्षेमं मम प्रियम् । कूर्मस्य नैरृते भागे स्थितं वै दक्षिणे परे

ఆ క్షేత్రం ‘ప్రభాస’ అని ప్రసిద్ధి; అక్కడే నా ప్రియమైన క్షేమ-ఆసనం ఉంది. ‘కూర్మ’ విభాగంలోని నైరృత భాగంలో, దక్షిణ దిశలో అది స్థితమై ఉంది.

Verse 34

स्वाती विशाखा मैत्रं च यत्र ऋक्षत्रयं स्मृतम् । तस्मिन्स्थाने सदा स्थेयं यावन्मन्वन्तरावधि

స్వాతి, విశాఖ, మైత్ర—ఈ మూడు నక్షత్రాలు స్మరించబడే చోట, ఆ స్థలంలోనే నీవు ఎల్లప్పుడూ ఉండవలెను, మన్వంతరాంతం వరకు.

Verse 35

अन्यदा जीविकं वच्मि तव भूतप्रिये सदा

హే భూతప్రియుడా! మరొక సమయంలో నీ జీవిక విషయమును నేను చెప్పుదును.

Verse 36

यत्र कण्टकिनो वृक्षा यत्र निष्पाववल्लरी । भार्या पुनर्भूर्वल्मीकस्तास्ते वसतयश्चिरम्

ఎక్కడ ముల్లుల చెట్లు ఉంటాయో, ఎక్కడ నిష్పావ లత పెరుగుతుందో—అక్కడే నీ భార్య ‘పునర్భూ’ ఉండుగాక; వల్మీకము (చీమల పుట్ట) నీ నివాసమగుగాక; ఇవే నీకు దీర్ఘకాల నివాసస్థానములు కావు.

Verse 37

यस्मिन्गृहे नराः पञ्च स्त्रीत्रयं तावतीश्च गाः । अन्धकारेंधनाग्निश्च तद्गृहे वसतिस्तव

ఏ ఇంటిలో ఐదుగురు పురుషులు, ముగ్గురు స్త్రీలు, అంతే సంఖ్యలో గోవులు ఉండి, అక్కడ అంధకారం, ఇంధనం, అగ్ని ఉన్నాయో—హే దేవీ, ఆ ఇంటిలోనే నీ నివాసం ఉంటుంది.

Verse 38

भूतैः प्रेतैः पिशाचैश्च यत्स्थानं समधिष्ठितम् । एकावि चाष्टबालेयं त्रिगवं पञ्चमाहिषम् । षडश्वं सप्तमातंगं तद्गृहे वसतिस्तव

భూతాలు, ప్రేతాలు, పిశాచాలు అధిష్ఠించిన స్థలం ఏదైతే ఉందో—హే దేవీ, అదే నీ ధామం; ఒక గొర్రె, ఎనిమిది దూడలు, మూడు గోవులు, ఐదు మహిషాలు, ఆరు గుర్రాలు, ఏడు ఏనుగులు ఉన్న ఇంటిలో నీ నివాసం ఉంటుంది.

Verse 39

उद्दालकान्नपिटकं तद्वत्स्थाल्यादिभाजनम् । यत्र तत्रैव क्षिप्तं च तव तच्च प्रतिश्रयम्

ఎక్కడ అన్నపు బుట్ట, అలాగే కుండలు-పాత్రలు వంటి వంటపాత్రలు ఎక్కడక్కడో చెల్లాచెదురుగా పడివుంటాయో—హే దేవీ, అక్కడే నీ ఆశ్రయం ఉంటుంది.

Verse 40

मुशलोलूखले स्त्रीणामास्या तद्वदुदुंबरे । भाषणं कटुकं चैव तत्र देवि स्थितिस्तव

ఉఖలి-ముసలిలో, స్త్రీల నోటిలో, అలాగే ఉదుంబర వృక్షంలో; మరియు ఎక్కడ మాట కఠినంగా ఉంటుందో—హే దేవీ, అక్కడే నీ స్థితి ఉంటుంది.

Verse 41

खाद्यन्ते यत्र धान्यानि पक्वापक्वानि वेश्मनि । तद्वच्छाखाश्च तत्र त्वं भूतैः सह चरिष्यसि

ఏ ఇంటిలో ఉడికినదీ, ఉడకనిదీ అయిన ధాన్యాన్ని విచక్షణ లేకుండా తింటారో, అలాగే కొమ్మలు-శాఖలు కూడా అస్తవ్యస్తంగా ఉంటాయో—అక్కడ నీవు భూతాలతో కలిసి సంచరిస్తావు.

