Adhyaya 36

Verse 1

नारद उवाच । अतः परं किमभवत्तन्मे कथय सुव्रत । पूर्वं च तदशेषेण शंस मे वदताम्बर

నారదుడు పలికెను—ఇదంతటికి తరువాత ఏమి జరిగింది? నాకు చెప్పుము, ఓ సువ్రతా. అలాగే ముందుగా జరిగినదంతా కూడా సంపూర్ణంగా వివరించుము, ఓ వక్తృశ్రేష్ఠా.

Verse 2

स्थिरीभूतं च तत्स्थानं कियत्कालं वदस्व मे । केन वै रक्ष्यमाणं च कस्याज्ञा वर्तते प्रभो

ఆ స్థలం ఎంతకాలం స్థిరంగా నిలిచింది? నాకు చెప్పుము. అది ఎవరి చేత రక్షింపబడింది, మరియు ఎవరి ఆజ్ఞచే నడుస్తుంది, ఓ ప్రభూ?

Verse 3

ब्रह्मोवाच । त्रेतातो द्वापरांतं च यावत्कलिसमागमः । तावत्संरक्षणे चैको हनूमान्पवनात्मजः

బ్రహ్ముడు పలికెను— త్రేతాయుగం నుండి ద్వాపరాంతం వరకు, కలియుగాగమనం వరకు, ఆ సమస్త కాలంలో రక్షణకార్యానికి ఏకైక రక్షకుడు పవనాత్మజుడు హనుమంతుడే.

Verse 4

समर्थो नान्यथा कोपि विना हनुमता सुत । लंका विध्वंसिता येन राक्षसाः प्रबला हताः

ఓ బిడ్డా! హనుమంతుడు లేకుండా అటువంటి సమర్థుడు మరెవ్వరూ లేరు; ఆయనే లంకను విధ్వంసం చేసి, బలవంతులైన రాక్షసులను సంహరించాడు।

Verse 5

स एव रक्षते तत्र रामादेशेन पुत्रक । द्विजस्याज्ञा प्रवर्तेत श्रीमातायास्तथैव च

ప్రియ బిడ్డా! రాముని ఆజ్ఞచే ఆయనే అక్కడ రక్షణ చేస్తాడు. అక్కడ ద్విజుల ఆజ్ఞ ప్రవర్తిస్తుంది; అలాగే శ్రీమాత యొక్క అధికారమూ స్థిరంగా ఉంటుంది।

Verse 6

दिनेदिने प्रहर्षोभूज्जनानां तत्र वासिनाः । पठंति स्म द्विजास्तत्र ऋग्युजुःसामलक्षणान्

రోజురోజుకు అక్కడ నివసించే జనులలో హర్షం పెరిగింది. అక్కడ ద్విజులు ఋగ్, యజుః, సామ వేదాలను వారి లక్షణాలు, స్వరశాస్త్ర నియమాలతో కూడి పఠించేవారు।

Verse 7

अथर्वणमपि तत्र पठंति स्म दिवानिशम् । वेदनिर्घोषजः शब्दस्त्रैलोक्ये सचराचरे

అక్కడ వారు అథర్వవేదాన్ని కూడా దివానిశలు పఠించేవారు. వేదనిర్ఘోషమునుండి పుట్టిన ధ్వని త్రిలోకమంతటా—చరాచర సమేతంగా—ప్రతిధ్వనించింది।

Verse 8

उत्सवास्तत्र जायंते ग्रामेग्रामे पुरेपुरे । नाना यज्ञाः प्रवर्तंते नानाधर्मसमाश्रिताः

అక్కడ గ్రామగ్రామమున, నగరనగరమున ఉత్సవములు ఉద్భవించును. నానావిధ ధర్మములను ఆశ్రయించి అనేక యజ్ఞములు ప్రవృత్తించును.

Verse 9

युधिष्ठिर उवाच । कदापि तस्य स्थानस्य भंगो जातोथ वा न वा । दैत्यैर्जितं कदा स्थानमथवा दुष्टराक्षसैः

యుధిష్ఠిరుడు పలికెను— ఆ పుణ్యస్థానమునకు ఎప్పుడైనా భంగము కలిగిందా, లేక కలగలేదా? దైత్యులచేత గాని దుష్టరాక్షసులచేత గాని అది ఎప్పుడైనా జయింపబడిందా?

Verse 10

व्यास उवाच । साधु पृष्टं त्वया राजन्धर्मज्ञस्त्वं सदा शुचिः । आदौ कलियुगे प्राप्ते यद्दत्तं तच्छृणुष्व भोः

వ్యాసుడు పలికెను— ఓ రాజా, నీవు శుభ్రమైన ప్రశ్న అడిగితివి; నీవు ధర్మజ్ఞుడవు, సదా శుచివు. ఇప్పుడు వినుము, ఓ భద్రా, కలియుగారంభమున నియమింపబడినదేమిటో।

Verse 11

लोकानां च हितार्थाय कामाय च सुखाय च । यज्ञं च कथयिष्यामि तत्सर्वं शृणु भूपते

ప్రజల హితార్థమునకును, ధర్మసమ్మత కోరికల సిద్ధికును, సుఖమునకును, యజ్ఞమును కూడా నేను వివరించెదను; ఓ భూపతే, అంతటినీ వినుము।

Verse 12

इदानीं च कलौ प्राप्त आमो नामा वभूव ह । कान्यकुब्जाधिपः श्रीमान्धर्मज्ञो नीतितत्परः

కలియుగము వచ్చినప్పుడు ‘ఆమో’ అనే రాజు ఏర్పడెను— కాణ్యకుబ్జాధిపతి, శ్రీమంతుడు, ధర్మజ్ఞుడు, నీతిలో తత్పరుడు।

Verse 13

शांतो दांतः सुशीलश्च सत्यधर्मपरायणः । द्वापरांते नृपश्रेष्ठ अनागमे कलौ युगे

హే నృపశ్రేష్ఠా! ద్వాపరయుగాంతంలో, కలియుగాగమనానికి ముందే, అతడు శాంతుడు, దాంతుడు, సుశీలుడు, సత్యధర్మపరాయణుడు అయ్యెను।

Verse 14

भयात्कलिविशेषेण अधर्मस्य भयादिभिः । सर्वे देवाः क्षितिं त्यक्त्वा नैमिषारण्यमाश्रिताः

కలియుగంలోని ప్రత్యేక భయాలవల్ల, అధర్మభయంతో కూడి, సమస్త దేవతలు భూమిని విడిచి నైమిషారణ్యాన్ని ఆశ్రయించారు।

Verse 15

रामोपि सेतुबंधं हि ससहायो गतो नृप

హే నృపా! రాముడు కూడా తన సహాయులతో కలిసి సేతుబంధానికి వెళ్లెను।

Verse 16

युधिष्ठिर उवाच । कीदृशं हि कलौ प्राप्ते भयं लोके सुदुस्तरम् । यस्मिन्सुरैः परित्यक्ता रत्नगर्भा वसुन्धरा

యుధిష్ఠిరుడు పలికెను—కలి వచ్చాక లోకంలో దాటలేనంతటి ఏ భయం కలుగుతుంది? దాని వల్ల రత్నగర్భమైన వసుంధరను దేవతలు ఎందుకు విడిచిపెట్టారు?

