Rig Veda 9.44.4 — Mandala 9, Sukta 44, Mantra 4

Sukta 9.44

Rishi: Ascription varies in Pavamāna; verify RV 9.44.4 in Anukramaṇī.

Devata: Soma Pavamāna

Chandas: To be verified for RV 9.44.4.

Samhita Patha (Devanagari)

स नः पवस्व वाजयुश्चक्राणश्चारुमध्वरम् । बर्हिष्माँ आ विवासति ॥

Transliteration

sá naḥ pavasva vāja-yúś cakrāṇáś cā́rum adhvarám | barhíṣmān̐ ā́ vivāsati ||

Translation

అతడు మనకొరకు పవమానుడై శుద్ధి చెందుగాక—వాజయు (బల-సమృద్ధి) తీసుకొచ్చేవాడై; చారు మధ్వరం (సుందర అంతర్యాగం) నిర్మించేవాడై. అతడు బర్హిష్మాన్ (యాగాసన-సజ్జుడు) గా ఆసనాన్ని సిద్ధం చేసి, వెలుగు-శక్తులను అందులో నివసించమని ఆహ్వానిస్తాడు.

Word by Word

• सः: he (that one, Soma)
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: for us / our
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पवस्व: purify yourself; flow as purified
• पवस्व: —
• Type: Verb
• Root: पू (पवते) / पव् (धातु)

• वाजयुः: bringing/impelling strength (prize, vigor)
• वाजयुः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: वाजयु- (प्रातिपदिक; वाज + यु ‘seeking/bringing’)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• चक्राणः: doing, making; having set in motion
• चक्राणः: Kartā
• Type: Participle (Adjective)
• Root: कृ (धातु) → चक्राण (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• चारुम्: beautiful, pleasing
• चारुम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: चारु- (प्रातिपदिक)

• अध्वरम्: sacrifice; ritual performance
• अध्वरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अध्वर- (प्रातिपदिक)

• बर्हिष्मान्: possessing/with the barhis (sacrificial grass); at the barhis
• बर्हिष्मान्: Kartā
• Type: Adjective
• Root: बर्हिष्मन्त् (प्रातिपदिक; बर्हिस् ‘sacrificial grass’ + मन्त्)

• आ: towards, hither
• आ: —
• Type: Indeclinable (Preverb)
• Root: आ

• विवासति: welcomes; entertains; makes (him) dwell
• विवासति: —
• Type: Verb
• Root: वस् (विवासयति/विवासति; ‘to cause to dwell/entertain, to welcome’)