Verse 42

स्थालीपिधाने यत्राग्निं ददते विकला नराः । गृहे तत्र दुरिष्टानामशेषाणां समाश्रयः

ఏ ఇంటిలో వికలులు లేదా ప్రమాదులు కుండ మూతపై అగ్నిని ఉంచుతారో, ఆ గృహం సమస్త దుర్లక్షణాలు మరియు దుష్కర్మాలకు ఆశ్రయమవుతుంది।

Verse 43

मानुष्यास्थि गृहे यत्र अहोरात्रे व्यवस्थितम् । तत्रायं भूतनिवहो यथेष्टं विचरिष्यति

ఏ ఇంటిలో మానవ అస్తులు పగలు-రాత్రి నిల్వ ఉంచబడుతాయో, అక్కడ భూతగణం తన ఇష్టానుసారం సంచరిస్తుంది।

Verse 44

सर्वस्मादधिकं ये न प्रवदन्ति पिनाकिनम् । साधारणं वदंत्येनं तत्र भूतैः समाविश

పినాకిని (శివుని) సర్వోన్నతుడని ప్రకటించని వారు, ఆయనను ‘సాధారణుడు’ అని పలికేవారు—వారు అక్కడ భూతులతో కలిసి ప్రవేశిస్తారు।

Verse 45

कन्या च यत्र वै वल्ली रोहीनाम जटी गृहे । अगस्त्य पादपो वापि बंधुजीवो गृहेषु वै

మరియు ఏ ఇంటిలో ‘కన్యా’ అనే తీగ, ‘రోహీ’ అనే జటిల వృక్షిక, ‘అగస్త్య’ అనే మొక్క, లేదా ఇళ్లలో ‘బంధుజీవ’ ఉండునో—ఆ గృహం అటువంటి ప్రభావాలకు యోగ్యమని చెప్పబడుతుంది।

Verse 46

करवीरो विशेषेण नंद्यावर्तस्तथैव च । मल्लिका वा गृहे येषां भूतयोग्यं गृहं हि तत्

ప్రత్యేకంగా ఏ ఇంటిలో కరవీరము, అలాగే నంద్యావర్తము, లేదా మల్లికా (మల్లె) ఉండునో—ఆ గృహం నిజంగా భూతనివాసానికి యోగ్యమవుతుంది।

Verse 47

तालं तमालं भल्लातं तिंतिणीखंडमेव वा । बकुलं कदलीखंडं कदंबः खदिरोऽपि वा

తాళవృక్షం, తమాలం, భల్లాతం లేదా తింతిణీ పొద; బకులం, అరటి గుంపు, కదంబం లేదా ఖదిరం—ఇవి ఇంటి ఆవరణలో ఉంటే అవీ ఆ లక్షణాలుగా లెక్కించబడతాయి।

Verse 48

न्यग्रोधो हि गृहे येषामश्वत्थं चूत एव वा । उदुंबरश्च पनसः सर्वभूत प्रियं हि तत्

ఎవరి ఇంటిలో న్యగ్రోధం (వటవృక్షం), అశ్వత్థం (రావి) లేదా మామిడి చెట్టు ఉండి, అలాగే ఉదుంబరం, పనసం (జాక్‌ఫ్రూట్) కూడా ఉంటాయో—ఆ నివాసం సమస్త భూతాలకు ప్రియమై ఆనందదాయకమగును।

Verse 49

यत्र काकगृहं वै स्यादारामे वा गृहेऽपि वा । भिक्षुबिंबं च वै यत्र गृहे दक्षिणके तथा

ఎక్కడ ‘కాకగృహం’ (కాకుల ఆశ్రయం) తోటలో గానీ ఇంటిలో గానీ ఉండి, అలాగే ఇంటి దక్షిణ భాగంలో భిక్షు-బింబం (భిక్షుకుని ప్రతీక/ప్రతిమ) కూడా ఉంటుందో—

Verse 50

बिंबमूर्ध्वं च यत्रस्थं तत्र भूतनिवेशनम्

ఆ బింబం ఎక్కడ పైకి (ఎత్తుగా) స్థాపించబడుతుందో, అక్కడ భూతనివాసం ఏర్పడుతుంది।

Verse 51

लिंगार्चनं न यत्रैव यत्र नास्ति जपादिकम् । यत्र भक्तिविहीना वै भूतानां तान्गृहान्वदेत्

ఎక్కడ లింగార్చన లేదు, ఎక్కడ జపాది కర్మలు లేవు, మరియు ఎక్కడ భక్తి రహితత్వం ఉందో—అటువంటి ఇళ్లను భూతాల ఇళ్లని చెప్పవలెను।

Verse 52

मलिनास्यास्तु ये मर्त्या मलिनांबर धारिणः । मलदंता गृहस्था ये गृहं तेषां समाविश

మలిన ముఖములు గల మానవులు, మలిన వస్త్రములు ధరించువారు, మలిన దంతములు గల గృహస్థులు—అటువంటి వారి ఇంటిలో నీవు ప్రవేశించు।

Verse 53

अगम्यनिरता ये तु मैथुने व्यभिचारतः । संध्यायां मैथुनं यांति गृहं तेषां समाविश

నిషిద్ధ సంబంధాలలో ఆసక్తి గలవారు, వ్యభిచారంగా మైథునం చేయువారు, సంధ్యాకాలంలో కూడా మైథునానికి పోవువారు—అటువంటి వారి ఇంటిలో నీవు ప్రవేశించు।

Verse 54

बहुना किं प्रलापेन नित्यकर्मबहिष्कृताः । रुद्रभक्तिविहीना ये गृहं तेषां समाविश

ఎక్కువ పలుకులెందుకు? నిత్యకర్మలను విసర్జించినవారు, రుద్రభక్తి లేనివారు—అటువంటి వారి ఇంటిలో నీవు ప్రవేశించు।

Verse 55

अदत्त्वा भुंजते योऽन्नं बंधुभ्योऽन्नं तथोदकम् । सपिण्डान्सोदकांश्चैव तत्कालात्तान्नरान्भज