Verse 17

व्यास उवाच । शृणुष्व कलिधर्मास्त्वं भविष्यंति यथा नृप । असत्यवादिनो लोकाः साधुनिन्दापरायणाः

వ్యాసుడు పలికెను—హే నృపా! వినుము, కలియుగ ధర్మాలు ఎలా ఉండబోవునో. ప్రజలు అసత్యవాదులై, సద్గుణుల నిందలో పరాయణులగుదురు।

Verse 18

दस्युकर्मरताः सर्वे पितृभक्तिविवर्जिताः । स्वगोत्रदाराभिरता लौल्यध्यानपरायणाः

అందరూ దస్యుకర్మాలలో మునిగిపోతారు, పితృభక్తి లేనివారై; స్వగోత్ర స్త్రీలపై ఆసక్తితో, చంచల లోభచింతనలో పరాయణులవుతారు।

Verse 19

ब्रह्मविद्वेषिणः सर्वे परस्परविरोधिनः । शरणागतहंतारो भविष्यंति कलौ युगे

అందరూ బ్రహ్మ-వేదధర్మాన్ని ద్వేషించేవారై, పరస్పర విరోధులై ఉంటారు; కలియుగంలో శరణు కోరినవారినికూడా హతమార్చుతారు।

Verse 20

वैश्याचाररता विप्रा वेदभ्रष्टाश्च मानिनः । भविष्यंति कलौ प्राप्ते संध्यालोपकरा द्विजाः

కలి వచ్చినప్పుడు బ్రాహ్మణులు వైశ్యాచారంలో రమిస్తారు, వేదం నుండి భ్రష్టులై గర్విష్ఠులవుతారు; ద్విజులైనా సంధ్యావందనాన్ని విస్మరిస్తారు।

Verse 21

शांतौ शूरा भये दीनाः श्राद्धतर्पणवर्जिताः । असुराचारनिरता विष्णुभक्तिविवर्जिताः

శాంతికాలంలో వీరులు, భయకాలంలో దీనులు; శ్రాద్ధ-తర్పణాలను విడిచిపెట్టి; అసురాచారంలో రమించి, విష్ణుభక్తి లేనివారవుతారు।

Verse 22

परवित्ताभिलाषाश्च उत्कोच ग्रहणे रताः । अस्नातभोजिनो विप्राः क्षत्रिया रणवर्जिताः

వారు పరధనాన్ని ఆశించి లంచం తీసుకోవడంలో రమిస్తారు; బ్రాహ్మణులు స్నానం చేయకుండానే భోజనం చేస్తారు, క్షత్రియులు యుద్ధభూమిని దూరం చేస్తారు।

Verse 23

भविष्यंति कलौ प्राप्ते मलिना दुष्टवृत्तयः । मद्यपानरताः सर्वेप्यया ज्यानां हि याजकाः

కలియుగం వచ్చినప్పుడు జనులు మలినులై దుష్టవృత్తులవుతారు. అందరూ మద్యపానంలో ఆసక్తులై, యజ్ఞార్హులు కానివారికీ యాజకులుగా వ్యవహరిస్తారు।

Verse 24

भर्तृद्वेषकरा रामाः पितृद्वेषकराः सुताः । भ्रातृद्वेषकराः क्षुद्रा भविष्यंति कलौ युगे

కలియుగంలో స్త్రీలు భర్తను ద్వేషించేవారవుతారు, కుమారులు తండ్రిని ద్వేషించేవారవుతారు; క్షుద్రబుద్ధులు సోదరులను ద్వేషించేవారవుతారు।

Verse 25

गव्यविक्रयिणस्ते वै ब्राह्मणा वित्ततत्पराः । गावो दुग्धं न दुह्यंते संप्राप्ते हि कलौ युगे

కలియుగం వచ్చినప్పుడు బ్రాహ్మణులు ధనాసక్తులై గోవుల విక్రేతలవుతారు. ఆ యుగంలో ఆవులు పూర్వంలా పాలు ఇవ్వవు।

Verse 26

फलंते नैव वृक्षाश्च कदाचिदपि भारत । कन्याविक्रय कर्त्तारो गोजाविक्रयकारकाः

ఓ భారతా, కొన్నిసార్లు వృక్షాలు ఫలించవు. అలాగే కన్యలను అమ్మేవారు, గోవులను మరియు పిల్లలను కూడా విక్రయించేవారు ఉంటారు।

Verse 27

विषविक्रयकर्त्तारो रसविक्रयकारकाः । वेदविक्रयकर्त्तारो भविष्यंति कलौ युगे

కలియుగంలో విషాన్ని అమ్మేవారు, రసభోగాలను వ్యాపారం చేసేవారు, ఇంకా వేదాన్నే విక్రయించేవారు కూడా ఉంటారు।

Verse 28

नारी गर्भं समाधत्ते हायनैकादशेन हि । एकादश्युपवासस्य विरताः सर्वतो जनाः

కలియుగంలో స్త్రీ పదకొండవ ఏటనే గర్భం ధరించును; మరియు సర్వత్ర జనులు ఏకాదశీ ఉపవాసవ్రతాన్ని విడిచిపెట్టుదురు।

Verse 29

न तीर्थसेवनरता भविष्यंति च वाडवाः । बह्वाहारा भविष्यंति बहुनिद्रासमाकुलाः

స్త్రీలు తీర్థసేవలో గాని తీర్థయాత్రలో గాని రతులుగా ఉండరు; వారు అతిభోజనప్రవృత్తులై, అతినిద్రతో కలవరపడుదురు।

Verse 30

जिह्मवृत्तिपराः सर्वे वेदनिंदापरायणाः । यतिनिंदापराश्चैव च्छद्मकाराः परस्परम्

అందరూ వంకర ప్రవర్తనలో నిమగ్నులై, వేదనిందలో తత్పరులై ఉంటారు; యతులనూ నిందిస్తూ, పరస్పరం కపటవేషాలతో మోసం చేసుకొందురు।

