Adhyaya 10

Verse 1

प्रह्लाद उवाच । ततो गच्छेद्द्विजश्रेष्ठास्तीर्थं पापप्रणाशनम् । कृकलासमिति ख्यातं नृगतीर्थमनुत्तमम्

ప్రహ్లాదుడు పలికెను—ఆ తరువాత, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా, పాపనాశకమైన ఆ తీర్థానికి వెళ్లవలెను; అది ‘కృకలాస’ అని ప్రసిద్ధి పొందిన, అనుత్తమ నృగతీర్థము।

Verse 2

नृगो यत्र महीपालः कृकलासवपुर्धरः । कृष्णेन सह संगत्य संप्राप परमां गतिम्

అక్కడ కృకలాసదేహాన్ని ధరించిన రాజు నృగుడు శ్రీకృష్ణునితో సంగమించి, ఆ సన్నిధి వల్ల పరమగతిని పొందెను।

Verse 3

ऋषय ऊचुः । नृगो नाम नृपः कोऽयं कथं कृष्णेन संगतः । कर्मणा कृकलासत्वं केन तद्वद विस्तरात्

ఋషులు పలికిరి— ‘నృగ అనే ఈ రాజెవడు? శ్రీకృష్ణునితో ఇతడు ఎలా సంగమించాడు? ఏ కర్మవల్ల కృకలాసత్వం పొందెను? దానిని విస్తరించి చెప్పుము।’

Verse 4

प्रह्लाद उवाच । नृगो नाम नृपो विप्राः सार्वभौमो बलान्वितः । बुद्धिमान्धृतिमान्दक्षः श्रीमान्सर्वगुणान्वितः

ప్రహ్లాదుడు పలికెను— ‘ఓ విప్రులారా! నృగుడు అనే ఒక రాజు ఉండెను; అతడు సార్వభౌముడు, బలవంతుడు, బుద్ధిమంతుడు, ధైర్యవంతుడు, దక్షుడు, శ్రీమంతుడు, సర్వగుణసంపన్నుడు।’

Verse 5

अनेकशतसाहस्रा भूमिपा अपि तद्वशाः । हस्त्यश्वरथसंघैश्च पत्तिभिर्बहुभिर्वृतः

అతని వశంలో మరెన్నో లక్షలాది భూపతులు ఉండిరి; అతడు ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథసమూహాలు మరియు అనేక పాదాతులతో పరివృతుడై ఉండెను।

Verse 6

सैन्यं च तस्य नृपतेः कोशं चैवाक्षयं तथा । स नित्यं गुरुभक्तश्च देवताराधने रतः

ఆ నృపతికి మహాసేన్యమును, అలాగే అక్షయకోశమును కలిగియుండెను. అతడు నిత్యం గురుభక్తితో ఉండి, దేవతారాధనలో రతుడై ఉండెను।

Verse 7

महा दानानि विप्रेन्द्रा ददात्यनुदिनं नृपः । शश्वत्स गोसहस्रं तु ददाति नृपसत्तमः

హే విప్రేంద్రులారా, ఆ రాజు ప్రతిదినం మహాదానములు దానమిచ్చెను; నృపసత్తముడు సదా గోసహస్రం నిరంతరం దానమిచ్చుచుండెను।

Verse 8

प्रक्षाल्य चरणौ भक्त्या ह्युपविश्यासने शुभे । परिधाप्य शुभे क्षौमे सुगन्धेनोपलिप्य च

భక్తితో (బ్రాహ్మణుని) పాదములు ప్రక్షాళన చేసి శుభాసనమున కూర్చుండబెట్టెను; శుభమైన క్షౌమవస్త్రము ధరింపజేసి సుగంధముతో లేపనము చేసెను।

Verse 9

संपूज्य पुष्पमालाभि धूपेन च सुगन्धिना । ददौ दक्षिणया सार्द्धं प्रतिविप्राय गां तदा । तांबूलसहितां भक्त्या विष्णुर्मे प्रीयतामिति

పుష్పమాలలతోను సుగంధధూపముతోను సమ్యక్గా సంపూజించి, అప్పుడు ప్రతి విప్రునకు దక్షిణతో కూడిన ఒక గోవును దానమిచ్చెను; భక్తితో తాంబూలమును అర్పించి—“విష్ణువు నాపై ప్రీతిచెందుగాక” అని పలికెను।