ముందుగా భాగం అర్పించకుండా అన్నం భుజించువాడు, బంధువులకు అన్నమూ నీళ్లూ ఇవ్వనివాడు—ప్రత్యేకంగా సపిండ, సోదక బంధువులకు—ఆ క్షణం నుంచే నీవు అటువంటి మనుష్యులను ఆశ్రయించు।

Verse 56

यत्र भार्या च भर्ता च परस्परविरोधिनौ । सह भूतैर्गृहं तस्य विश त्वं भयवर्ज्जिता

ఎక్కడ భార్యాభర్తలు పరస్పర విరోధులై ఉంటారో, ఆ ఇంటిలో భూతాలతో కలిసి నీవు ప్రవేశించు; భయరహితంగా పో।

Verse 57

वासुदेवे रतिर्नास्ति यत्र नास्ति सदा हरिः । जपहोमादिकं नास्ति भस्म नास्ति गृहे नृणाम्

మనుష్యుల గృహాలలో వాసుదేవునిపై రతి లేక, ఎల్లప్పుడూ హరిని స్మరించక, జప-హోమాది ఆచారాలు లేక, గృహంలో భస్మమూ లేకుంటే—

Verse 58

पर्वस्वप्यर्चनं नास्ति चतुर्दश्यां विशेषतः

పర్వదినాల్లో కూడా పూజ చేయరు—ప్రత్యేకించి చతుర్దశీనాడు।

Verse 59

कृष्णाष्टम्यां च ये मर्त्याः संध्यायां भस्मवर्जिताः । पंचदश्यां महादेवं न यजंति च यत्र वै

కృష్ణాష్టమీనాడు సంధ్యాకాలంలో భస్మం లేకుండా సంధ్యావందనం చేసే మానవులు, అలాగే పంచదశీనాడు మహాదేవుని పూజించని చోట—

Verse 60

पौरजानपदैर्यत्र प्राक्प्रसिद्धा महोत्सवाः । क्रियते पूर्ववन्नैव तद्गृहं वसतिस्तव

పట్టణవాసులు, గ్రామవాసుల మధ్య పూర్వం ప్రసిద్ధమైన మహోత్సవాలు మునుపటిలా జరగని చోట, ఆ గృహమే నీ నివాసస్థానమవుతుంది।

Verse 61

वेदघोषो न यत्रास्ति गुरुपूजादिकं न च । पितृकर्मविहीनं च तद्भूतस्य गृहं स्मृतम्

ఎక్కడ వేదఘోష లేదు, గురుపూజాది లేదు, పితృకర్మలు కూడా లేవో—ఆ గృహం భూత నివాసమని చెప్పబడింది।

Verse 62

रात्रौरात्रौ गृहे यस्मिन्कलहो जायते मिथः । बालानां प्रेक्षमाणानां यत्र वृद्धश्च पूर्वतः । भक्षयेत्तत्र वै हृष्टा भूतैः सह समाविश

ఏ ఇంటిలో రాత్రి రాత్రికి పరస్పర కలహం పుడుతుందో, పిల్లలు చూస్తుండగా వృద్ధుడుకూడా ముందుండి వివాదాన్ని పెంచుతాడో—అక్కడ నీవు భూతులతో కలిసి హర్షంగా ప్రవేశించి వారి శాంతి సౌఖ్యాలను భక్షించు।

Verse 63

कस्मिन्मासे दिने चापि भवित्री लोकपूजिता । इत्युक्तोऽहं तया देवि तामवोचं पुनः प्रिये

“నేను ఏ నెలలో, ఏ దినంలో ప్రజలచే పూజింపబడుదును?” అని ఆమె అడిగినప్పుడు, ఓ దేవీ, నేను ఆమెతో మళ్లీ ఇలా చెప్పితిని, ఓ ప్రియే।

Verse 64

अमा या माधवे मासि तस्मिन्या च चतुर्दशी । तस्यां महोत्सवस्तत्र भविता ते चिरंतनः

మాధవ మాసంలో వచ్చే అమావాస్య, దానితో సంబంధమైన చతుర్దశీ—ఆ తిథిన అక్కడ నీకు చిరకాలం నిలిచే మహోత్సవం జరుగును।

Verse 65

याः स्त्रियस्तां च यक्ष्यंति तस्मिन्काले महोत्सवे । बलिभिः पुष्पधूपैश्च मा तासां त्वं गृहे विश

ఆ మహోత్సవ సమయంలో బలి, పుష్ప, ధూపాలతో ఆమెను పూజించే స్త్రీల ఇళ్లలో నీవు ప్రవేశించకుము।

Verse 66

नारायण हृषीकेश पुण्डरीकाक्ष माधव । अच्युतानंत गोविंद वासुदेव जनार्दन

నారాయణ, హృషీకేశ, పుండరీకాక్ష, మాధవ; అచ్యుత, అనంత, గోవింద, వాసుదేవ, జనార్దన—ఇవి స్తుతిరూపంగా జపింపబడే దివ్య నామములు।

Verse 67

नृसिंह वामनाचिंत्य केशवेति च ये जनाः । रुद्र रुद्रेति रुद्रेति शिवाय च नमोनमः

“నృసింహ, వామన, అచింత్య, కేశవ” అని నామజపం చేసే వారు, అలాగే “రుద్ర, రుద్ర, రుద్ర” అని పునఃపునః ఉచ్చరించి, “శివాయ నమో నమః” అని మళ్లీ మళ్లీ నమస్కరించే వారు—ఆ భక్తిచేత రక్షింపబడుతారు।