Verse 31

स्पर्शदोषभयं नैव भविष्यति कलौ युगे । क्षत्रिया राज्यहीनाश्च म्लेच्छो राजा भविष्यति

కలియుగంలో అస్పృశ్యతాదోష భయం ఉండదు; క్షత్రియులు రాజ్యహీనులగుదురు, మ్లేచ్ఛుడు రాజుగా నిలుచును।

Verse 32

विश्वासघातिनः सर्वे गुरुद्रोहरतास्तथा । मित्रद्रोहरता राजञ्छिश्नोदरपरायणाः

అందరూ విశ్వాసఘాతకులై గురుద్రోహంలో రతులగుదురు; ఓ రాజా, వారు మిత్రద్రోహంలోనూ ప్రవృత్తులై, కేవలం కామభోగం మరియు ఉదరపూరణలోనే పరాయణులగుదురు।

Verse 33

एकवर्णा भविष्यंति वर्णाश्चत्वार एव च । कलौ प्राप्ते महाराज नान्यथा वचनं मम

మహారాజా! కలియుగం వచ్చినప్పుడు నాలుగు వర్ణాలు అని చెప్పబడినా, అందరూ ఒకే (మిశ్రిత) వర్ణంలా మారిపోతారు; నా వాక్యం ఇతరథా కాదు।

Verse 34

एतच्छ्रुत्वा गुरोरेव कान्यकुब्जाधिपो बली । राज्यं प्रकुरुते तत्र आमो नाम्ना हि भूतले

తన గురువునుండి ఇదంతా విని, కాన్యకుబ్జాధిపతి బలవంతుడు ‘ఆమ’ అనే నామంతో భూమిపై అక్కడే రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు।

Verse 35

सार्वभौमत्वमापन्नः प्रजापालनतत्परः । प्रजानां कलिना तत्र पापे बुद्धिरजायत

అతడు సామ్రాజ్య సార్వభౌమత్వాన్ని పొందీ ప్రజాపాలనలో నిమగ్నుడయ్యాడు; కానీ అక్కడ కలి ప్రభావంతో ప్రజల బుద్ధి పాపమునకు మొగ్గింది।

Verse 36

वैष्णवं धर्ममुत्सज्य वौद्धधर्ममुपागताः । प्रजास्तमनुवर्तिन्यः क्षपणैः प्रतिबोधिताः

వైష్ణవ ధర్మాన్ని విడిచి వారు బౌద్ధ ధర్మాన్ని ఆశ్రయించారు; క్షపణుల బోధనతో ప్రజలూ అతనిని అనుసరించారు।

Verse 37

तस्य राज्ञो महादेवी मामानाम्न्यतिविश्रुता । गर्भं दधार सा राज्ञो सर्वलक्षणसंयुता

ఆ రాజుని మహాదేవి ‘మామా’ అనే నామంతో అత్యంత ప్రసిద్ధురాలు; సర్వ శుభలక్షణాలతో యుక్తురాలై ఆమె రాజునకు గర్భం ధరించింది।

Verse 38

संपूर्णे दशमे मासि जाता तस्याः सुरूपिणी । दुहिता समये राज्ञ्याः पूर्णचन्द्रनिभानना

పదవ నెల పూర్తయ్యినప్పుడు రాణికి తగిన సమయంలో ఒక అతి సుందరి కుమార్తె జన్మించింది; ఆమె ముఖము పూర్ణచంద్రుని వలె ప్రకాశించింది।

Verse 39

रत्नगंगेति नाम्ना सा मणिमाणिक्यभूषिता । एकदा दैवयोगेन देशांतरादुपागतः

ఆమెకు ‘రత్నగంగా’ అని నామకరణం చేశారు; ఆమె మణి-మాణిక్యాలతో అలంకృతురాలైంది। ఒకసారి దైవయోగవశాత్తు మరో దేశం నుండి ఒకడు వచ్చాడు।

Verse 40

नाम्ना चैवेंद्रसूरिर्वै देशेस्मिन्कान्यकुब्जके । षोडशाब्दा च सा कन्या नोपनीता नृपात्मजा

ఈ కాణ్యకుబ్జ దేశంలో ‘ఇంద్రసూరి’ అనే పేరుగల ఒకడు ఉండెను। రాజకుమార్తె పదహారు ఏళ్ల వయస్సు వచ్చినా ఉపనయన సంస్కారం జరగలేదు।

Verse 41

दास्यांतरेण मिलिता इन्द्रसूरिश्च जीविकः । शाबरीं मंत्रविद्यां च कथयामास भारत

హే భారతా! దాసి మధ్యవర్తిత్వంతో ఆమె అతనిని కలిసింది. ఇంద్రసూరి తన జీవిక నిమిత్తంగా ఆమెకు శాబరీ మంత్రవిద్యను ఉపదేశించాడు।

Verse 42

एकचित्ताभवत्सा तु शूलिकर्मविमोहिता । ततः सा मोहमापन्ना तत्तद्वाक्यपरायणा

ఆ ఆచరణ మోహంతో ఆమె ఏకచిత్తురాలైంది; తరువాత మోహావస్థకు లోనై అతని ప్రతి మాటకూ పరాయణమైంది।

Verse 43

क्षपणैर्बोधिता वत्स जैनधर्मपरायणा । ब्रह्मावर्ताधिपतये कुंभीपालाय धीमते

ఓ వత్సా! క్షపణుల బోధనవలన ఆమె జైనధర్మంలో పరాయణురాలైంది. అనంతరం బ్రహ్మావర్తాధిపతి అయిన ధీమంతుడు కుంభీపాలునికి (వివాహార్థం) ఇవ్వబడింది.

Verse 44

रत्नगंगां महादेवीं ददौ तामिति विक्रमी । मोहेरेकं ददौ तस्मै विवाहे दैवमोहितः

ఇలా విక్రమశాలీ రాజు ఆ మహాదేవి రత్నగంగను అతనికి (వివాహంగా) ఇచ్చెను. దైవమోహితుడై, ఆ వివాహంలో తన ఏకైక రత్నధనమును కూడా అతనికి ప్రసాదించెను.

Verse 45

धर्मारण्यं समागत्य राजधानी कृता तदा । देवांश्च स्थापयामास जैनधर्मप्रणीतकान्

ధర్మారణ్యానికి వచ్చి, అప్పుడది తన రాజధానిగా చేసెను. అలాగే జైనధర్మ విధానానుసారంగా నిర్మితమైన దేవప్రతిమలను స్థాపించెను.