Verse 10

एवं प्रददतस्तस्य यजतश्च तथा मखैः । ययौ कालो द्विजश्रेष्ठा भोगांश्चैवानुभुञ्जतः

హే ద్విజశ్రేష్ఠులారా, ఈ విధంగా దానమిచ్చుచు యజ్ఞములతో యజించుచు ఉండగా కాలము గడిచిపోయెను; అతడు తగిన భోగములను కూడ అనుభవించుచుండెను।

Verse 11

एकदा तु द्विजश्रेष्ठं जैमिनिं संशितव्रतम् । श्रद्धया तं च नृपतिः प्रतिग्रहपराङ्मुखम् । उवाच वाक्यं नृपतिः कृतांजलिपुटः स्थितः

ఒకసారి నృపతి వ్రతనిష్ఠుడైన ద్విజశ్రేష్ఠుడు జైమినిని సమీపించెను; అతడు ప్రతిగ్రహమునకు పరాంగ్ముఖుడని చూచి, రాజు శ్రద్ధతో అంజలి బట్టి నిలిచి గౌరవంగా వాక్యము పలికెను।

Verse 12

मामुद्धर महाभाग कृपां कुरु तपोनिधे । गृहाण गां मया दत्तां दयां कृत्वा ममोपरि

హే మహాభాగ! నన్ను उद्धరించుము; హే తపోనిధి! నాపై కరుణ చూపుము. నేను ఇచ్చిన ఈ గోవును దయచేసి స్వీకరించుము।

Verse 13

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य अनिच्छन्नपि गौरवात् । नृपस्य चाब्रवीद्विप्र एवमस्त्विति लज्जितः

ఆ రాజుని మాటలు విని, విప్రుడు—ఇష్టంలేకపోయినా—రాజగౌరవం చేత లజ్జతో, “అలానే కావుగాక” అని పలికెను।

Verse 14

अवनिज्य ततः पादौ शिरसा धारयज्जलम् । सुवर्णशृंगसहितां रौप्यखुरविभूषिताम्

తర్వాత (రాజు) ఆయన పాదాలను కడిగి, ఆ జలాన్ని శిరస్సుపై ధరించాడు; స్వర్ణశృంగాలతో కూడి, రజతఖురాలతో అలంకరించిన గోవును (అర్పించాడు)।

Verse 15

रत्नपुच्छां कांस्यदोहां सितवस्त्रावगुंठिताम् । समभ्यर्च्य च विप्रेन्द्रं ददौ दक्षिणयान्विताम्

రత్నపుచ్ఛముతో, కాంస్య దోహనపాత్రముతో, తెల్ల వస్త్రంతో కప్పబడిన ఆ గోవును—విప్రేంద్రుని సమ్యక్ ఆరాధించి—దక్షిణతో కూడి దానమిచ్చెను।

Verse 16

आसीमान्तमनुव्रज्य हृष्टो राजा बभूव ह । तरुणीं हंसवर्णां च हंसीनामेति विश्रुताम्

సీమాంతం వరకు అనువర్తించి రాజు హర్షించెను. ఆ గోవు యౌవనవతి, హంసవర్ణముతో, ‘హంసీ’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి పొందినది।

Verse 17

गां गृह्य स्वगृहं प्राप्तो दाम्ना बद्धां सवत्सकाम् । स तस्यै यवसं चार्द्रं ददौ ब्राह्मणसत्तमः

ఆ గోవును తీసుకొని బ్రాహ్మణోత్తముడు తన ఇంటికి చేరాడు; దామంతో కట్టబడి, దూడతో కూడిన ఆ గోవుకు అతడు తాజా, తడి యవసము (మేతగడ్డి) ఇచ్చెను.

Verse 18

सुतृप्ता यवसेनैव मध्याह्ने तृषितां तदा । गृहीत्वा निर्ययौ विप्रो दामबद्धां जलाशयम्

యవసముతోనే తృప్తి చెందిన ఆ గోవు మధ్యాహ్న వేళ దాహంతో బాధపడింది. అప్పుడు బ్రాహ్మణుడు దామంతో కట్టబడి ఉన్నదానినే తీసుకొని జలాశయానికి బయలుదేరెను.

