Rig Veda 10.65.7 — Mandala 10, Sukta 65, Mantra 7
Sukta 10.65
Devata: Viśve Devāḥ / Ṛta-vṛdhaḥ divine powers (possibly Angiras-like flame agents, but not explicit)
Samhita Patha (Devanagari)
दिवक्षसो अग्निजिह्वा ऋतावृध ऋतस्य योनिं विमृशन्त आसते । द्यां स्कभित्व्यप आ चक्रुरोजसा यज्ञं जनित्वी तन्वी नि मामृजुः ॥
Transliteration
divákṣaso agnijihvā́ ṛtā́vṛdha ṛtásya yóniṃ vimṛśánta āsate | dyā́ṃ skabhitvī́ apá ā́ cakrur ójasā yajñáṃ janitvī́ tanvī́ ní māmṛjuḥ ||
Translation
విస్తారంగా ప్రకాశించే వారు, అగ్ని-జిహ్వలు, ఋత-వర్ధకులు—వారు ఋతస్య యోనిని స్పృశిస్తూ, విచారిస్తూ, ఆసీనులై ఉంటారు. ద్యౌను స్థంభింపజేసి, బలంతో ఆపః (జలాలు) కదల్చారు; యజ్ఞాన్ని జన్మింపజేసి, దానిని తను (దేహం) లో నిర్మించి, శుద్ధి/సుసజ్జితం చేసి సిద్ధం చేశారు.
Word by Word
दिवक्षसःthe heaven-dwellers / celestial ones
दिवक्षसः:
Kartā
TypeNoun
Rootदिव्-क्षस् (प्रातिपदिक: दिवक्षस्)
अग्निजिह्वाःhaving Agni as tongue; fire-tongued
अग्निजिह्वाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअग्नि-जिह्वा (समास-प्रातिपदिक)
ऋतावृधःincreased by ṛta (cosmic order); ṛta-nourished
ऋतावृधः:
Kartā
TypeAdjective
Rootऋता-वृध (समास-प्रातिपदिक)
ऋतस्यof ṛta / of the cosmic order
ऋतस्य:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
योनिम्womb; source; seat
योनिम्:
Karma
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
विमृशन्तःtouching; examining; seeking
विमृशन्तः:
Kartā
TypeVerb (participle)
Rootवि-मृश् (धातु: मृश् ‘to touch/examine’)
आसतेthey sit; they abide
आसते:
Kriyā
TypeVerb
Rootआस् (धातु: आस् ‘to sit’)
द्याम्heaven; the sky
द्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
स्कभित्विhaving propped up; having supported
स्कभित्वि:
Kriyā (पूर्वकर्म)
TypeVerb (absolutive)
Rootस्कभ् (धातु: स्कभ् ‘to prop/support’)
अपःthe waters
अपः:
Karma
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
आtowards; forth
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
चक्रुःthey have made; they made
चक्रुः:
Kriyā
TypeVerb
Rootकृ (धातु: कृ ‘to do/make’)
ओजसाwith strength; by might
ओजसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
यज्ञम्sacrifice; ritual
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
जनित्विhaving produced; having generated
जनित्वि:
Kriyā (पूर्वकर्म)
TypeVerb (absolutive)
Rootजन् (धातु: जन् ‘to be born/produce’)
तन्वीwith (their) body; bodily
तन्वी:
Karaṇa
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
निdown; in; thoroughly
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
मामृजुःthey have wiped/cleansed; they purified
मामृजुः:
Kriyā
TypeVerb
Rootमृज् (धातु: मृज् ‘to wipe/clean/purify’)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.