Verse 46

सर्वे वर्णास्तथाभूता जैन धर्मसमाश्रिताः । ब्राह्मणा नैव पूज्यंते न च शांतिकपौष्टिकम्

ఇలా సమస్త వర్ణాలవారు జైనధర్మాన్ని ఆశ్రయించారు. బ్రాహ్మణులు పూజింపబడలేదు; శాంతికర్మలు, పౌష్టిక (సమృద్ధి) కర్మలు కూడా జరగలేదు.

Verse 47

न ददाति कदा दानमेवं कालः प्रवर्तते । लब्धशासनका विप्रा लुप्तस्वाम्या अहर्निशम्

ఎవరూ ఎప్పుడూ దానం చేయరు; ఇట్లా కాలప్రవాహం సాగింది. శాసనశిక్ష కలిగిన విప్రులు కూడా పగలు-రాత్రి ఆశ్రయదాతలేని స్థితిలో ఉన్నారు.

Verse 48

समाकुलितचित्तास्ते नृपमामं समाययुः । कान्यकुब्जस्थितं शूरं पाखण्डैः परिवेष्टितम्

మనస్సులు కలవరపడగా వారు రాజుని సమీపించారు. రాజు కాన్యకుబ్జంలో నివసిస్తూ, శూరుడైనప్పటికీ పాఖండ మతస్థులచే నాలువైపులా చుట్టుముట్టబడి ఉన్నాడు.

Verse 49

कान्यकुब्जपुरं प्राप्य कतिभिर्वासरैर्नृप । गंगोपकण्ठे न्यवसञ्छ्रांतास्ते मोढवाडवाः

ఓ రాజా, కొద్ది దినాల్లోనే కాన్యకుబ్జ నగరాన్ని చేరి, అలసిపోయిన ఆ మోఢవాడ బ్రాహ్మణులు గంగానది తీరంలో నివాసం చేసుకున్నారు.

Verse 50

चारैश्च कथितास्ते च नृपस्याग्रे समागताः । प्रातराकारिता विप्रा आगता नृपसंसदि

రాజు గూఢచారుల ద్వారా సమాచారం అందడంతో వారు రాజు సమక్షానికి తీసుకురాబడ్డారు. ఉదయాన్నే పిలువబడిన ఆ బ్రాహ్మణులు రాజసభకు వచ్చారు.

Verse 51

प्रत्युत्थानाभिवादादीन्न चक्रे सादरं नृपः । तिष्ठतो ब्राह्मणान्सर्वान्पर्यपृच्छदसौ ततः

రాజు గౌరవంతో లేచి స్వాగతించడం, నమస్కారం మొదలైన ఆచారాలను చేయలేదు. బ్రాహ్మణులందరూ నిలుచుండగానే అతడు తరువాత వారిని ప్రశ్నించాడు.

Verse 52

किमर्थमागता विप्राः किंस्वित्कार्यं ब्रुवंतु तत्

“ఓ విప్రులారా, మీరు ఏ ప్రయోజనంతో వచ్చారు? ఏ కార్యమో—అది చెప్పండి.”

Verse 53

विप्रा ऊचुः । धर्मारण्यादिहायातास्त्वत्समीपं नराधिप । राजंस्तव सुतायास्तु भर्ता कुमारपालकः

విప్రులు పలికిరి—హే నరాధిపా! మేము ధర్మారణ్యమునుండి వచ్చి మీ సన్నిధికి చేరితిమి. రాజా, మీ కుమార్తె భర్త కుమారపాలకుడు.

Verse 54

तेन प्रलुप्तं विप्राणां शासनं महदद्भुतम् । वर्तता जैनधर्मेण प्रेरितेनेंद्रसूरिणा

అతనిచేత విప్రుల చిరస్థాపితమైన మహత్తరమైన, ఆశ్చర్యకరమైన శాసనం భంగమైంది; ఎందుకంటే ఇంద్రసూరి ప్రేరణతో అతడు జైనధర్మమునే అనుసరిస్తున్నాడు.

Verse 55

राजोवाच । केन वै स्थापिता यूयमस्मिन्मोहेरके पुरे । एतद्धि वाडवाः सर्वं ब्रूत वृत्तं यथातथम्

రాజు పలికెను—మీరు ఈ మోహేరక నగరంలో ఎవరి చేత స్థాపింపబడితిరి? హే వాడవులారా, జరిగినదంతా యథాతథంగా నాకు చెప్పుడి.

Verse 56

विप्रा ऊचुः । काजेशैः स्थापिताः पूर्वं धर्मराजेन धीमता । कृता चात्र शुभे स्थाने रामेण च ततः पुरी

విప్రులు పలికిరి—పూర్వం ధీమంతుడైన ధర్మరాజ కాజేశ మమ్మల్ని స్థాపించెను. తరువాత ఈ శుభస్థలమున రాముడు ఇక్కడ నగరాన్ని నిర్మించెను.

Verse 57

शासनं रामचंद्रस्य दृष्ट्वाऽन्यैश्चैव राजभिः । पालितं धर्मतो ह्यत्र शासनं नृपसत्तम

హే నృపసత్తమా! రామచంద్రుని శాసనాన్ని చూచి ఇతర రాజులూ ఇక్కడ ఆ శాసనాన్ని ధర్మముగా పరిరక్షించి పాటించారు.

Verse 58

इदानीं तव जामाता विप्रान्पालयते न हि । तच्छ्रुत्वा विप्रवाक्यं तु राजा विप्रानथाब्रवीत्

“ఇప్పుడు నీ అల్లుడు బ్రాహ్మణులను ఏమాత్రం రక్షించడంలేదు.” అని విప్రుల మాటలు విని రాజు ఆ బ్రాహ్మణులతో ఇలా పలికెను.

Verse 59

यांतु शीघ्रं हि भो विप्राः कथयंतु ममाज्ञया । राज्ञे कुमारपालाय देहि त्वं ब्राह्मणालयम्

హే విప్రులారా, త్వరగా వెళ్లి నా ఆజ్ఞ ప్రకారం రాజు కుమారపాలునికి ఇలా చెప్పండి— “బ్రాహ్మణాలయాన్ని (బ్రాహ్మణుల నివాసాన్ని) మీరు దయచేయండి.”

Verse 60

श्रुत्वा वाक्यं ततो विप्राः परं हर्षमुपागताः । जग्मुस्ततोऽतिमुदिता वाक्यं तत्र निवेदितम्

ఆ మాటలు విని విప్రులు పరమ హర్షంతో నిండిపోయారు. తరువాత అత్యంత ఆనందంతో అక్కడికి వెళ్లి ఆ సందేశాన్ని నివేదించారు.