Verse 19

मार्गे गजाश्वसंबाधे त्रस्ता सा उष्ट्रदर्शनात् । हस्तादाच्छिद्य सा धेनुर्ब्राह्मणस्य ययौ तदा

ఏనుగులు, గుర్రాలతో కిటకిటలాడే మార్గంలో ఒంటెను చూసి ఆమె భయపడింది. వెంటనే ఆ ధేనువు బ్రాహ్మణుని చేతి నుండి విడిచి పరుగెత్తింది.

Verse 20

विचिन्वन्सकलामुर्वीं नापश्यत्तां द्विजर्षभः । सा ययौ विद्रुता धेनुस्तन्महद्राजगोधनम्

సర్వ భూమిని వెదికినా ద్విజశ్రేష్ఠుడు ఆమెను చూడలేకపోయెను. ఆ ధేనువు పరుగెత్తుకుంటూ వెళ్లిపోయింది—అది మహారాజుని గొప్ప గోధనసంపద.

Verse 21

द्वितीयेऽह्नि पुनर्विप्रमाहूय नृपसत्तमः । संपूज्य विधिवद्भक्त्या वस्त्रालंकारभूषणैः

రెండవ దినమున నృపోత్తముడు మళ్లీ బ్రాహ్మణుని పిలిపించి, విధివిధానముగా భక్తితో వస్త్రాలు, అలంకారాలు, భూషణాలతో సత్కరించెను.

Verse 22

विधिवद्गां ददौ तां च स नृपः सोमशर्मणे । गृहीत्वा राजभवनान्निर्ययौ गां द्विजर्षभः

అప్పుడు ఆ రాజు విధివిధానంగా ఆ ఆవును సోమశర్మకు దానమిచ్చెను. ఆవును తీసుకొని ఆ శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణుడు రాజభవనం నుండి బయలుదేరెను.

Verse 23

आशंसमानो राजानं धर्मज्ञमिति कोविदम् । स च विप्रो विचिन्वानः सर्वतो गां सुदुःखितः

ధర్మజ్ఞుడూ నిపుణుడూ అయిన రాజుని ఆశ్రయమని ఆశిస్తూ, ఆ బ్రాహ్మణుడు తీవ్ర దుఃఖంతో అన్ని దిక్కులా ఆవును వెదకసాగెను.

Verse 24

ददर्श पथि गच्छन्तीं पृष्ठतः सोमशर्मणः । दृष्ट्वा तां गां च स मुनिर्जैमिनिस्तमभाषत

మార్గములో సోమశర్ముని వెనుక వెనుక నడుచుచున్న ఆవును అతడు చూచెను. ఆ ఆవును చూచి ముని జైమిని అతనితో పలికెను.

Verse 25

मम गां चापि हृत्वा त्वं नयसे दस्युवत्कथम् । स तस्य वचनं श्रुत्वा विस्मयं दस्युकीर्त्तनात्

“నా ఆవును కూడా అపహరించి దొంగవలె నీవెట్లు తీసికొనిపోతున్నావు?” అని. ఆ మాటలు విని, దొంగ అని పలికినందుకు అతడు ఆశ్చర్యపడెను.

Verse 26

राजतो हि मया लब्धां गां नयामि स्वमन्दिरम् । गोहर्त्तेति च मां कस्माद्ब्रवीषि द्विजसत्तम

“ఈ ఆవును నేను రాజుని నుండి పొందితిని; దానిని నా ఇంటికి తీసికొనిపోతున్నాను. ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, నన్ను గోహర్త అని ఎందుకు అంటున్నావు?”

Verse 27

ब्राह्मण उवाच । मयापि राजतो लब्धा ममेयं गौर्न संशयः । कथं नयसि विप्र त्वं मयि जीवति मन्दिरम्

బ్రాహ్మణుడు అన్నాడు—నాకూ రాజుని నుండి ఈ గోవు లభించింది; సందేహమే లేదు, ఇది నాదే. ఓ విప్రా! నేను జీవించి ఉండగా నీవు దీన్ని నీ ఇంటికి ఎలా తీసుకుపోతావు?

Verse 28

सोऽब्रवीदद्य मे लब्धा कथं मां वदसे मृषा । सोऽब्रवीद्ध्यो मया लब्धा बलान्नेतुं त्वमिच्छसि

ఒకడు అన్నాడు—ఈరోజే నాకు ఇది లభించింది; నాపై నీవు అబద్ధం ఎలా అంటావు? మరొకడు అన్నాడు—నిన్న నాకు ఇది లభించింది; నీవు బలవంతంగా తీసుకుపోవాలని కోరుతున్నావు.

