Rig Veda 10.54.5: Mandala 10, Sukta 54, Mantra 5
Sukta 10.54
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
त्वं विश्वा दधिषे केवलानि यान्याविर्या च गुहा वसूनि । काममिन्मे मघवन्मा वि तारीस्त्वमाज्ञाता त्वमिन्द्रासि दाता ॥
Transliteration
tváṃ víśvā dadhiṣe kévalāni yā́ny āvír yā́ ca gúhā vásūni | kā́mam ín me maghavan mā́ ví tā́rīs tvám ājñātā́ tvám indrāsi dātā́ ||
Translation
నీవు సమస్తాన్ని నీకే స్వాధీనంగా ధరించుచున్నావు—ప్రకటమైన ధనములనూ, గుహలో దాగిన వసువులనూ. ఓ మఘవన్, నా కామనను వ్యర్థం చేయకు; నీవే జ్ఞాత, నీవే—ఓ ఇంద్రా—దాత.
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वाall (things)
विश्वा:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
दधिषेyou place/establish; you bestow
दधिषे:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु; दधि- = परस्मै/आत्मनेपद-परिपाठीय वर्तमान-प्रयोग)
केवलानिexclusive/entire (ones); only
केवलानि:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootकेवल (प्रातिपदिक)
यानिwhich (things)
यानि:
कर्म
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आविर्याopenly, manifestly
आविर्या:
अधिकारण (भावे/रीत्या)
TypeIndeclinable (adverbial) + pronominal element
Rootआविर् (अव्यय/उपसर्गवत्) + य (यद्-रूप/सम्बन्ध-प्रयोगः; पदपाठे ‘आविः’ इति प्रसिद्ध)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
गुहाin secret; hidden
गुहा:
अधिकारण
TypeNoun (adverbial locative sense)
Rootगुहा (प्रातिपदिक; ‘गुह्’/‘गुह’ भाव)
वसूनिgoods, riches
वसूनि:
कर्म
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
कामम्according to desire; willingly
कामम्:
अधिकारण (भावे)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
इत्indeed
इत्:
—
TypeIndeclinable (particle)
Rootइत् (निपात)
मेto/for me; my
मे:
सम्प्रदान (हितार्थे) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मघवन्O bountiful one
मघवन्:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
विapart, away
वि:
—
TypePreverb (indeclinable)
Rootवि (उपसर्ग)
तारीःmay you not cross over/overstep
तारीः:
क्रिया
TypeVerb
Rootतॄ (धातु; ‘तरति’)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आज्ञाताthe knower/ordainer
आज्ञाता:
कर्तृ (विशेषण)
TypeParticiple/Noun
Rootआ-ज्ञा (धातु) → आज्ञातृ/आज्ञात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
इन्द्रIndra
इन्द्र:
कर्तृ/सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
दाताgiver
दाता:
कर्तृ (विशेषण)
TypeNoun (agent)
Rootदा (धातु) → दातृ/दाता (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.