Verse 61

श्वशुरस्य वचः श्रुत्वा राजा वचनमब्रवीत् । कुमारपाल उवाच । रामस्य शासनं विप्राः पालयिष्याम्यहं नहि

మామగారి మాటలు విని రాజు పలికెను. కుమారపాలుడు అన్నాడు— “హే విప్రులారా, రాముని శాసనాన్ని నేను పాటించను.”

Verse 62

त्यजामि ब्राह्मणान्यज्ञे पशुहिंसापरायणान् । तस्माद्धि हिंसकानां तु न मे भक्तिर्भवेद्द्विजाः

యజ్ఞంలో పశుహింసకు పరాయణులైన బ్రాహ్మణులను నేను త్యజిస్తున్నాను. కాబట్టి, హే ద్విజులారా, హింసకుల పట్ల నాకు భక్తి/గౌరవం ఉండదు.

Verse 63

ब्राह्मणा ऊचुः । कथं पाखंडधर्मेण लुप्तशासनको भवान् । पालयस्व नृपश्रेष्ठ मा स्म पापे मनः कृथाः

బ్రాహ్మణులు పలికిరి—పాఖండధర్మమున నడచి మీరు ఎలా శాస్త్రవిధిని విసర్జించినవారయ్యారు? ఓ నృపశ్రేష్ఠా, ధర్మశాసనాన్ని కాపాడుము; పాపమున మనస్సు పెట్టకుము।

Verse 64

राजोवाच । अहिंसा परमो धर्मो अहिंसा च परं तपः । अहिंसा परमं ज्ञानमहिंसा परमं फलम्

రాజు పలికెను—అహింస పరమ ధర్మము, అహింసయే పరమ తపస్సు। అహింస పరమ జ్ఞానము, అహింసయే పరమ ఫలము।

Verse 65

तृणेषु चैव वृक्षेषु पतंगेषु नरेषु च । कीटेषु मत्कुणाद्येषु अजाश्वेषु गजेषु च

గడ్డిలోను వృక్షాలలోను, పురుగులలోను మనుష్యులలోను; కీటకములలో, మత్కుణాది జీవులలో, మేకలు-గుర్రాలు మరియు ఏనుగులలోను కూడా।

Verse 66

लूतासु चैव सर्पेषु महिष्यादिषु वै तथा । जंतवः सदृशा विप्राः सूक्ष्मेषु च महत्सु च

సాలెపురుగులలోను సర్పాలలోను, అలాగే మహిష్యాది జంతువులలోను—ఓ విప్రులారా, సూక్ష్మమైనవైనా మహత్తరమైనవైనా సమస్త జీవులు సమానమే।

Verse 67

कथं यूयं प्रवर्तध्वे विप्रा हिंसापरायणाः । तच्छ्रुत्वा वज्रतुल्यं हि वचनं च द्विजोत्तमाः

ఓ విప్రులారా, హింసాపరులై మీరు ఎలా ప్రవర్తించుచున్నారు? ఆ వజ్రసమానమైన వాక్యాన్ని విని ద్విజోత్తములు—

Verse 68

प्रत्यूचुर्वाडवाः सर्वे क्रोधरक्तेक्षणा दृशा

అప్పుడు ఆ వాడవులందరూ ప్రత్యుత్తరం చెప్పారు; కోపంతో వారి చూపు రక్తిమమై, రౌద్రదృష్టితో వారు పలికారు।

Verse 69

ब्राह्मणा ऊचुः । अहिंसा परमो धर्मः सत्यमेतत्त्वयोदितम् । परं तथापि धर्मोऽस्ति शृणुष्वैकाग्रमानसः

బ్రాహ్మణులు అన్నారు—“అహింస పరమ ధర్మం; నీవు చెప్పింది సత్యమే. అయినా మరో ధర్మమూ ఉంది; ఏకాగ్రచిత్తంతో విను.”

Verse 70

या वेदविहिता हिंसा सा न हिंसेति निर्णयः । शस्त्रेणाहन्यते यच्च पीडा जंतुषु जायते

“వేదవిధిగా నియమించబడిన హింస, నిర్ణయప్రకారం ‘హింస’గా పరిగణించబడదు. కానీ శస్త్రంతో ప్రాణులను కొట్టి, జీవుల్లో బాధ కలిగితే—”

Verse 71

स एवाधर्म एवास्ति लोके धर्मविदां वर । वेदमंत्रैविहन्यंते विना शस्त्रेण जंतवः

“అదే లోకంలో అధర్మం, ఓ ధర్మవిదులలో శ్రేష్ఠుడా: శస్త్రం లేకుండా కేవలం వేదమంత్రాలతోనే ప్రాణులు హతమయ్యే దానిని.”

Verse 72

जंतुपीडाकरा नैव सा हिंसा सुखदायिनी । परोपकारः पुण्याय पापाय परपीडनम्

“జీవులకు బాధ కలిగించేది, అది సుఖదాయిని ‘హింస’ కాదు. పరులకు ఉపకారం పుణ్యానికి; పరులను పీడించడం పాపానికి.”

Verse 73

वेदोदितां विधायापि हिंसां पापैर्न लिप्यते । विप्राणां वचनं श्रुत्वा पुनर्वचनमब्रवीत्

వేదోక్తమైన హింసను చేసినా మనిషి పాపంతో లిప్తుడు కాడు. బ్రాహ్మణుల మాటలు విని అతడు మళ్లీ ప్రత్యుత్తరం పలికెను.

Verse 74

राजोवाच । ब्रह्मादीनां परं क्षेत्रं धर्मारण्यमनुत्तमम् । ब्रह्मविष्णु महेशाद्या नेदानीमत्र संति ते

రాజు పలికెను—ధర్మారణ్యం బ్రహ్మాది దేవతల పరమ, అనుత్తమ పుణ్యక్షేత్రము; అయినా బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు మొదలైనవారు ఇప్పుడు ఇక్కడ లేరు.

Verse 75

न धर्मो विद्यते वात्र उक्तो रामः स मानुषः । क्व वापि लंबपुछोऽसौ यो मुक्तो रक्षणाय वः

ఇక్కడ ధర్మం లేదు; చెప్పబడే ‘రాముడు’ కూడా కేవలం మనిషే. మరి మీ రక్షణకై విడిచిపెట్టబడిన ఆ దీర్ఘపుచ్ఛుడు ఎక్కడ?

Verse 76

शासनं चेन्न दृष्टं वो नैव तत्पालयाम्यहम् । द्विजाः कोपसमाविष्टा ददुः प्रत्युत्तरं तदा

మీరు ఆ శాసనాన్ని (అధికారాన్ని) చూడకపోతే, నేను దానిని పాటించను. ఇది విని కోపావేశంతో ఉన్న ద్విజులు అప్పుడు ప్రత్యుత్తరం ఇచ్చారు.

