Rig Veda 5.82.8: Mandala 5, Sukta 82, Mantra 8

Sukta 5.82

Devata: Savitṛ

Samhita Patha (Devanagari)

य इमे उभे अहनी पुर एत्यप्रयुच्छन् । स्वाधीर्देवः सविता ॥

Sanskrit recitationRig Veda 5.82.8

Transliteration

yá imé ubhé áhanī purá éty áprayucchan | svādhī́r deváḥ savitā́ ||

Translation

ఈ రెండు దినాల (అహనీ) ముందుగా సాగుతూ, అలసటలేక విరామంలేని గమనంతో ముందుకు నడిపించువాడు—స్వాధీ (స్వ-నియమిత ప్రజ్ఞ) గల దేవుడు సవితా.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: Kartā (सम्बन्ध-कर्ता; यः = सः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इमे: these (two)
• इमे: Karma (एत्य् इत्यस्य कर्म/उद्देश्य-सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उभे: both
• उभे: Karma (इमे अहनी इत्यस्य विशेषणत्वेन)
• Type: Adjective
• Root: उभ (प्रातिपदिक) / उभय

• अहनी: day and night (the two days: day+night)
• अहनी: Karma (एत्य् इत्यस्य कर्म; ‘दिनं च रात्रिं च’)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)

• पुरः: in front; forth; before
• पुरः: Adhikaraṇa (देश/दिशा-निर्देशः: ‘अग्रे/पूर्वम्’)
• Type: Indeclinable (adverb) / preverbial
• Root: पुरस् (अव्ययीभाव/उपसर्गीय-प्रातिपदिक)

• एति: goes; comes; moves
• एति: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: इ (धातु)

• अप्रयुच्छन्: not slackening; not letting (them) go; unremitting
• अप्रयुच्छन्: Kartā-विशेषणम् (कर्तृगुणः: ‘न शिथिलयन्/न प्रमाद्यन्’)
• Type: Verb (participle) / verbal adjective
• Root: युज्/युच्छ्? (वैदिक-रूप: प्र-युच्छ् ‘to slacken/let go’ इत्यर्थे) + नञ्-अ (निषेध)

• स्वाधीः: self-impelling; of independent power; well-guiding
• स्वाधीः: Kartā-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: स्वाधी (प्रातिपदिक; सु-आ-धा/धी-सम्बद्धः ‘स्वाधीन/स्वाधी’ = ‘स्व-शक्ति/स्व-नियमयुक्तः’)

• देवः: the god
• देवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• सविता: Savitar (the impeller, solar deity)
• सविता: Kartā (देवः इत्यस्य अप्पोजिशन)
• Type: Noun (proper/theonym)
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)