Verse 29

ममेयमिति संक्रुद्धः सोमशर्माऽब्रवीद्वचः । प्रज्वलत्क्रोधरक्ताक्षो ममेयमिति सोऽपरः

కోపంతో రగిలిన సోమశర్మ అన్నాడు—“ఇది నాదే!” మరొకడూ, మండే కోపంతో ఎర్రబడిన కళ్లతో, “ఇది నాదే!” అని కేక వేసాడు.

Verse 30

विवदतौ तथा विप्रौ राजद्वारमुपागतौ । कुर्वाणौ कलहं घोरं त्यक्तुकामौ स्वजीवितम्

ఇలా వాదించుకుంటూ ఆ ఇద్దరు విప్రులు రాజద్వారానికి వచ్చారు. వారు ఘోరమైన కలహం చేస్తూ, తమ ప్రాణాలనైనా విడిచిపెట్టేలా సిద్ధంగా ఉన్నట్లు కనిపించారు.

Verse 31

संक्रुद्धौ ब्राह्मणौ दृष्ट्वा शपन्तौ तौ परस्परम् । राज्ञे निवेदयामास द्वास्थं प्रणयपूर्वकम्

కోపంతో ఉన్న ఆ ఇద్దరు బ్రాహ్మణులు పరస్పరం శపించుకుంటున్నట్లు చూసి, ద్వారపాలకుడు వినయపూర్వకంగా రాజుకు ఆ విషయాన్ని నివేదించాడు.

Verse 32

अवज्ञाय तदा विप्रौ विवदन्तौ रुषान्वितौ । कामव्याकुलचेतस्को न बहिर्निःसृतो नृपः

అప్పుడు కోపంతో వాదిస్తున్న ఆ ఇద్దరు బ్రాహ్మణులను అవమానించి, కామవ్యాకులచిత్తుడైన రాజు బయటకు రాలేదు।

Verse 33

एवं विवदमानौ तौ त्रिरात्रं समुपस्थितौ । अवज्ञातौ नृपेणाथ राजानं प्रति च क्रुधा

ఇలా వాదిస్తూ ఆ ఇద్దరూ మూడు రాత్రులు అక్కడే నిలిచారు; రాజు అవమానించడంతో అతనిపై వారు కోపించారు।

Verse 34

ऊचतुः कुपितो वाक्यं सामर्षौ नृपतिं प्रति । अवमन्यसे नौ यस्मात्त्वं न निर्गच्छसि मन्दिरात्

ఆ ఇద్దరూ రోషంతో, కోపంతో రాజుని ఉద్దేశించి కఠినంగా పలికారు—“నీవు మమ్మల్ని అవమానిస్తున్నావు; ఎందుకంటే మందిరం నుంచి బయటకు రావడం లేదు।”

Verse 35

शास्ता भवान्प्रजानां हि न न्यायेन नियोक्ष्यति । भविष्यति भवांस्तस्मात्कृकलासो न संशयः

“నీవు ప్రజలకు శాస్తా అయినప్పటికీ న్యాయంగా పాలించటం లేదు; అందువల్ల నీవు కృకలాసము (బల్లి) అవుతావు—సందేహం లేదు।”

Verse 36

एवं शप्त्वा तदा विप्रावन्यस्मै गां प्रदाय तौ । क्षुधितौ खेदसंयुक्तौ स्वगृहं गन्तुमुद्यतौ

ఇలా శపించి ఆ ఇద్దరు బ్రాహ్మణులు ఆ గోవును మరొకరికి దానం చేశారు; ఆకలితో, అలసటతో తమ ఇంటికి వెళ్లేందుకు బయలుదేరారు।

Verse 37

प्रस्थितौ तौ नृगो द्वार आगत्य समुपस्थितः । दंडवत्प्रणिपत्याऽशु कृतांजलिरभाषत

వారు బయలుదేరుచుండగా, రాజు నృగ ద్వారమునకు వచ్చి వారి సమీపమున నిలిచెను. వెంటనే దండవత్ ప్రణామము చేసి, అంజలి ఘటించి పలికెను।

Verse 38

अमोघवचना यूयं तत्तथा न तदन्यथा । ममोपरि कृपां कृत्वा शापांत उपदिश्यताम्

మీ వాక్యములు అమోఘములు; అది అట్లానే జరుగును, వేరుగా కాదు. నాపై కరుణచేసి ఈ శాపాంతము ఏ విధమో ఉపదేశించండి।

