Sukta 56
Sukta 10.56
A luminous guiding power (likely Savitṛ/Puṣan-type ‘leader by light’, or a collective divine principle)
Trishtubh (likely; requires metrical verification)
ఈ సూక్తం ‘మూడవ వెలుగు’ అనే మార్గదర్శక కాంతి గురించి ధ్యానిస్తుంది; అది అన్వేషకుణ్ని ఉన్నత సంగమస్థానానికి నడిపిస్తుంది, అక్కడ దేహధారి జీవి ప్రకాశవంతుడై దేవులకు ప్రియుడవుతాడు. అలాగే పితృశక్తులు మరియు దైవశక్తులు చెల్లాచెదురైన బలాలను మళ్లీ దేహంలో సమీకరించి క్రమాన్ని స్థాపించడం ద్వారా, కఠినమైన దాటింపులలో సురక్షిత గమనాన్ని కలిగించి, సంతానాన్ని క్రింది మరియు పై లోకాలలో స్థాపించడాన్ని కూడా ఇది ప్రతిబింబిస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
इदं त एकं पर ऊ त एकं तृतीयेन ज्योतिषा सं विशस्व । संवेशने तन्वश्चारुरेधि प्रियो देवानां परमे जनित्रे ॥
ఇది నీకు ఒక ఆసనం; ఆ పరమపారంలో మరొకటి. మూడవ జ్యోతితో ప్రవేశించు. దేహాల సంవేశన-స్థానంలో నీవు సుందరుడై, దీప్తుడై ఉండు—పరమ జనిత్రలో దేవులకు ప్రియుడవై.
Mantra 2
तनूष्टे वाजिन्तन्वं नयन्ती वाममस्मभ्यं धातु शर्म तुभ्यम् । अह्रुतो महो धरुणाय देवान्दिवीव ज्योतिः स्वमा मिमीयाः ॥
ఓ వాజిన్, నీ తనూ—నీ దేహశక్తి—నిన్ను ముందుకు నడిపిస్తూ, మాకు కావలసిన శాంతిని ధారించుగాక; నీకూ అలాగే. అహతుడై, మహా ధరుణ ఆధారార్థం, దేవులకు దివిలో ఉన్నట్లే, నీ స్వజ్యోతిని కొలిచి స్థాపించు.
Mantra 3
वाज्यसि वाजिनेना सुवेनीः सुवितः स्तोमं सुवितो दिवं गाः । सुवितो धर्म प्रथमानु सत्या सुवितो देवान्त्सुवितोऽनु पत्म ॥
నీవు వాజ్య; వాజిన్ ద్వారా నీవు మమ్మల్ని సునీతిగా నడిపిస్తావు. సు-విత్ స్తోత్రాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్తుంది; సు-విత్ దివికి తీసుకెళ్తుంది. సు-విత్ యే ధర్మం—సత్యాలను అనుసరించే మొదటిది; సు-విత్ దేవులను నడిపిస్తుంది; సు-విత్ మార్గాన్ని అనుసరిస్తుంది.
Mantra 4
महिम्न एषां पितरश्चनेशिरे देवा देवेष्वदधुरपि क्रतुम् । समविव्यचुरुत यान्यत्विषुरैषां तनूषु नि विविशुः पुनः ॥
వీరి మహిమచేత పితరులుకూడా ఆధిపత్యాన్ని పొందిరి; దేవులు దేవులలో తమ క్రతు (సంకల్ప-శక్తి)నూ స్థాపించిరి. వారు అన్నిటినీ కలిసి విస్తరింపజేసిరి; అశాంతిగా ఉప్పొంగిన యేదైనను, అది మళ్లీ వీరి తనువులలో (దేహాలలో) ప్రవేశించెను.
Mantra 5
सहोभिर्विश्वं परि चक्रमू रजः पूर्वा धामान्यमिता मिमानाः । तनूषु विश्वा भुवना नि येमिरे प्रासारयन्त पुरुध प्रजा अनु ॥
తమ సహోబలములతో వారు సమస్త రజః (అంతరిక్ష-ప్రదేశం)ను చుట్టుముట్టిరి, ప్రాచీనమైన అమిత ధామములను కొలిచి నిర్ణయించుచు. సమస్త భువనములను తమ తనువులలో స్థాపించిరి; మరియు సృష్టి-ధార ప్రకారం ప్రాణుల ప్రజలను/ఉద్భవాలను అనేక విధములుగా విస్తరింపజేసిరి.