Verse 68

वक्ष्यंति सततं हृष्टास्तेषां धनगृहादिषु । आरामे चैव गोष्ठे च मा विशेथाः कथंचन

వారు హర్షంతో ఎల్లప్పుడూ తమ ధనం, ఇల్లు మొదలైన వాటి గురించే మాట్లాడుతారు; వారి ఉద్యానవనంలోనూ, గోశాలలోనూ నీవు ఏ పరిస్థితిలోనూ ప్రవేశించకూడదు।

Verse 69

देशाचाराञ्ज्ञा तिधर्माञ्जपं होमं च मंगलम् । दैवतेज्यां विधानेन शौचं कुर्वंति ये जनाः । लोकापवादभीता ये पुमांसस्तेषु मा विश

దేశాచారాలు, ధర్మవిధానాలు తెలిసి నియమప్రకారం జపం, హోమం, మంగళక్రియలు, దేవతారాధన చేస్తూ, లోకనింద భయంతో శౌచాన్ని పాటించే పురుషుల మధ్య నీవు ప్రవేశించకూడదు।

Verse 70

देव्युवाच । कदा पूजा प्रकर्तव्या भूतमातुः सुखार्थिभिः । पुरुषैर्देवदेवेश एतन्मे वक्तुमर्हसि

దేవి పలికింది—ఓ దేవదేవేశ్వరా! శ్రేయస్సు కోరే పురుషులు భూతమాతృ దేవిని ఎప్పుడు పూజించాలి? దయచేసి ఇది నాకు చెప్పండి।

Verse 71

ईश्वर उवाच । सर्वत्रैषा भगवती बालानां हितकारिणी । नामभेदैः कालभेदैः क्रियाभेदैश्च पूज्यते

ఈశ్వరుడు పలికాడు—ఈ భగవతి సర్వత్ర బాలులకు హితకారిణి; భిన్న నామాలతో, భిన్న కాలాల్లో, భిన్న క్రియావిధానాలతో ఆమె పూజింపబడుతుంది।

Verse 72

प्रतिपत्प्रभृति वैशाखे यावच्चतुर्दशीतिथिः । तावत्पूजा प्रकर्तव्या प्रेरणीप्रेक्षणीयकैः

వైశాఖ శుక్ల ప్రతిపద నుండి చతుర్దశీ తిథి వరకు, ఆ సమస్త కాలంలో ప్రేరణ, పర్యవేక్షణ మరియు విధివిధానాల ఏర్పాట్లతో పూజ చేయవలెను।

Verse 73

भग्नामपि गतां चैनां जरत्तरुतले स्थिताम् । सेचयिष्यंति ये भक्त्या जलसंपूर्णगंडुकैः

ఆమె ప్రతిమ విరిగిపోయి, స్థానం తప్పి, పాత చెట్టు కింద ఉంచబడినదైనా, భక్తితో నీటితో నిండిన పాత్రలతో ఆమెపై సించనము చేసేవారు—

Verse 74

ग्रीवासूत्रकसिन्दूरैः पुष्पैर्धूपैस्तथार्चयेत् । तत्र सिद्धवटः पूज्यः शाखां चास्य विनिक्षिपेत्

కంఠసూత్రాలు (తాయితులు/మాలలు), సిందూరం, పుష్పాలు, ధూపంతో అక్కడే ఆమెను అర్చించాలి. అక్కడ సిద్ధవటాన్ని కూడా పూజించి, దాని ఒక శాఖను సమర్పించి ఉంచాలి।

Verse 75

पूजितां तां नरैर्यत्नादवलोक्य शुभेप्सुभिः । भोजयेत्क्षिप्रासंयावकृशरापूपपायसैः

ఆమె పూజింపబడిన తరువాత, శుభఫలాన్ని కోరే వారు శ్రద్ధగా ఆమెను దర్శించి, తరువాత క్షిప్రా, సంయావ, కృశరా, పూపం, పాయసం మొదలైన వాటితో భోజనదానం చేయించాలి।

Verse 76

एवं विधिं यः कुरुते पुरुषो भक्तिभावतः । स पुत्रपशुवृद्धिं च शरीरारोग्यमाप्नुयात्

భక్తిభావంతో ఈ విధానాన్ని ఇలానే ఆచరించే పురుషుడు, పుత్రసంపద మరియు పశుసంపద వృద్ధిని, అలాగే శరీరారోగ్యాన్ని పొందుతాడు।

Verse 77

न शाकिन्यो गृहे तस्य न पिशाचा न राक्षसाः । पीडां कुर्वन्ति शिशवो यान्ति वृद्धिमनामयाम्

అతని ఇంటిలో శాకినీలు లేవు, పిశాచాలు లేవు, రాక్షసులూ లేరు. వారు పిల్లలను బాధించరు; పిల్లలు నిరామయులై ఆరోగ్యబలంతో వృద్ధి చెందుతారు।

Verse 78

अथ देवि प्रवक्ष्यामि प्रतिपत्प्रभृति क्रमात् । यथोत्सवो नरैः कार्यः प्रेरणीप्रेक्षणीयकैः