Verse 39

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ऊचतुर्वचनं नृपम् । द्वापरस्य युगस्यान्तं भगवान्देवकीसुतः

అతని మాటలు విని ఆ ఇద్దరు విప్రులు రాజుతో పలికిరి—“ద్వాపరయుగాంతమున భగవాన్ దేవకీసుతుడు (ప్రకటించును)…।”

Verse 40

वसुदेवगृहे राजन्हरिराविर्भविष्यति । तस्य संस्पर्शनादेव शापमुक्तिर्भविष्यति

ఓ రాజా, వసుదేవుని గృహమున హరి అవతరించును. ఆయనను కేవలం స్పర్శించుటచేతనే శాపముక్తి కలుగును।

Verse 41

इत्युक्त्वा तौ तदा विप्रौ प्रयातौ स्वनिवेशनम् । राजा बहुविधान्भोगान्भुक्त्वा दत्त्वा च भूरिशः

ఇట్లు చెప్పి ఆ ఇద్దరు బ్రాహ్మణులు తమ నివాసమునకు వెళ్లిరి. రాజు అనేక విధముల భోగములు అనుభవించి, విస్తారముగా దానములు చేసి (జీవించెను)।

Verse 42

इष्ट्वा च विविधैर्यज्ञैः कालधर्ममुपेयिवान् । ततः स गतवान्विप्रा धर्मराजनिवेशनम्

వివిధ యజ్ఞములను ఆచరించి అతడు కాలధర్మమును (నియత మరణమును) పొందెను. తదనంతరం, ఓ విప్రులారా, అతడు ధర్మరాజ యముని నివాసమునకు వెళ్లెను.

Verse 43

सत्कृत्योक्तो यमेनाथ स्वागतेन नृपोत्तमः । प्रथमं सुकृतं राजन्नथवा दुष्कृतं त्वया । भोक्तव्यमिति मे ब्रूहि तत्ते संपाद्यते मया

యముడు అతనిని సత్కరించి ‘స్వాగతం’ అని పలికి ఆ శ్రేష్ఠ రాజునితో చెప్పెను— ‘ఓ రాజా, ముందుగా నీ పుణ్యఫలమా లేక పాపఫలమా ఏది అనుభవించదలచితివో చెప్పుము; నీవు చెప్పినదే నేను ఏర్పాటుచేయుదును.’

Verse 44

नृग उवाच । यद्यस्ति दुष्कृतं किंचित्प्रथमं प्रतिपादय । अनुज्ञातो यमेनैवं कृकलासो भवेति वै । ततो वर्षसहस्राणि कृकलासत्वमाप्तवान्

నృగుడు చెప్పెను— ‘ఏదైనా పాపం ఉంటే, ముందుగా దానినే నాకు అనుభవింపజేయుము.’ యముడు అలా అనుమతించి— ‘నీవు నిజంగా కృకలాసము (బల్లి) అవు’ అని చెప్పెను. అప్పుడు అతడు వేల సంవత్సరాలు కృకలాసత్వమును పొందెను.

Verse 45

एकस्मिन्दिवसे विप्राः सर्वे यदुकुमारकाः । वनं जग्मुर्मृगान्हन्तुं सर्वे कृष्णसमन्विताः

ఒక దినమున, ఓ విప్రులారా, యదుకుమారులందరూ మృగవేటకు వనమునకు వెళ్లిరి; వారందరూ శ్రీకృష్ణునితో కూడి ఉన్నారు.

Verse 46

तृषार्द्दिताश्च मध्याह्ने विचिन्वंतो जलं ह्रदे । सत्वं च सुमहत्तत्र कृकलासं च संस्थितम्

మధ్యాహ్నమున దాహంతో బాధపడుతూ వారు హ్రదములో నీటిని వెదుకుచుండగా, అక్కడ అతి మహత్తరమైన ఒక సత్వమును—కృకలాసము (బల్లి) రూపమున నిలిచినదిగా—చూచిరి.

Verse 47

चक्रुश्चोद्धरणे तस्य यत्नं यदुकुमारकाः । आकृष्यमाणः स तदा गुरुत्वान्न चचाल ह

అతనిని పైకి తీయుటకు యదుకుమారులు ఎంతో యత్నించారు. కాని అప్పుడు లాగబడినప్పటికీ అతడు తన మహాభారమువలన కదలలేదు.

