Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 22

Devanagari script

परवित्ताभिलाषाश्च उत्कोच ग्रहणे रताः । अस्नातभोजिनो विप्राः क्षत्रिया रणवर्जिताः

Transliteration

paravittābhilāṣāśca utkoca grahaṇe ratāḥ | asnātabhojino viprāḥ kṣatriyā raṇavarjitāḥ

Translation

వారు పరధనాన్ని ఆశించి లంచం తీసుకోవడంలో రమిస్తారు; బ్రాహ్మణులు స్నానం చేయకుండానే భోజనం చేస్తారు, క్షత్రియులు యుద్ధభూమిని దూరం చేస్తారు।

Word by Word

• पर-वित्त-अभिलाषाः: desirous of others’ wealth
• पर-वित्त-अभिलाषाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक) + वित्त (प्रातिपदिक) + अभिलाष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (परवित्ते अभिलाषाः)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)

• उत्कोच: bribe
• उत्कोच: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उत्कोच (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; (ग्रहणे इत्यनेन सह)

• ग्रहणे: in taking/accepting
• ग्रहणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ग्रहण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्

• रताः: engaged/delighting
• रताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रत (√रम् धातु, क्त; प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• अस्नात-भोजिनः: eating without bathing (ritual purity)
• अस्नात-भोजिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अस्नात (नञ्-पूर्वक कृदन्त; स्नात (√स्ना धातु, क्त) ) + भोजिन् (√भुज् धातु, णिनि; प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (अस्नाताः सन्तः भोजिनः/अस्नातस्य भोजिनः)

• विप्राः: brahmins
• विप्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• क्षत्रियाः: kṣatriyas
• क्षत्रियाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्षत्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• रण-वर्जिताः: avoiding battle
• रण-वर्जिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रण (प्रातिपदिक) + वर्जित (√वर्ज् धातु, क्त; प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (रणात् वर्जिताः)

Speaker

Sūta (deduced; exact speaker not in snippet)

Visual Art Cues

Scene: A corrupt court scene with coins exchanged in secret; a brāhmaṇa eating with unwashed hands beside an untouched water-pot; a kṣatriya turning away from a battlefield where innocents need protection.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Adharma appears as greed, corruption, and abandonment of one’s svadharma; purity and duty are safeguards of society.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is mentioned; the verse is ethical-social diagnosis.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bodily/ritual purity is implied by condemning eating without bathing (snāna).