Mantra 6
द्विधा सूनवोऽसुरं स्वर्विदमास्थापयन्त तृतीयेन कर्मणा । स्वां प्रजां पितरः पित्र्यं सह आवरेष्वदधुस्तन्तुमाततम् ॥
రెండు విధములుగా, సునవులు స్వర్విద్ (స్వర్గ-ప్రాప్తికారకుడు) అసురుని తృతీయ కర్మచేత స్థాపించిరి. పితరులు తమ స్వప్రజను—పిత్ర్య శక్తితో కూడ—అవర (నిమ్న) లోకములలో ఉంచిరి; మరియు విస్తరించిన తంతు (సూత్రం)ను పరచిరి.
Mantra 7
नावा न क्षोदः प्रदिशः पृथिव्याः स्वस्तिभिरति दुर्गाणि विश्वा । स्वां प्रजां बृहदुक्थो महित्वावरेष्वदधादा परेषु ॥
భూమి యొక్క ఒత్తిడిగల దిశలను ఓ నావ దాటినట్లే, స్వస్తి-శక్తులచే నీవు సమస్త దుర్గమ మార్గాలను దాటి పోవు. బృహదుక్త (మహా స్తుతి-యుక్త) ఆ దేవుడు తన మహిమచే తన ప్రజను క్రింది లోకాలలోను పై లోకాలలోను స్థాపించాడు.
Inside Sukta 56
How it unfolds
- Where it opens
The hymn opens with a vision of two ‘seats’ (here and beyond) and calls the seeker to enter by a ‘third Light’ into a supreme birthplace/meeting-place.
- Development
It develops the idea that divine and ancestral powers establish kratu (effective will/insight) and that restless, scattered forces are spread out and then drawn back into embodied form.
- Climax
The pivotal insight is reintegration: what surges and disperses can re-enter the body, restoring mastery and order through greatness (mahimā).
- Where it settles
It resolves in a practical blessing—like a ship crossing pressing directions—invoking svasti to pass all difficult passages, while affirming the placing of progeny/order in both lower and higher realms.
The deity: A luminous guiding power
- In the VedaDescribed through images of seats/realms and a ‘third light’ that grants entry into a supreme birthplace; the hymn also speaks of gods and Fathers who ‘place kratu’ (will/insight) and cause scattered energies to re-enter the bodies.
- Cosmic functionTo illumine and guide transitions between planes (here/beyond), to restore coherence by reintegrating dispersed powers, and to grant ‘svasti’ (well-being) for crossing dangers while establishing progeny/order in both lower and higher worlds.
- Inner significanceThe ‘third light’ signifies a higher discernment that reconciles opposites (near/far, lower/higher) and gathers the mind’s restless movements back into centered embodiment, enabling safe passage through life’s ‘durgāṇi’ (hard passages).
Famous verses
tṛtīyena jyotiṣā saṃ viśasva
महिम्न एषां पितरश्चनेशिरे देवा देवेष्वदधुरपि क्रतुम् । समविव्यचुरुत यान्यत्विषुरैषां तनूषु नि विविशुः पुनः ॥svastibhir ati durgāṇi viśvā
Attributes of the deity
- Luminous guidance (jyotiṣ)
- Protector through difficult crossings (svasti, durgāṇi)
- Integrator of scattered energies into embodied wholeness
- Mediator between lower and higher realms
- Connected with ancestral and divine ordering (pitaraḥ, devāḥ, kratu)
Also by this seer
- Attribution of RV 10.56 is not securely determinable from the provided excerpt alone; consult Śaunakīya Anukramaṇī and padapāṭha traditions for manuscript-specific assignments.
The rite, step by step
- Ācamana and saṅkalpa for svasti (well-being) and safe crossing of obstacles.
- Kindle/approach the fire (or lamp) and mentally invoke the ‘third light’ as the guiding illumination.
- Recite RV 10.56.1 to invoke entry into the higher meeting-place by light.
- Recite middle verses (including the sense of 10.56.4) to affirm reintegration of powers and establishment of kratu (will/insight).
- Recite RV 10.56.7 as the protective ‘crossing’ mantra for overcoming durgāṇi.
- Conclude with śānti/svasti formulae and a brief silent meditation on gathered energies re-entering the body.
Offerings
- Ghee (ājya) into fire
- Sesame or grains (tilā/anna) as protective offerings
- Water libation (arghya) for svasti
- Optional: incense/lamp in non-fire settings
Frequently Asked Questions
It points to a higher, guiding illumination—beyond ordinary perception—that allows entry into a more subtle ‘meeting-place’ and brings inner clarity and transformation.
Together they represent cosmic and ancestral powers that establish order and insight (kratu), showing that realization is supported by both divine law and ancestral continuity.
It can be recited for protection and right guidance—especially before travel or major transitions—focusing on svasti (well-being) and on gathering scattered energies back into calm, embodied steadiness.
Ask anything about Sukta 56 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