Verse 48

यदा न शेकुस्ते सर्व आचख्युः कृष्णरामयोः । ददर्श तं तदा कृष्णो नृगं मत्वा हसन्निव

వారు అందరూ అతనిని కదిలించలేకపోయినప్పుడు, కృష్ణరాములకు ఆ సంగతి తెలియజేశారు. అప్పుడు కృష్ణుడు అతనిని నృగుడని గుర్తించి, చిరునవ్వుతో చూచినట్లు అయ్యాడు.

Verse 49

चिक्षेप वामहस्तेन लीलयैव जगत्पतिः । स संस्पृष्टो भगवता विमुक्तः शापबंधनात्

జగత్పతి భగవానుడు తన ఎడమచేతితో లీలగా అతనిని బయటకు విసిరాడు. భగవంతుని స్పర్శతో అతడు శాపబంధనమునుండి విముక్తుడయ్యాడు.

Verse 50

त्यक्त्वा कलेवरं राजा दिव्यमाल्यानुलेपनः । कृतांजलिरुवाचेदं भक्त्या परमया युतः

రాజు దేహాన్ని విడిచిపెట్టి, దివ్యమాల్యాలు మరియు అనులేపనాలతో అలంకృతుడై, కృతాంజలిగా పరమభక్తితో ఈ మాటలు పలికాడు.

Verse 51

नमस्ते जगदाधार सर्गस्थित्यंतकारिणे । सहस्रशिरसे तुभ्यं ब्रह्मणेऽनंतशक्तये

హే జగదాధారా, సృష్టి-స్థితి-లయకారిణా, నీకు నమస్కారం. సహస్రశిరస్సు గల బ్రహ్మ, అనంతశక్తిస్వరూపా, నీకు ప్రణామం.

Verse 52

एवं संस्तुवतः प्राह भगवान्देवकीसुतः । ददामि ते वरं तुष्टो यत्ते मनसि वर्त्तते

ఇలా స్తుతించుచుండగా దేవకీనందనుడు భగవాన్ పలికెను—“నేను ప్రసన్నుడను; నీ మనస్సులో ఉన్నదేదో అదే వరంగా నీకు ఇస్తాను.”

Verse 53

याहि पुण्यकृतांल्लोकान्दर्शनात्स्पर्शनाच्च मे । एवमुक्तः स देवेन संप्रहृष्टतनूरुहः

“నా దర్శనముచేతను నా స్పర్శముచేతను పుణ్యకర్తల లోకములకు వెళ్ళుము.” అని దేవుడు పలికెను; అప్పుడు అతడు పరమానందంతో రోమాంచితుడయ్యెను.

Verse 54

उवाच यदि तुष्टोऽसि यदि देयो वरो मम । गर्त्तेयं मम नाम्ना तु ख्यातिं गच्छतु केशव

అతడు పలికెను—“మీరు ప్రసన్నులైతే, నాకు వరమిచ్చుట యోగ్యమైతే, ఓ కేశవా, ఈ గర్తము (బావి) నా నామంతో ప్రసిద్ధి పొందుగాక.”

Verse 55

यः स्नात्वा परया भक्त्या पितॄन्संतर्पयिष्यति । त्वत्प्रसादेन गोविंद विष्णुलोकं स गच्छतु

“ఇక్కడ స్నానము చేసి పరమభక్తితో పితృదేవతలకు తర్పణము చేయువాడు, ఓ గోవిందా, నీ ప్రసాదముచేత విష్ణులోకమును పొందుగాక.”

Verse 56

एवमुक्त्वा स भगवान्पुनर्द्वारावतीमगात्

ఇట్లు పలికి భగవాన్ మరల ద్వారావతీ (ద్వారకా) నగరమునకు వెళ్లెను.