ఇప్పుడు, ఓ దేవీ, ప్రతిపద నుండి క్రమంగా నేను వివరిస్తాను—ప్రజలు ఉత్సవాన్ని ఎలా నిర్వహించాలి, నిర్వాహకులు మరియు నియమిత పరిశీలకుల పర్యవేక్షణతో ఎలా చేయాలి।

Verse 79

विकर्मफलनिर्द्देशैः पाखंडानां विटंबनैः । प्रदर्श्यते हास्यपरैर्नरैरद्भुतचेष्टितैः

ఇది హాస్యప్రదర్శనకు ఆసక్తి గల, ఆశ్చర్యకర నటన చేసే పురుషులచే ప్రదర్శించబడుతుంది—దుష్కర్మఫలాలను సూచిస్తూ, పాఖండుల్ని వ్యంగ్యంగా ఎగతాళి చేస్తూ।

Verse 80

पञ्चम्यां तु विशेषेण रात्रौ कोलाहलः शुभे । जागरं तत्र कुर्वीत देवीं पूज्य प्रयत्नतः

కానీ పంచమి శుభరాత్రిలో ప్రత్యేకంగా ఆనందకర కోలాహలం ఉండాలి. అక్కడ జాగరణం చేసి, శ్రద్ధతో దేవిని పూజించాలి।

Verse 81

विश्वस्य धनलोभेन स्वाध्यायो निहतः पतिः । आरोप्यमाणं शूलाग्रमेनं पश्यत भो जनाः

‘ధనలోభం వల్ల స్వాధ్యాయనిష్ఠుడైన భర్త హతుడయ్యాడు!’—ఓ ప్రజలారా, చూడండి, ఇతడిని శూలాగ్రంపై ఎక్కిస్తున్నారు।

Verse 82

दृष्टो भवद्भिर्दुष्टः स परदारावमर्शकः । छित्त्वा हस्तौ च खड्गेन खरारूढस्तु गच्छति

పరస్త్రీని అవమానించిన ఆ దుర్మార్గుడిని మీరు చూశారు. కత్తితో చేతులు నరకబడిన తరువాత, అతను గాడిదపై ఎక్కి వెళ్తున్నాడు.

Verse 83

शीर्णश्चैवासिपत्रेण अस्याभरणभूषितः । सुखासन समारूढः सुकृती यात्यसौ सुखम्

కత్తి దెబ్బలకు గురైనప్పటికీ, ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, సుఖાસనముపై కూర్చున్న ఆ పుణ్యాత్ముడు ఆనందంగా వెళ్తున్నాడు.

Verse 84

हे जनाः किं न पश्यध्वं स्वामिद्रोहकरं परम् । करपत्रैर्विदार्यंतमुच्छलच्छोणितान्तरम्

ఓ ప్రజలారా! యజమాని పట్ల ద్రోహం చేసిన ఈ నీచుడిని మీరు చూడటం లేదా? రంపములతో కోయబడుతుండగా అతని నుండి రక్తం చిమ్ముతోంది.

Verse 85

चौरः किलायं संप्राप्तः सर्वोद्वेगकरः परः । दंडप्रहाराभिहतो नीयते दंडपाशकैः

అందరికీ భయాన్ని కలిగించే ఈ దొంగ ఎట్టకేలకు పట్టుబడ్డాడు. కర్ర దెబ్బలు తింటూ, భటులచేత తీసుకువెళ్ళబడుతున్నాడు.

Verse 86

प्रेक्षकैश्चेष्टितः शश्वदारटन्विविधैः स्वरैः । संयम्य नीयते हन्तुं लज्जितोऽधोमुखो जनाः

చూసేవారి అరుపుల మధ్య, బంధించబడి, వధించడానికి తీసుకువెళ్ళబడుతున్నాడు. ఓ ప్రజలారా, అతను సిగ్గుతో తల వంచుకున్నాడు.

Verse 87

सितकेशं सितश्मश्रुं सितांबरधरध्वजम् । विटंकाद्यैश्च चेटीभिर्हन्यमानं न पश्यथि

మీరు చూడటం లేదా—తెల్లని జుట్టు, తెల్లని గడ్డం, తెల్లని వస్త్రధారి, ధ్వజధారి—అతడిని దాసీలు మరియు సేవకులు దండాలు మొదలైనవాటితో కొడుతున్నారు?

Verse 88

गृहान्निष्क्राम्य मां रंडां गृहं नीत्वाऽकरोद्रतिम् । कस्मादसौ न कुरुते मूढो भरणपोषणम्

నా ఇంటి నుండి నన్ను—విధవను—బయటకు తీసి తన ఇంటికి తీసుకెళ్లి భోగించాడు; మరి ఆ మూర్ఖుడు నా భరణపోషణ ఎందుకు చేయడు?

Verse 89

भैरवाभरणो नेता सदा घूर्णितलोचनः । प्रवृत्ततंद्रवन्मूढो वध्यश्चासावितस्ततः

భైరవాభరణాలతో అలంకరించిన ఆ నాయకుడు, కళ్లను ఎల్లప్పుడూ తిప్పుతూ—తంద్రావస్థలో ఉన్నవాడిలా మోహితుడు—అందుకే శిక్షకు, వధకు పాత్రుడయ్యాడు.

