Rig Veda 9.19.3: Mandala 9, Sukta 19, Mantra 3

Sukta 9.19

Rishi: Pavamāna Soma seer tradition (RV 9).

Devata: Soma Pavamāna

Chandas: Gāyatrī

Samhita Patha (Devanagari)

वृषा पुनान आयुषु स्तनयन्नधि बर्हिषि । हरिः सन्योनिमासदत् ॥

Recitation with translationRig Veda 9.19.3

Transliteration

vṛ́ṣā punāná āyúṣu stanáyan ádhi barhíṣi | hárīḥ sán yónim ā́sadat ||

Translation

వృషభుడు (సోముడు) ఆయుషు (జీవనధారలు)లో తనను శుద్ధి చేసుకుంటూ, గర్జిస్తూ, బర్హిషి (పవిత్ర కుశ)పై ఆసీనుడయ్యాడు. హరి (తామ్ర/హరితవర్ణ రసం) సన్యోని/సుయోని (యజ్ఞగర్భం)లో ప్రవేశించి తన ఆసనం పొందాడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वृषा: the bull; the potent one (Soma)
• वृषा: कर्तृ
• Type: Noun (used adjectivally)
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक) < √वृष्/वृष् (वर्षणे/सेचने; ‘to rain, to be potent’)

• पुनानः: purifying himself; being purified
• पुनानः: कर्तृ (वृषा-विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: √पू (पवने/शोधने ‘to purify’) → पुनान (शतृ-प्रत्यय, आत्मनेपद) from present stem पुनान-

• आयुषु: in the lives; in vital powers (lifetimes)
• आयुषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)

• स्तनयन्: thundering; roaring
• स्तनयन्: कर्तृ (पुनानः-समनाधिकरण)
• Type: Participle
• Root: √स्तनय् (स्तनयित्नु-शब्दे ‘to thunder, roar’) → स्तनयत्/स्तनयन् (शतृ) from present stem स्तनय-

• अधि: upon; over
• अधि: अधिकरण-सम्बन्ध (सप्तमी-सह)
• Type: Indeclinable (preverb/preposition)
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय)

• बर्हिषि: on the sacrificial grass (barhis)
• बर्हिषि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: बर्हिस् (प्रातिपदिक)

• हरिः: the tawny one (Soma)
• हरिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)

• सन्योनिम्: the ancient seat/abode (the former resting-place)
• सन्योनिम्: कर्म
• Type: Noun (compound)
• Root: सन्-योनि (समास: सन् ‘old/ancient’ + योनि ‘seat, womb, abode’)

• आसदत्: sat down; alighted; took his seat
• आसदत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: आ-√सद् (उपसर्ग आ + √सद् ‘to sit, settle, alight’)