Verse 77

द्विजा ऊचुः । रे मूढ त्वं कथं वेत्थ भाषसे मदलोलुपः । स दैत्यानां विनाशाय धर्मसंरक्षणाय च

ద్విజులు అన్నారు—ఓ మూర్ఖుడా! గర్వలోభంతో మత్తుడై నీవు ఇలా ఎలా తెలుసుకొని మాట్లాడుతున్నావు? ఆయన దైత్యుల వినాశనానికి, ధర్మరక్షణకై స్థితుడై ఉన్నాడు.

Verse 78

रामश्चतुर्भुजः साक्षान्मानुषत्वं गतो भुवि । अगतीनां च गतिदः स वै धर्मपरायणः । दयालुश्च कृपालुश्च जंतूनां परिपालकः

రాముడు సాక్షాత్తు చతుర్భుజుడైన ప్రభువే; భూమిపై మానవరూపం ధరించాడు. ఆశ్రయంలేనివారికి ఆశ్రయమై, ధర్మపరాయణుడై, దయాళువు కృపాళువుగా సమస్త జీవులను పరిరక్షిస్తాడు.

Verse 79

राजोवाच । कुतोऽद्य वर्त्तते रामः कुतो वै वायुनंदनः । भ्रष्टाभ्रमिव ते सर्वे क्व रामो हनुमानिति

రాజు పలికెను—ఈ రోజు రాముడు ఎక్కడ ఉన్నాడు? వాయునందనుడు ఎక్కడ? మీరు అందరూ మేఘాల నుంచి జారిపడ్డట్టున్నారు; మరి రాముడు, హనుమంతుడు ఎక్కడ?

Verse 80

परंतु रामो हनुमान्यदि वर्त्तेत सर्वतः । इदानीं विप्रसाहाय्य आगमिष्यति मे मतिः

కానీ రాముడు, హనుమంతుడు నిజంగా సర్వత్రా ఉన్నట్లయితే, ఇప్పుడు నా సంకల్పం ఇదే—బ్రాహ్మణుల సహాయంతో నేను ముందుకు సాగుతాను.

Verse 81

दर्शयध्वं हनूमंतं रामं वा लक्ष्मणं तथा । यद्यस्ति प्रत्ययः कश्चित्स नो विप्राः प्रदर्श्यताम्

హనుమంతుణ్ని చూపండి—లేదా రాముణ్ని, అలాగే లక్ష్మణుణ్ని కూడా. ఏదైనా ప్రమాణం ఉంటే, ఓ విప్రులారా, అది మాకు చూపించండి.

Verse 82

ते च जातास्त्रिधा तात गोभूजाडालजा स्तथा । मांडलीयास्तथा चैते त्रिविधाश्च मनोरमाः

మరి వారు, ప్రియమా, మూడు విధాలుగా అయ్యారు—గోభూజ, ఆడాలజ, అలాగే మాండలీయ; ఈ మనోహరులు ఈ విధంగా త్రివిధమయ్యారు.

Verse 83

पुनरागत्य स्थानेऽस्मिन्दत्ता ग्रामास्त्रयोदश । काश्यप्यां चैव गंगायां महादानानि षोडश

మళ్లీ ఇదే స్థలానికి వచ్చి పదమూడు గ్రామాలు దానమిచ్చారు; కాశ్యపీలోను గంగాతీరంలోను పదహారు మహాదానాలు నిర్వహించారు।

Verse 84

दत्तानि विप्रमुख्येभ्यो दत्ता ग्रामाः सुशोभनाः । पुनः संकल्पिता वीर षट्पंचाशकसंख्यया

ఇవి ప్రధాన బ్రాహ్మణులకు దానమిచ్చారు; శోభాయమాన గ్రామాలు సమర్పించారు. మరల, ఓ వీరా, యాభై ఆరు సంఖ్యలో మరిన్ని దానాల సంకల్పం చేశారు।

Verse 85

षट्त्रिंशच्च सहस्राणि गोभुजा जज्ञिरे वराः । सपादलक्षा वणिजो दत्ता मांडलिकाभिधाः

ముప్పై ఆరు వేల ఉత్తమ గోభూజులు ఉద్భవించారు; అలాగే సవ్వా లక్ష మంది వ్యాపారులు ‘మాండలిక’ అనే పేరుతో ఆధీనులుగా అప్పగించబడ్డారు।

Verse 86

तेनोक्तं वाडवाः सर्वे दर्शयध्वं हि मारुतिम् । यस्याभिज्ञानमात्रेण स्थितिं पूर्वां ददाम्यहम्

అప్పుడు ఇలా చెప్పబడింది—ఓ వాడవులారా, మీరందరూ తప్పక మారుతిని చూపండి; అతనిని కేవలం గుర్తించిన మాత్రాననే నేను మీకు పూర్వస్థితిని తిరిగి ఇస్తాను।

Verse 87

विप्रवाक्यं करिष्यामि प्रत्ययो दर्श्यते यदि । ततः सर्वे भविष्यंति वेदधर्मपरायणाः

ప్రমাণం చూపితే నేను బ్రాహ్మణుల వాక్యాన్ని నెరవేర్చుతాను; అప్పుడు వారందరూ వేదధర్మపరాయణులవుతారు।

Verse 88

अन्यथा जैनधर्मेण वर्त्तयध्वं हि सर्वशः । नृपवाक्यं तु ते श्रुत्वा स्वेस्वे स्थाने समागताः

లేకపోతే మీరు అన్ని విధాలా జైనధర్మానుసారంగా ప్రవర్తించండి. రాజాజ్ఞ విని వారు అందరూ తమ తమ స్థానాలకు చేరుకున్నారు.

Verse 89

वाडवः खिन्नमनसः क्रोधेनांधीकृता भुवि । निश्वासान्मुंचमानास्ते हाहेति प्रवदंति च

ఆ వాడవులు మనసు ఖిన్నమై, కోపంతో భూమిపై అంధులైనట్లయ్యారు. వారు దీర్ఘ నిశ్వాసాలు విడుస్తూ ‘హాయ్! హాయ్!’ అని విలపించారు.

Verse 90

दंतान्प्राघर्षयन्सर्वान्न्यपीडंश्च करैः करान् । परस्परं भाषमाणाः कथं कुर्मो वयं त्वितः

వారు అందరూ పళ్ళు కొరుకుతూ, చేతితో చేతిని బిగించి, పరస్పరం మాట్లాడుతూ—‘ఇప్పుడు ఇక్కడి నుంచి మనం ఏమి చేయాలి?’ అన్నారు.

