Rig Veda 6.61.8: Mandala 6, Sukta 61, Mantra 8

Sukta 6.61

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional attribution for Mandala 6)

Devata: Sarasvatī (river-goddess as power of inspiration, r̥ta-bearing flow)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 6.61; this pāda structure aligns with triṣṭubh cadence)

Samhita Patha (Devanagari)

यस्या अनन्तो अह्रुतस्त्वेषश्चरिष्णुरर्णवः । अमश्चरति रोरुवत् ॥

Recitation with translationRig Veda 6.61.8

Transliteration

yasyā́ anantó ahrútas tveṣáś cariṣṇúr arṇaváḥ | amáś cárati róruvat ||

Translation

ఆమె సముద్రసమానమైన గమనం అంతులేనిది—అవరోధరహితం, ఉగ్రవేగం, నిరంతరచలనం—గర్జించే అలలా ఆమె బలం ముందుకు సాగుతుంది; ఆ సరస్వతీ యొక్క తేజోమయ ప్రవాహశక్తి మా లోన కార్యనిర్వహణ చేయుగాక.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यस्याः: of whom/whose
• यस्याः: सम्बन्ध (Genitival relation)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → यस्-

• अनन्तः: endless, boundless
• अनन्तः: कर्तृ (as subject of implied ‘is/exists’)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अनन्त (प्रातिपदिक; a- + अन्त)

• अह्रुतः: not crooked; unfailing/undeceitful
• अह्रुतः: कर्तृ (qualifier of the subject)
• Type: Adjective (PPP)
• Root: ह्रु (धातु ‘to be crooked/false, to deceive’) → ह्रुत (PPP) with privative a-

• त्वेषः: fierce; impetuous (one)
• त्वेषः: कर्तृ (coordinated subject)
• Type: Adjective/Noun
• Root: त्वेष (प्रातिपदिक)

• चरिष्णुः: moving, roaming
• चरिष्णुः: कर्तृ (qualifier of the subject)
• Type: Adjective (agentive)
• Root: चर् (धातु ‘to move’) → चरिष्णु (agentive/possessive -iṣṇu)

• अर्णवः: flood, ocean, surge
• अर्णवः: कर्तृ (coordinated subject)
• Type: Noun
• Root: अर्णव (प्रातिपदिक)

• अमः: might, force
• अमः: कर्तृ (subject of चरति)
• Type: Noun
• Root: अम (प्रातिपदिक; ‘force, might, impetus’)

• चरति: moves, goes
• चरति: क्रिया (verbal action)
• Type: Verb
• Root: चर् (धातु)

• रोरुवत्: roaringly, with a roar
• रोरुवत्: क्रियाविशेषण (manner)
• Type: Participle (adjectival)
• Root: रु (धातु ‘to roar/cry’) → रोरुवत् (present active participle, reduplicated)