Rig Veda 8.56.5: Mandala 8, Sukta 56, Mantra 5

Sukta 8.56

Rishi: Kāṇva / Kāṇvāyana (uncertain from excerpt)

Devata: Agni (with identification/association to Sūrya as the manifested light)

Chandas: Not securely determinable from excerpt alone

Samhita Patha (Devanagari)

अचेत्यग्निश्चिकितुर्हव्यवाट् स सुमद्रथः । अग्निः शुक्रेण शोचिषा बृहत्सूरो अरोचत दिवि सूर्यो अरोचत ॥

Recitation with translationRig Veda 8.56.5

Transliteration

áceti agníś cikitúr havya-vā́ṭ sá sumád-rathaḥ | agníḥ śukréṇa śóciṣā bṛhát-sū́ro arocata diví sū́ryo arocata ||

Translation

అగ్ని మేల్కొన్నాడు—తెలిసినవాడు, హవ్యవాట్ (హవి-వాహకుడు) అర్పణాన్ని మోసేవాడు; సుమద్రథ (ఆనంద-రథం)తో వచ్చుచున్నాడు. తన ప్రకాశమైన శోచిషా (జ్యోతి)తో బృహత్-సూర్యుడు దీప్తిమంతుడవుతాడు; దివి (స్వర్గంలో) సూర్యుడు కాంతితో ప్రత్యక్షమవుతాడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अचेति: he perceived / he became aware
• अचेति: (क्रिया) मुख्य क्रिया
• Type: Verb
• Root: √चि (चेतति/चेतयति) → ‘to perceive, notice’

• अग्निः: Agni
• अग्निः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• चिकितुः: of the wise/discerning (one)
• चिकितुः: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Adjective (kṛdanta) used substantively
• Root: √चित् (चिकेत/चिकित्) ‘to notice, understand’ → ‘wise, discerning’

• हव्यवाट्: the oblation-carrier
• हव्यवाट्: कर्तृ (अग्निः का विशेषण)
• Type: Noun/Adjective (kṛdanta)
• Root: हव्य- ‘oblation’ + √वह् ‘to carry’ → हव्या-वह् (agent)

• सः: he
• सः: कर्तृ (अग्निं पुनः निर्दिशति)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• सुमद्रथः: having a good/joy-giving chariot
• सुमद्रथः: कर्तृ (सः/अग्निः का विशेषण)
• Type: Adjective (compound)
• Root: सु- ‘good’ + मद्रथ- (प्रातिपदिक; ‘gladdening/joy-giving chariot’, epithet)

• अग्निः: Agni
• अग्निः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अग्नि-

• शुक्रेण: with bright
• शुक्रेण: करण
• Type: Adjective
• Root: शुक्र- (प्रातिपदिक) ‘bright, shining’

• शोचिषा: with flame/radiance
• शोचिषा: करण
• Type: Noun
• Root: शोचिस्- (प्रातिपदिक) ‘flame, radiance’

• बृहत्: great
• बृहत्: कर्तृ (सूर्यः का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त्- (प्रातिपदिक) ‘great’

• सूर्यः: the Sun
• सूर्यः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सूर्य- (प्रातिपदिक)

• अरोचत: shone forth
• अरोचत: (क्रिया) मुख्य क्रिया
• Type: Verb
• Root: √रुच् ‘to shine’

• दिवि: in heaven/in the sky
• दिवि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: द्यौ/दिव्- (प्रातिपदिक) ‘heaven, sky’

• सूर्यः: the Sun
• सूर्यः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सूर्य-

• अरोचत: shone forth
• अरोचत: (क्रिया) मुख्य क्रिया
• Type: Verb
• Root: √रुच् ‘to shine’