Verse 57

स च राजा विमानेन दिव्यमाल्यानुलेपनः । जगाम भवनं विष्णोर्विबुधैरनुसंस्तुतः

ఆ రాజు దివ్య విమానమున దివ్య మాల్యములు, సుగంధ లేపనములతో అలంకృతుడై, దేవతలచే మార్గమున స్తుతింపబడుచు విష్ణు ధామమునకు వెళ్లెను।

Verse 58

प्रह्लाद उवाच । तदाप्रभृति विप्रेंद्राः स कूपो नृगसंज्ञया । वरदानाच्च कृष्णस्य पावनः सर्वदेहिनाम्

ప్రహ్లాదుడు పలికెను—ఆ కాలమునుండి, ఓ విప్రశ్రేష్ఠులారా, ఆ బావి ‘నృగ’ అనే నామముతో ప్రసిద్ధి పొందెను; శ్రీకృష్ణుని వరదానముచేత అది సమస్త దేహధారులకు పవిత్రకారిణి అయెను।

Verse 59

तत्र गत्वा द्विजश्रेष्ठा ह्यर्घ्यं दद्याद्यथाविधि । फलपुष्पाक्षतैर्युक्तं चंदनेन च भूसुराः

అక్కడికి వెళ్లి, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా, విధి ప్రకారం అర్ఘ్యమును సమర్పించవలెను—ఫలములు, పుష్పములు, అక్షతలు మరియు చందనముతో కూడినదిగా, ఓ భూసురులారా।

Verse 60

नमस्ते विश्वरूपाय विष्णवे परमात्मने । अर्घ्यं गृहाण देवेश कूपेऽस्मिन्नृगसंज्ञके

విశ్వరూపుడవైన విష్ణువా, పరమాత్మా, నీకు నమస్కారము. ఓ దేవేశా, ‘నృగ’ నామకమైన ఈ బావిలో ఈ అర్ఘ్యమును స్వీకరించుము।

Verse 61

ततः स्नायाद्द्विजश्रेष्ठा मृदमालिप्य पाणिना । संतर्पयेत्पितॄन्देवान्मनुष्यांश्च यथाक्रमात्

ఆపై, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా, చేతితో మట్టిని దేహమున రాసుకొని స్నానము చేయవలెను; మరియు క్రమముగా పితృదేవతలకు, దేవతలకు, మనుష్యులకు తర్పణమిచ్చి తృప్తిపరచవలెను।

Verse 62

ततः श्राद्धं प्रकुर्वीत पितॄणां श्रद्धयान्वितः । विप्रेभ्यो भोजनं दद्याद्दक्षिणां च स्वशक्तितः

ఆ తరువాత శ్రద్ధతో పితృదేవతల కోసం శ్రాద్ధం చేయాలి; బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టి, తన సామర్థ్యానుసారం దక్షిణ కూడా ఇవ్వాలి।

Verse 63

विशेषतः प्रदातव्या सवत्सा गौः स्वलंकृता । शय्या सोपस्करां दद्याद्विष्णुर्मे प्रीयतामिति

ప్రత్యేకంగా దూడతో కూడిన అలంకరించిన ఆవును దానం చేయాలి; అలాగే అవసరమైన ఉపకరణాలతో కూడిన శయ్యను ఇచ్చి ‘విష్ణువు నాపై ప్రసన్నుడగుగాక’ అని ప్రార్థించాలి।

Verse 64

दीनांधकृपणानां च सदा तत्तीरवासिनाम् । दद्याद्दानं स्वशक्त्या च वित्त शाठ्यविवर्जितः

ఆ పవిత్ర తీరం వద్ద నివసించే దీనులు, అంధులు, దరిద్రులకు ధనంలో మోసం లేకుండా, తన సామర్థ్యానుసారం ఎల్లప్పుడూ దానం చేయాలి।

Verse 65

स्नानमात्रेण विप्रेन्द्रा लभेद्गोदानजं फलम् । पितृणां श्राद्धदानेन वियोनिं न च गच्छति

ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా! కేవలం స్నానం మాత్రముచేత గోదాన ఫలము లభిస్తుంది; పితృదేవతలకు శ్రాద్ధదానం చేయడం వల్ల అశుభ యోనిలో పడడు।

Verse 66

कृकलासे कृतं श्राद्धं येनैव तर्पणं तथा । स गच्छेद्विष्णुलोकं तु पितृभिः सहितो नरः

కృకలాసంలో శ్రాద్ధం చేసి, అక్కడే తర్పణం కూడా చేసే మనిషి పితృదేవతలతో కలిసి విష్ణులోకానికి చేరుతాడు।

Verse 67

तथा मनोरथावाप्तिर्यात्रा च सफला भवेत् । सर्वतीर्थफलावाप्तिं लभते नात्र संशयः

అప్పుడు మనోరథములన్నీ సిద్ధించును, యాత్రయు నిశ్చయంగా సఫలమగును. సమస్త తీర్థఫలమును పొందును—ఇందులో సందేహము లేదు.