Rig Veda 10.94.7 — Mandala 10, Sukta 94, Mantra 7
Sukta 10.94
Devata: Grāvāṇaḥ and the yoking-assemblage (ritual harness) as sacralized powers
Chandas: Trishtubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
दशावनिभ्यो दशकक्ष्येभ्यो दशयोक्त्रेभ्यो दशयोजनेभ्यः । दशाभीशुभ्यो अर्चताजरेभ्यो दश धुरो दश युक्ता वहद्भ्यः ॥
Transliteration
daśā́vanibhyo dáśakakṣyebhyo dáśayoktrebhyo dáśayojanebhyaḥ | daśā́bhīśubhyo arcatā́jarebhyo dáśa dhúro dáśa yuktā́ váhad-bhyaḥ ||
Translation
పది అవని (పట్టీలు), పది కక్ష్య (గిర్థ్/బంధాలు), పది యోక్త్ర (జూవ/జోడింపు), పది యోజన (బంధనాలు)—వాటిని స్తుతించండి. పది భీశు (రెయిన్లు/కట్టుబాట్లు), అజర (అవినాశి) వాటిని అర్చించండి. పది ధుర్ (జూవ దండాలు), పది యుక్త వాహకులు—భారాన్ని మోసేవారు.
Word by Word
दशा॑वनिभ्यःfrom the ten protectors / from the tenfold guardians
दशा॑वनिभ्यः:
Apādāna (—भ्यः ‘से/से अलग’)
TypeNoun (collective/epithet)
Rootदशा॑वनि- (प्रातिपदिक; दश + आवनि ‘रक्षा/सहाय’)
दश॑कक्ष्येभ्यःfrom the ten girths/bands (ten straps)
दश॑कक्ष्येभ्यः:
Apādāna
TypeNoun
Rootदशकक्ष्य- (प्रातिपदिक; दश + कक्ष्य ‘पट्टा/घेरा/पट्टी’)
दश॑योक्त्रेभ्यःfrom the ten yokes/fastenings
दश॑योक्त्रेभ्यः:
Apādāna
TypeNoun
Rootदशयोक्त्र- (प्रातिपदिक; दश + योक्त्र ‘जुआ/बंधन’ < √युज्)
दश॑योजनेभ्यःfrom the ten yojanas / ten joinings
दश॑योजनेभ्यः:
Apādāna
TypeNoun
Rootदशयोजन- (प्रातिपदिक; दश + योजन ‘योजन/जोड़/दूरी’ < √युज्)
दशा॑भीशुभ्यःfrom the ten reins
दशा॑भीशुभ्यः:
Apādāna
TypeNoun
Rootदशाभीशु- (प्रातिपदिक; दश + अभीशु ‘लगाम/रेन’)
अर्चतpraise! / worship!
अर्चत:
(मुख्य क्रिया) —
TypeVerb
Root√अर्च् (स्तुतौ/पूजायाम्)
अजरेभ्यःfrom the unaging ones / from the undecaying
अजरेभ्यः:
Apādāna
TypeAdjective (used substantively)
Rootअजर- (प्रातिपदिक; a- + जर ‘बुढ़ापा’)
दशten
दश:
—
TypeNumeral
Rootदश (संख्या)
धुरःyoke-poles / loads / draught-shafts
धुरः:
Karma (वह् के साथ ‘धुरः वहद्भ्यः’ = ‘धुराएँ वहन करने वाले’)
TypeNoun
Rootधुर्/धुरा- (प्रातिपदिक; ‘जुए का भार/धुरा’)
दश॑ten
दश॑:
—
TypeNumeral
Rootदश (संख्या)
युक्ताःyoked / harnessed
युक्ताः:
Kartā (वहद्भ्यः के साथ समन्वय: ‘युक्ताः … वहद्भ्यः’)
TypeParticiple (past passive)
Root√युज् (योजने) → युक्त (कृदन्त)
वहद्भ्यःto/for (or from) the bearers, the carriers
वहद्भ्यः:
Sampradāna/Apādāna (संदर्भानुसार; यहाँ ‘उन वहन करने वालों/वाहकों’ के लिए/से)
TypeParticiple (present active)
Root√वह् (वहने) → वहत् (वर्तमान कृदन्त)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.