Verse 91

मिलित्वा वाडवाः सर्वे चक्रुस्ते मंत्रमुत्तमम् । रामवाक्यं हृदि ध्यात्वा ध्यात्वा चैवांजनीसुतम्

అందరు వాడవులు కలిసి ఉత్తమమైన యోచనను సిద్ధం చేసుకున్నారు. రాముని వాక్యాన్ని హృదయంలో ధ్యానిస్తూ, అంజనీసుత హనుమంతుని కూడా ధ్యానించారు.

Verse 92

द्विजमेलापकं चक्रुर्बाला वृद्धतमा अपि । तेषां वृद्धतमो विप्रो वाक्यमूचे शुभं तदा

వారు ద్విజుల సభను ఏర్పాటు చేశారు—బాలులు, అతి వృద్ధులు కూడా. అప్పుడు వారిలో అత్యంత వృద్ధ బ్రాహ్మణుడు శుభవాక్యాలు పలికాడు.

Verse 93

चतुःषष्टिश्च गोत्राणामस्माकं ये द्विसप्ततिः । स्वस्वगोत्रस्यावटंका एकग्रामाभिभाषिणः

మాలో అరవై నాలుగు గోత్రాలు, డెబ్బై రెండు వర్గాలు ఉన్నాయి. ప్రతి ఒక్కటి తన తన గోత్రానికి ప్రత్యేక వంశచిహ్నం; అందరూ ఒకే గ్రామసమాజంలా ఒకే మాటగా పలుకుతారు.

Verse 94

प्रयातु स्वस्ववर्गस्य एको ह्येको द्विजः सुधीः । रामेश्वरं सेतु बंधं हनूमांस्तत्र विद्यते

ప్రతి వర్గం నుండి ఒక్కొక్క వివేకవంతుడైన ద్విజుడు బయలుదేరుగాక. రామేశ్వరానికి, సేతుబంధానికి వెళ్లుగాక; అక్కడ హనుమంతుడు సన్నిధిగా ఉన్నాడు.

Verse 95

सर्वे प्रयांतु तत्रैव रामपार्श्वे निरामयाः । निराहारा जितक्रोधा मायया वर्जिताः पुनः

అందరూ అక్కడికే వెళ్లుగాక—రాముని సన్నిధికి—వ్యాధి బాధలేని వారై. ఉపవాసంతో, క్రోధాన్ని జయించి, మాయ/కపటాన్ని మళ్లీ విడిచిపెట్టి.

Verse 96

एकाग्रमानसाः सर्वे स्तुत्वा ध्यात्वा जपंतु तम् । ततो दाशरथी रामो दयां कृत्वा द्विजन्मसु

అందరూ ఏకాగ్ర మనస్సుతో ఆయనను స్తుతించి, ధ్యానించి, నామజపం చేయుగాక. అప్పుడు దాశరథి రాముడు ద్విజులపై కరుణ చూపి…

Verse 97

शासनं च प्रदास्यति अचलं च युगेयुगे । महता तपसा तुष्टः प्रदास्यति समीहितम्

…ఆయన యుగయుగాల వరకు అచలమైన ఆజ్ఞ/వరాన్ని ప్రసాదిస్తాడు. మహత్తర తపస్సుతో తృప్తి చెంది కోరినదాన్ని అనుగ్రహిస్తాడు.

Verse 98

यस्य वर्गस्य यो विप्रो न प्रयास्यति तत्र वै । स च वर्गात्परित्याज्यः स्थानधर्मान्न संशयः

ఏ బ్రాహ్మణుడు తన వర్గముతో (సమూహముతో) వెళ్ళడో, అతడు ఆ వర్గము నుండి నిస్సందేహముగా వెలివేయబడాలి; ఇది స్థానధర్మము.

Verse 99

वणिग्वृत्ते न संबंधे न विवाहे कदाचन । ग्रामवृत्ते न संबंधः सर्वस्थाने बहिष्कृताः

వారితో వ్యాపారంలో గానీ, వివాహంలో గానీ ఎప్పుడూ సంబంధం ఉండకూడదు. గ్రామ వ్యవహారాలలో కూడా సంబంధం వద్దు; వారు అన్ని చోట్లా బహిష్కరింపబడినవారు.

Verse 100

सभावाक्यं च तच्छ्रुत्वा तन्मध्ये वाडवः शुचिः । वाग्मी दक्षः सुशब्दश्च त्रिरवैः श्रावयन्द्विजान्

సభలోని ఆ మాటలను విని, వారి మధ్యలో పవిత్రుడు, వాగ్ధాటి గలవాడు, సమర్థుడు మరియు మంచి కంఠస్వరము గల ఒక వాడవుడు (బ్రాహ్మణుడు) మూడుసార్లు ద్విజులకు వినిపించాడు.

Verse 110

व्यास उवाच । न जैनधर्मे ये लिप्ता गोभुजा वणिगुत्तमाः । वृत्तिभंगभयात्तत्र मौनमेव समाचरन्

వ్యాసుడు పలికెను: జైన ధర్మంలో ఆసక్తి లేని ఆ శ్రేష్టమైన వైశ్యులు (గోభుజులు) కూడా, తమ జీవనోపాధి దెబ్బతింటుందనే భయంతో అక్కడ మౌనంగానే ఉండిపోయారు.

Verse 120

शासनं भवतामस्तु रामदत्तं न संशयः । त्रयीविद्यास्तु विख्याताः सर्वे वाडवपुंगवाः

రామదత్తునిచే ఇవ్వబడిన శాసనము (అధికారము) నిస్సందేహముగా మీదే అగుగాక. ఆ వాడవ శ్రేష్ఠులందరూ మూడు వేదాలను తెలిసినవారిగా ప్రసిద్ధి చెందారు.

Verse 130

विप्रसंघविनाशाय दक्षिणद्वारसंस्थितः । सिंदूरपुष्पमालाभिः पूजितो गणनायकः

బ్రాహ్మణసంఘ వినాశార్థం దక్షిణ ద్వారమున నిలిచిన గణనాయకుడు సిందూరము మరియు పుష్పమాలలతో విధివిధానంగా పూజింపబడెను।

Verse 140

त्यक्तस्वकीयवचना वृत्तिहीना भविष्यथ । ततस्तन्मध्यतः कश्चिच्चातुर्विद्य उवाच ह

‘మీ స్వవచనాన్ని విడిచిపెడితే జీవికలేనివారవుతారు.’ అప్పుడు వారి మధ్యనుండి ఒక చాతుర్విద్యుడు (నాలుగు విద్యల్లో నిపుణుడు) పలికెను।

Verse 150

देशाद्देशांतरं गत्वा वनाच्चैव वनांतरम् । तीर्थेतीर्थे कृतश्राद्धाः सुसंत सत्यव्रतपरायणाः । ते गता दूरमध्वानं हनुमद्दर्शनार्थिनः

