Rig Veda 7.90.6: Mandala 7, Sukta 90, Mantra 6

Sukta 7.90

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Indra–Vāyu

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

ईशानासो ये दधते स्वर्णो गोभिरश्वेभिर्वसुभिर्हिरण्यैः । इन्द्रवायू सूरयो विश्वमायुरर्वद्भिर्वीरैः पृतनासु सह्युः ॥

Recitation with translationRig Veda 7.90.6

Transliteration

īśānā́so yé dádhate svàr no góbhir áśvebhir vásubhir híraṇyaiḥ | índravāyū sū́rayo víśvam ā́yur árvadbhir vīráiḥ pṛ́tanāsu sahyuḥ ||

Translation

ఈశానులు (అధిపతులు) యెవరో—మాకు స్వః (svàr) అనే ప్రకాశలోకాన్ని స్థాపించువారు—గో (కిరణాలు), అశ్వ (వేగాలు), వసు (సంపదలు), హిరణ్య (సువర్ణ పదార్థం)లతో; ఓ ఇంద్ర–వాయూ, అటువంటి సూరయః (ప్రకాశజ్ఞులు) వీరులు సమస్త ఆయుష్కాలమంతా నిలిచి, తమ అర్వత్ (దూసుకుపోయే) శక్తులతో యుద్ధాలలో జయించుగాక.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ईशानासः: the ruling ones / lords
• ईशानासः: Kartā
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: ईशान (प्रातिपदिक; √ईश् ‘to rule, be master’)

• ये: who
• ये: Kartā (relative; refers to ईशानासः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दधते: they place / bestow / hold
• दधते: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √धा (दधाति)

• स्वर्णः: gold
• स्वर्णः: Karma
• Type: Noun
• Root: स्वर्ण (प्रातिपदिक)

• गोभिः: with cows
• गोभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• अश्वेभिः: with horses
• अश्वेभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• वसुभिः: with goods / riches
• वसुभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• हिरण्यैः: with gold (ornaments/treasures)
• हिरण्यैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: हिरण्य (प्रातिपदिक)

• इन्द्रवायू: O Indra and Vāyu
• इन्द्रवायू: (सम्बोधन)
• Type: Noun (dual deity name)
• Root: इन्द्र-वायु (द्वन्द्व-समास; प्रातिपदिक)

• सूरयः: patrons / chiefs
• सूरयः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सूरि (प्रातिपदिक)

• विश्वम्: all, the whole
• विश्वम्: Karma (extent/object of ‘reach/attain’ with आयुः as apposition)
• Type: Adjective (used adverbially with accusative)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• आयुः: life(-span)
• आयुः: Karma
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)

• अर्वद्भिः: with steeds
• अर्वद्भिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: अर्वत् (प्रातिपदिक ‘steed, swift horse’)

• वीरैः: with heroes/warriors
• वीरैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)

• पृतनासु: in battles
• पृतनासु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: पृतना (प्रातिपदिक)

• सह्युः: may they prevail / be victorious
• सह्युः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √सह् (सहते/सहति)