Verse 90

निर्वेदेकोऽस्य हृदये धनक्षेत्रादिसंभवः । गृहीतं यदनेनाद्य बालेनापि महाव्रतम् । रक्ताक्षं काककृष्णांगं सत्वरं किं न पश्यथि

ధనం, క్షేత్రం మొదలైన వాటి వల్ల పుట్టిన నిర్వేదమే అతని హృదయంలో ఉంది; అయినా ఈ రోజు పిల్లవాడిలా ‘మహావ్రతం’ స్వీకరించాడు. మీరు వెంటనే ఎందుకు చూడరు—ఎర్రని కళ్లతో, కాకిలా నల్లని అవయవాలతో ఉన్నవాడని?

Verse 91

तरुकोटरगान्बद्ध्वा अन्याञ्छृंखलया तथा । शरौघैः काष्ठकैश्चैव बहुभिः शकलीकृतान्

కొంతమందిని చెట్ల తొర్రల్లో కట్టివేసి, మరికొందరిని గొలుసులతో బంధించాడు; తరువాత బాణవర్షంతోను, అనేక కట్టెల దండాలతోను వారిని ముక్కలుగా చేశాడు.

Verse 92

विमुक्तहक्काहुंकारा न्सुप्रहारान्निरीक्षत

కఠిన హక్కాహుంకారాలు, గర్జనలతో విడిచిన ఆ భీకర ప్రహారాలను చూడండి।

Verse 93

इमां कृष्णार्धवदनां ग्रहीष्यसि दुरात्मिकाम् । विमुक्तकेशां नृत्यन्तीं पश्यध्वं योगिनीमिव

అర్ధం నల్లగా ఉన్న ముఖముగల ఈ దురాత్మురాలిని నీవు పట్టుకుంటావు. చూడు—జుట్టు విప్పి, యోగినిలా నర్తిస్తోంది.

Verse 94

गम्भीर नूपुरध्वानप्रवृद्धोद्धततांडवा । उन्मत्तनेत्रचरणा यात्येषा डिम्भमण्डली

గంభీర నూపురధ్వనితో మరింత ఉన్మత్తమైన ఆమె ఉగ్ర తాండవం పెరుగుతోంది; ఉన్మత్త నేత్రాలు, పాదాలు—ఈ దుష్టుల గుంపు ముందుకు సాగుతోంది.

Verse 95

कटीतटस्थपिटिकोल्लसत्कंबलधारिणी । अटते नटती ह्युर्वी परितश्च गृहाद्गृहम्

నడుమున వేలాడే సంచితో స్పష్టంగా కనిపించే కంబళిని ధరించి, ఆమె భూమిపై నర్తిస్తూ తిరుగుతూ, చుట్టూ ఇంటింటా సంచరిస్తుంది.

Verse 96

इत्येवमादिभिर्नित्यं प्रेरणीप्रेक्षणीयकैः । प्रेरयेत्तान्महानित्थं पुत्रभ्रातृसुहृद्वृतः

ఇలా నిత్యం ప్రేరేపించే, ప్రదర్శనాత్మక చేష్టలతో ఆ మహాదుష్టుడు—కొడుకులు, సోదరులు, మిత్రులతో చుట్టుముట్టబడి—వారిని ఎప్పుడూ ఉత్సాహపరచేవాడు.

Verse 97

एकादश्यां नवम्यां वा दीपं प्रज्वाल्य कुण्डकम् । मुखबिंबानि तत्रैव लेपदारुकृतानि वै

ఏకాదశి గాని నవమి గాని చిన్న పాత్రలో దీపం వెలిగించి, అక్కడే చెక్కతోను లేపంతోను చేసిన ముఖబింబాలైన ముఖవేషాలను ఉంచేవారు।

Verse 98

विचित्राणि महार्हाणि रौद्रशान्तानि कारयेत् । मातृणां चण्डिकादीनां राक्षसानां तथैव च

విచిత్రమైన, అమూల్యమైన, ఉగ్రమూ శాంతమూ అయిన రూపాలతో చండికాద్య మాతృకలూ అలాగే రాక్షసులూ ప్రతిమలను చేయించాలి।

Verse 99

भूतप्रेतपिशाचानां शाकिनीनां तथैव च । मुखानि कारयेत्तत्र हावभावकृतानि च

అక్కడ భూత, ప్రేత, పిశాచ మరియు శాకినీ మొదలైనవారి ముఖాలను కూడా హావభావాలతో తయారు చేయించాలి।

Verse 100

रक्षिभिर्बहुभिर्गुप्तं तिर्य ग्ध्वनिपुरःसरम् । अमावास्यां महादेवि क्षिपेत्पूजाक्रमैर्नरः

హే మహాదేవీ! అమావాస్య రాత్రి అనేక రక్షకులతో కాపాడుతూ, పక్కదిశల ధ్వనులు మరియు ముందుగా సాగు కోలాహలంతో, పూజాక్రమానుసారం మనిషి దానిని విసర్జించాలి/ప్రక్షిప్తం చేయాలి।

Verse 101

ततः प्रदोषसमये यत्र देवी जनैर्वृता । तत्र गच्छेन्महारावैः फेत्कारा कुलकीर्तनैः

తర్వాత ప్రదోష సమయంలో జనులతో దేవి చుట్టుముట్టబడి ఉన్న చోటికి, మహారవాలతో, తీక్ష్ణ ఫేట్కారాలతో, కులకీర్తనలతో వెళ్లాలి।

Verse 102

वीरचर्याविधानेन नगरे भ्रामयेन्निशि । वीरचर्या स कथितो दीपः सर्वार्थसाधकः

వీరచర్యా విధానమునుబట్టి రాత్రివేళ నగరములో సంచరించవలెను. ఈ వీరచర్య ‘దీపము’గా చెప్పబడింది; అది సమస్తార్థములను సిద్ధింపజేయును.