దేశం నుండి దేశాంతరానికి, అడవి నుండి అడవాంతరానికి వెళ్లుచూ వారు ప్రతి తీర్థమున శ్రాద్ధకర్మలు నిర్వహించారు. శాంతులు, సత్యవ్రతపరాయణులు అయిన వారు హనుమంతుని దర్శనార్థం దీర్ఘ మార్గం సాగిరి।

Verse 160

येन वै दुःखिता विप्रास्तेनाहं दुःखितः कपे

హే కపి! ఏ కారణముచేత బ్రాహ్మణులు దుఃఖితులయ్యారో, ఆ కారణముచేత నేనూ దుఃఖితుడనై ఉన్నాను।

Verse 170

अथवा गम्यतां विप्राश्चिरं जीव सुखी भव । वृद्धस्य वाक्यं तच्छ्रुत्वा वाडवाश्चैकमानसाः

‘లేదా, హే బ్రాహ్మణులారా, మీ మార్గమున మీరు వెళ్లండి; దీర్ఘాయుష్మంతులై సుఖంగా ఉండండి.’ వృద్ధుని ఆ మాట విని వాడవులూ ఏకమనస్కులయ్యారు।

Verse 180

चतुश्चत्वारिंशदधिकचतुःशतमितात्मनाम् । ग्रामास्त्रयोदशार्चार्थं सीतापुरसमन्विताः

అక్కడ నాలుగు వందల నలభై మంది ఇంద్రియనిగ్రహం గల భక్తులు ఉన్నారు; సీతాపురంతో కూడిన పదమూడు గ్రామాలు పూజార్చన‑నైవేద్యార్థం నియమించబడ్డాయి।

Verse 190

आंजनेयो यदास्माकं न दास्यति समीहितम् । अनाहारव्रतेनैव प्राणांस्त्यक्ष्यामहे वयम्

ఆంజనేయుడు (హనుమాన్) మా కోరినదాన్ని ఇవ్వకపోతే, మేము అనాహార వ్రతంతోనే ప్రాణాలను విడిచిపెడతాము।

Verse 200

तर्जन्यग्रे द्विजश्रेष्ठा अगम्या मां विना परैः । सा सुवर्णमयी भाति यस्यां राज्ये विभीषणः

హే ద్విజశ్రేష్ఠా! నా తర్జనీ అగ్రభాగంలో ఉన్న ఆ (లంక) నన్ను లేక ఇతరులకు అగమ్యము; అది స్వర్ణమయంలా ప్రకాశిస్తుంది, దాని రాజ్యంలో విభీషణుడు పాలిస్తాడు।

Verse 201

स्थापितो रामदेवेन सेयं लंका महापुरी । नियमस्थैः साधुवृंदैस्तीर्थयात्राप्रसंगतः

ఈ మహాపురి లంకను రామదేవుడు స్థాపించాడు; తీర్థయాత్రల సందర్భంలో నియమనిష్ఠులైన సాధువృందాలు దీనిని సేవించి పూజిస్తారు।

Verse 202

आनीय गंगासलिलं रामेशमभिषिच्य च । क्षिप्ता एते महाभारा दृश्यंते सागरांतरे

గంగాజలాన్ని తెచ్చి రామేశునికి అభిషేకం చేసి, ఈ మహాభారమైన భారాలు విసిరివేయబడ్డాయి; అవి సముద్రాంతరంలో కనిపిస్తున్నాయి।

Verse 203

निष्पापास्तेन संजाताः साधवस्ते दृढव्रताः । नूनं पुण्योदये वृद्धिः पापे हानिश्च जायते

ఆ పవిత్ర కర్మవలన ఆ దృఢవ్రత సాధువులు పాపరహితులయ్యారు. నిశ్చయంగా పుణ్యోదయం కలిగితే పుణ్యం వృద్ధి చెందుతుంది; పాపం క్షీణించి నశిస్తుంది.

Verse 204

स्थानभ्रष्टाः कृताः पूर्वं चातुर्विद्या द्विजातयः । जीर्णोद्धारेण रामेण स्थापिताः पुनरेव हि । पूर्वजन्मनि भो विप्रा हरिपूजा कृता मया

మునుపు చతుర్వేదపారంగతులైన ద్విజులు తమ స్థానాల నుండి తొలగింపబడ్డారు. కానీ జీర్ణోద్ధారకుడైన రాముడు వారిని మళ్లీ స్థాపించాడు. ఓ విప్రులారా, పూర్వజన్మలో నేను హరిపూజ చేశాను.

Verse 205

सांप्रतं निश्चला भक्तिर्भवत्सेवा हि दृश्यते । तेन पुण्यप्रभावेण तुष्टो दास्यामि वो वरम्

ప్రస్తుతం మీ సేవా భావం మరియు అచంచల భక్తి స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఆ పుణ్యప్రభావంతో సంతుష్టుడనై నేను మీకు ఒక వరం ప్రసాదిస్తాను.

Verse 206

धन्योहं कृतकृत्योहं सुभाग्योहं धरातले । अद्य मे सफलं जन्म जीवितं च सुजीवितम्

నేను ధన్యుడను, నేను కృతకృత్యుడను, ఈ భూమిపై నేను సుభాగ్యుడను. నేడు నా జన్మ సఫలమైంది, నా జీవితం నిజంగా సుజీవితమైంది.

Verse 207

यदहं ब्राह्मणानां च प्राप्तवांश्चरणांतिकम्

ఎందుకంటే నేను బ్రాహ్మణుల పాదసన్నిధిని పొందాను.

Verse 208

व्यास उवाच । दृष्ट्वैव हनुमन्तं ते पुलकांकितविग्रहाः । सगद्गदं यथोचुस्ते वाक्यं वाक्यविशारदाः

వ్యాసుడు పలికెను—హనుమంతుని దర్శించగానే వారి దేహములు రోమాంచితమయ్యెను. భావావేశముతో గొంతు గద్గదమైనను, వాక్చాతుర్యముగల వారు యథోచిత వచనములు పలికిరి.

Verse 18000

वृत्त्यर्थं तेन दत्ता वै ह्यनर्घ्या रत्नकोटयः । तदा ते मोढ १८००० गोभूजा

జీవనోపాధి నిమిత్తము అతడు నిజముగా అమూల్య రత్నకోటులను దానమిచ్చెను. తదుపరి (పాఠభ్రంశమువలన) ‘పద్దెనిమిది వేల’ అనే సూచనతో పాటు గోదానము, భూదానముల ప్రస్తావన కలదు.