Rig Veda 5.28.2: Mandala 5, Sukta 28, Mantra 2

Sukta 5.28

Devata: Agni

Samhita Patha (Devanagari)

समिध्यमानो अमृतस्य राजसि हविष्कृण्वन्तं सचसे स्वस्तये । विश्वं स धत्ते द्रविणं यमिन्वस्यातिथ्यमग्ने नि च धत्त इत्पुरः ॥

Recitation with translationRig Veda 5.28.2

Transliteration

samidhyámāno amṛ́tasya rājasi havíṣ kṛṇvántam sacase svastáye | víśvaṃ sá dhatte dráviṇaṃ yám ínvasy ātíthyam agne ní ca dhatte ít púraḥ ||

Translation

హే అగ్నీ! అమృత రాజసిలో నీవు ప్రజ్వలిస్తూ, స్వస్తి కొరకు హవిని సిద్ధం చేసేవానితో (హవిష్కృణ్వంతం) నీవు సహచరుడవై ఉంటావు. అతనిలో సమస్త ద్రవిణం—సంపద—నీవు ధరిస్తావు; మరియు అతడు చేసే అతిథ్యం (అతిథ్యము)ను, హే అగ్నే, అతని జీవన అగ్రభాగంలో నీవు దృఢంగా స్థాపిస్తావు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• समिध्यमानः: being kindled, kindling (himself)
• समिध्यमानः: कर्तृ (विशेषणरूपेण कर्तरि)
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: सम्-इध् (धातु) → समिध्य (कृदन्त-प्रक्रिया)

• अमृतस्य: of immortality / of the immortal (nectar)
• अमृतस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अमृत (प्रातिपदिकम्)

• राजसि: in the (luminous) realm/space
• राजसि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: रजस् (प्रातिपदिकम्)

• हविष्कृण्वन्तम्: making/performing the oblation
• हविष्कृण्वन्तम्: कर्म (सचसे इति क्रियायाः)
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: हविस् + कृ (धातु) → हविष्कृ (कृदन्त-प्रातिपदिकम्)

• सचसे: you accompany / you follow
• सचसे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: सच् (धातु) अथवा सच्/सञ्च् ‘to accompany, follow’

• स्वस्तये: for well-being, for welfare
• स्वस्तये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: स्वस्ति (प्रातिपदिकम्)

• विश्वम्: all, the whole (of it)
• विश्वम्: कर्म (धत्ते इति)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिकम्)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)

• धत्ते: he places, bestows
• धत्ते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• द्रविणम्: wealth, treasure
• द्रविणम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: द्रविण (प्रातिपदिकम्)

• यम्: whom / which
• यम्: कर्म (इन्‍वस्याति इति)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)

• इन्‍वस्याति: he impels/pursues (it), he sets (it) in motion
• इन्‍वस्याति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: इन्‍वस्/इन्‍व् (धातु; ‘to set in motion, impel, pursue’—वेदिक)

• अतिथ्यम्: hospitality, guest-offering
• अतिथ्यम्: कर्म (धत्ते/धत्त इति)
• Type: Noun
• Root: अतिथि (प्रातिपदिकम्) → अतिथ्य (भाव/कर्म-नाम)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun (Vocative)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिकम्)

• नि: down, in, into
• नि: क्रियाविशेषण (उपसर्गः धा-धातोः)
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/निपात)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• धत्त: place! bestow!
• धत्त: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• इत्: indeed, just
• इत्: निपात (बलवाचकः)
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात; emphatic)

• पुरः: in front, before
• पुरः: अधिकरण (स्थानवाचकः)
• Type: Adverbial noun
• Root: पुरस् (प्रातिपदिकम्)