Verse 103

नित्यं निष्क्रामयेद्दीपं याव त्पञ्चदशी तिथिः । पञ्चदश्यां प्रकुर्वीत भूतमातुर्महोत्सवम् । तस्य गृहेश्वरं यावद्गृहे विघ्नं न जायते

పదిహేనవ తిథి వరకు ప్రతిదినం దీపమును బయటకు తీసికొనివెళ్లవలెను. పదిహేనవ తిథిన భూతమాతృ మహోత్సవమును నిర్వహించవలెను. ఆ గృహస్థుని ఇంటిలో, అతడు అక్కడ ఉన్నంతకాలం, విఘ్నము కలుగదు.

Verse 104

अथ कालान्तरेऽतीते भूतमातुः शरीरतः । जाताः प्रस्वेदबिन्दुभ्यः पिशाचाः पञ्चकोटयः

అనంతరం కొంత కాలము గడిచిన తరువాత భూతమాతృ శరీరమునుండి చెమట బిందువులనుండి ఐదు కోట్లు పిశాచులు జన్మించిరి.

Verse 105

सर्वे ते क्रूरवदना जिह्वाज्वालाकृशोदराः । पाणिपात्राः पिशाचास्ते निसृष्टबलिभोजनाः

వారందరూ క్రూరముఖులు; వారి నాలుకలు జ్వాలలవలె, ఉదరములు కృశములు. ఆ పిశాచులు చేతులనే పాత్రలుగా చేసుకొని సమర్పిత బలి-భోజనమునే జీవనాధారముగా చేసిరి.

Verse 106

धमनीसंतताः शुष्काः श्मश्रुलाश्चर्मवाससः । उलूखलैराभरणैः शूर्पच्छत्रासनांबराः

వారి ధమనులు ఉబ్బి కనిపించెను; వారు ఎండిపోయినవారు, గడ్డముతో, చర్మవస్త్రములు ధరించినవారు. ఉలూఖలములు వారి ఆభరణములు; శూర్పము, ఛత్రము, ఆసనము, ఆంబరము వారి ఉపకరణములు.

Verse 107

नक्तं ज्वलितकेशाढ्या अंगारानुद्गिरंति वै । अंगारकाः पिशाचास्ते मातृमार्गानुसारिणः

రాత్రివేళ వారు జ్వలించే కేశాలతో యుక్తులై నిజంగా నిప్పురవ్వలను ఉగిరేవారు. ఆ పిశాచులు ‘అంగారకులు’ అని పిలువబడుతూ భూతమాతృ (మాత) మార్గాన్ని అనుసరించేవారు.

Verse 108

आकर्णदारितास्याश्च लंबभ्रूस्थूलनासिकाः । बलाढ्यास्ते पिशाचा वै सूतिकागृहवासिनः

వారి నోళ్లు చెవుల వరకూ చీలిపోయి ఉండేవి; కనుబొమ్మలు వాలిపోయి, ముక్కులు దట్టంగా ఉండేవి. ఆ పిశాచులు బలవంతులై, సూతికాగృహాలలో (ప్రసవగృహాలలో) నివసించేవారు.

Verse 109

पृष्ठतः पाणिपादाश्च पृष्ठगा वातरंहसा । विषादनाः पिशाचास्ते संग्रामे पिशिताशनाः

వారి చేతులు, కాళ్లు వెనుకవైపు ఉండేవి; వారు గాలివేగంతో సంచరించేవారు. ఆ పిశాచులు విషాదాన్ని కలిగించేవారు, యుద్ధంలో మాంసభక్షకులుగా ఉండేవారు.

Verse 110

एवंविधान्पिशाचांस्तु दृष्ट्वा दीनानुकम्पया । तेभ्योऽहमवदं किञ्चित्कारुण्यादल्पचेतसाम्

ఇలాంటి పిశాచులను చూసి, దీనులపై కరుణ కలిగి, అల్పబుద్ధులైన వారిపై దయచేసి నేను వారికి కొన్ని మాటలు చెప్పాను.

Verse 111

अन्तर्धानं प्रजादेहे कामरूपित्वमेव च । उभयोः संध्ययोश्चारं स्थानान्याजीवितं तथा

‘జీవుల మధ్య అదృశ్యమగుట, ఇష్టానుసారంగా రూపం ధరించే శక్తి, ఉభయ సంధ్యాకాలాలలో సంచారం, అలాగే నివాసస్థానాలు మరియు జీవనోపాధి—ఇవన్నీ (నేను మీకు అనుగ్రహిస్తున్నాను/నిర్దేశిస్తున్నాను).’

