Rig Veda 6.43.2: Mandala 6, Sukta 43, Mantra 2
Sukta 6.43
Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition.
Devata: Indra.
Chandas: Gāyatrī (likely; refrain pattern).
Samhita Patha (Devanagari)
यस्य तीव्रसुतं मदं मध्यमन्तं च रक्षसे । अयं स सोम इन्द्र ते सुतः पिब ॥
Transliteration
yásya tīvrá-sutaṃ mádaṃ mádhyam ántaṃ ca rákṣase | ayáṃ sá sóma indra te sutáḥ píba ||
Translation
హే ఇంద్రా! ఎవరి తీవ్రముగా సుతమైన సోమమునుండి పుట్టిన మదాన్ని—దాని మధ్యమును, అంతమును కూడ—నీవు రక్షించుచున్నావో; ఇదే ఆ సోమము నీకోసం సుతమై ఉంది; పానము చేయి.
Word by Word
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
तीव्रसुतम्strongly-pressed (Soma-)
तीव्रसुतम्:
कर्म (मदम्-विशेषणत्वेन)
TypeAdjective (compound)
Rootतीव्र (विशेषण-प्रातिपदिक) + सुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √सु ‘to press/express (Soma)’)
मदम्intoxication; exhilaration
मदम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
मध्यमन्तम्having a middle end; of middle duration
मध्यमन्तम्:
कर्म (मदम्-विशेषणत्वेन)
TypeAdjective (compound)
Rootमध्यम (विशेषण-प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
रक्षसेyou protect
रक्षसे:
कर्तृ (क्रियापद)
TypeVerb
Root√रक्ष् (पालने)
अयम्this (here)
अयम्:
कर्तृ/विषय (निर्देशः)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अयम्
सthat; he
स:
कर्तृ/विषय (अनुवादक-निर्देशः)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ/विषय
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
तेfor you; your
ते:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (context: ‘for you/your’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → ते
सुतःpressed; expressed
सुतः:
कर्तृ/विषय (सोमस्य विशेषणम्)
TypeParticiple (past passive) used as adjective/noun
Rootसुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √सु ‘to press/express’)
पिबdrink
पिब:
प्रवर्तक-क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Root√पा (पाने)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
