Rig Veda 7.68.5: Mandala 7, Sukta 68, Mantra 5
Sukta 7.68
Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
चित्रं ह यद्वां भोजनं न्वस्ति न्यत्रये महिष्वन्तं युयोतम् । यो वामोमानं दधते प्रियः सन् ॥
Transliteration
citrám ha yád vāṃ bhójanaṃ nvásti ní atráye máhiṣvantaṃ yuyotam | yó vām omā́naṃ dádhate priyáḥ sán ||
Translation
విచిత్రమైనదే మీ పోషణ/భోజనం; అది ఇప్పుడు ఇక్కడ ఉంది. మహాబలమైన పీడకుణ్ని తరిమివేస్తూ, దానిని అత్రి కోసం మీరు స్థాపించారు. మీ రక్షణ-అనుగ్రహం (ఓమాన్) స్థాపించేవాడు మీకు ప్రియుడవుతాడు.
Word by Word
चित्रम्bright, splendid, wondrous
चित्रम्:
Karma (यद्-सम्बन्धे ‘भोजनम्’ विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootचित्र- (प्रातिपदिक) < √cit/√citr (प्रकाशने/विचित्रकरणे) (निघण्टु-परम्परा)
हindeed, surely
ह:
—
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)
यत्which, that which
यत्:
Karma (यद्…तद्-सम्बन्धः; ‘भोजनम्’ इत्यस्य निर्देशः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्of you two / for you two
वाम्:
Sampradāna/सम्बन्ध (भोजनस्य ‘युवयोः’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भोजनम्nourishment, bounty, sustenance
भोजनम्:
Karma (अस्ति इत्यस्य विषयः)
TypeNoun
Rootभोजन- (प्रातिपदिक) < √भुज् (पालने/भोगे) / √भुज् (अशने) (संज्ञा)
नुnow, indeed
नु:
—
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
अस्तिis, exists
अस्ति:
— (अस्ति = ‘there is’)
TypeVerb
Root√अस् (भुवि/सत्तायाम्)
निdown, away; (as preverb)
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग)
अत्रयेto/for Atri
अत्रये:
Sampradāna (अत्रये = ‘for Atri’)
TypeNoun (proper) / Dative
Rootअत्रि- (प्रातिपदिक; ऋषि-नाम)
महिष्वन्तम्possessing a mighty bull/steed; powerful
महिष्वन्तम्:
Karma (युयोतम्—कं? महिष्वन्तम्)
TypeAdjective
Rootमहिष्वन्त- (प्रातिपदिक) < महिष् + -वन्त (मतुप्)
युयोतम्drive away / remove (you two)
युयोतम्:
Kriyā (आज्ञा); कर्म = ‘महिष्वन्तम्’
TypeVerb
Root√यु (योजने/वियोजने) — वेदिक रूप; (युयोत् = ‘वियोजयत्/अपनयत्’)
यःwho
यः:
Kartā (दधते इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्of you two
वाम्:
Sampradāna/सम्बन्ध (वामोमानम् = ‘your (two) …’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ओमानम्help, favor, support
ओमानम्:
Karma (दधते—किम्? ओमानम्)
TypeNoun
Rootओमान- (प्रातिपदिक; वेदिक) < √अव्/√ऊ (रक्षणे/सहाय्ये) (अर्थः: उपकार/सहाय्य/अनुग्रह)
दधतेthey place/hold; they bestow
दधते:
Kriyā; कर्ता = ‘यः’
TypeVerb
Root√धा (धारणे/स्थापने)
प्रियःdear, beloved; friendly
प्रियः:
Kartā-विशेषण/सम्बन्ध (यः… सन् = प्रियः)
TypeAdjective/Noun
Rootप्रिय- (प्रातिपदिक)
सन्being
सन्:
Kartā-विशेषण (यः… सन्)
TypeParticiple
Root√अस् (सत्तायाम्) → सन्त् (वर्तमान कृदन्त)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.