Verse 112

गृहाणि यानि नग्नानि शून्यान्यायतनानि च । विध्वस्तानि च यानि स्यू रचनारोषितानि च

బయటపడిన, నగ్నమై కనిపించే ఇళ్లు; శూన్యంగా ఉన్న ఆలయాలు, నివాసాలు; ధ్వంసమైనవి, కలహోపద్రవాలతో పాడై నిర్జనమైనవి—

Verse 113

राजमार्गोपरथ्याश्च चत्वराणि त्रिकाणि च । द्वाराण्यट्टालकांश्चैव निर्गमान्संक्रमांस्तथा

రాజమార్గాలు, ఉపవీధులు; చౌకాలు, మూడుమార్గాల కూడళ్లు; ద్వారాలు, అట్టాలకాలు; నిష్క్రమణ మార్గాలు, దాటివెళ్లే సంధిస్థలాలూ—

Verse 114

पथो नदीश्च तीर्थानि चैत्यवृक्षान्महापथान् । स्थानानि तु पिशाचानां निवासायाददां प्रिये

దారులు, నదులు, తీర్థాలు, చైత్యవృక్షాలు, మహామార్గాలు—ప్రియతమా, ఇవన్నీ పిశాచుల నివాసస్థానాలుగా నేను నియమిస్తున్నాను।

Verse 115

अधार्मिका जनास्तेषामा जीवो विहितः पुरा । वर्णाश्रमाचारहीनाः कारुशिल्पिजनास्तथा

పూర్వమే ఇలా విధించబడింది: వారి జీవనం అధార్మికుల నుంచే—వర్ణాశ్రమాచారాలు లేనివారినుంచి, అలాగే పతితాచారులైన కార్మికులు, శిల్పుల నుంచీ జరుగుతుంది।

Verse 116

अनुतापाश्च साधूनां चौरा विश्वासघातिनः । एतैरन्यैश्च बहुभिरन्यायोपार्जितैर्धनैः

సాధువుల పట్ల పశ్చాత్తాపం లేనివారు, దొంగలు, విశ్వాసఘాతకులు—ఇవారిచేత మరియు ఇలాంటి మరెందరో చేత, అన్యాయంగా సంపాదించిన ధనంతో—

Verse 117

आरभ्यते क्रिया यास्तु पिशाचास्तत्र देवताः । मधुमासदिने दध्ना तिलचूर्णसुरासवैः

అక్కడ ఏ కర్మక్రియ ప్రారంభించినా, దానికి పిశాచులే అధిష్ఠాతృ దేవతలుగా భావింపబడతారు. మధు మాసంలోని ఒక దినమున పెరుగు, నువ్వుల పొడి, సురా మరియు ఆసవములతో—

Verse 118

पूपैर्हारिद्रकृशरैस्तिलैरिक्षुगुडौदनैः । कृष्णानि चैव वासांसि धूम्राः सुमनसस्तथा

పూపాలు, పసుపు కలిపిన కృశర, నువ్వులు, చెరకు-బెల్లంతో వండిన అన్నం, అలాగే నల్ల వస్త్రాలు మరియు ధూమ్రవర్ణ సుగంధ పుష్పాలతో—(ఆమెను ఈ విధంగా పూజించాలి)।

Verse 119

सर्वभूतपिशाचानां कृता देवी मया शुभा । एवंविधा भूतमाता सर्वभूतगणैर्वृता

సర్వ భూతపిశాచుల హితార్థం నేను ఈ శుభదేవిని సృష్టించాను. ఈ భూతమాత సమస్త భూతగణములతో పరివృతమై ఉంది।

Verse 120

प्रभासे संस्थिता देवी समुद्रादुत्तरेण तु । य एतां वेद वै देव्या उत्पत्तिं पापनाशिनीम्

దేవి ప్రభాస క్షేత్రంలో, సముద్రానికి ఉత్తరంగా స్థితమై ఉంది. ఈ పాపనాశినీ దేవి యొక్క ఉద్భవకథను యథార్థంగా ఎవరైతే తెలుసుకొనునో—

Verse 121

कुत्सिता संतति स्तस्य न भवेच्च कदाचन । भूतप्रेतपिशाचानां न दोषैः परिभूयते

అతనికి ఎప్పటికీ నింద్యమైన సంతానం కలుగదు; అలాగే భూత, ప్రేత, పిశాచముల దోషములు మరియు ఉపద్రవములచే అతడు బాధింపబడడు।

Verse 122

सर्वपापविनिर्मुक्तः सर्वसौभाग्यसंयुतः । सर्वान्कामानवाप्नोति नारीहृदयनंदनः

అతడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై, సమస్త సౌభాగ్యములతో యుక్తుడై, కోరిన అన్ని కోరికలను పొందుతూ స్త్రీల హృదయాలకు ప్రియుడవుతాడు।

Verse 123

ये मानयंति निजहासकलैर्विलासैः संसेवया अभयदा भवभूतमाताम् । ते भ्रातृभृत्यसुतबंधुजनैर्युताश्च सर्वोपसर्ग रहिताः सुखिनो भवन्ति

ఎవరు తమ ఆనందోత్సవాల క్రీడా-విలాసాలతోను, భక్తిసేవతోను, అభయప్రదాయిని అయిన భవుడు (శివుడు) యొక్క భూతమాతను గౌరవిస్తారో, వారు అన్నదమ్ములు, సేవకులు, కుమారులు, బంధువులతో కూడి, సమస్త ఉపద్రవాల నుండి విముక్తులై సుఖంగా ఉంటారు।

Verse 167

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये भूत मातृकामाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तषष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతి-సాహస్రీ సంహితలో, సప్తమ ప్రభాసఖండంలోని ప్రథమ ‘ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్య’ భాగంలో ‘భూతమాతృకామాహాత్మ్యవర్ణనం’ అనే 167వ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।