Rig Veda 10.63.16: Mandala 10, Sukta 63, Mantra 16

Sukta 10.63

Rishi: Plati lineage

Devata: Svasti (as an invoked Power), with divine guardianship (deva-gopā)

Chandas: Triṣṭubh/Jagatī (uncertain; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

स्वस्तिरिद्धि प्रपथे श्रेष्ठा रेक्णस्वत्यभि या वाममेति । सा नो अमा सो अरणे नि पातु स्वावेशा भवतु देवगोपा ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.63.16

Transliteration

svastír ídd hí prápathe śréṣṭhā rékṇasvaty abhí yā́ vāmám éti | sā́ no amā́ só araṇé ní pātu svāveśā́ bhavatu devágopā ||

Translation

స్వస్తియే నిజంగా ప్రపథంలో శ్రేష్ఠమైనది—పూర్ణతతో సమృద్ధిగా, వాంఛిత మేలువైపు సాగేది. అది మమ్మల్ని ఇక్కడను దూరస్థలాలలోను కాపాడుగాక; అరణ్యంలోను రక్షించుగాక. అది మాకు సులభ నివాసమై ఉండుగాక—దేవగోపా, దేవులచే పరిరక్షితమై.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• स्वस्तिः: well-being, welfare
• स्वस्तिः: कर्तृ (आशीर्वचन/विधेय-नाम) अथवा भाववाचक-विषय
• Type: Noun
• Root: स्वस्ति- (प्रातिपदिक; सु- + अस्ति)

• इत्: indeed, just
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात) < इद्/इति-प्रभव

• हि: for, indeed
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• प्रपथे: on the (forward) path, on the journey
• प्रपथे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: प्रपथ- (प्रातिपदिक)

• श्रेष्ठा: best, most excellent
• श्रेष्ठा: कर्तृ/विधेय-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: श्रेष्ठ- (प्रातिपदिक; श्रेयस्-तमा)

• रेक्णस्वती: possessing wealth
• रेक्णस्वती: कर्तृ/विधेय-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: रेक्णस्-वत् (प्रातिपदिक; रेक्णस् ‘wealth’ + वत्)

• अभि: towards, unto
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• या: which (she)
• या: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वामम्: good, boon, desirable thing
• वामम्: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: वाम- (प्रातिपदिक)

• एति: goes, comes
• एति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: इ (धातु)

• सा: she (that)
• सा: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: for us / of us
• नः: सम्प्रदान/सम्बन्ध (प्रार्थ्य-लाभार्थ)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• अमा: at home, nearby
• अमा: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: अमा (अव्यय; ‘at home/near’)

• सः: he (that one)
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अरणे: in the wilderness / in danger
• अरणे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: अरण- (प्रातिपदिक; ‘open/unsafe place, wilderness’)

• नि: down, fully
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/अव्यय)

• पातु: may (he) protect
• पातु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पा (धातु; ‘to protect’)

• स्वावेशा: granting good access/settlement
• स्वावेशा: कर्तृ/विधेय-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सु-आवेश- (प्रातिपदिक; ‘good entry/settling’)

• भवतु: may (she/it) be
• भवतु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• देवगोपाः: protected by the gods / having gods as guardians
• देवगोपाः: कर्तृ/विधेय-विशेषण
• Type: Adjective/Noun
• Root: देव-गोप- (प्रातिपदिक; ‘god-protector/guarded by gods’)