Rig Veda 10.53.11: Mandala 10, Sukta 53, Mantra 11
Sukta 10.53
Rishi: Agni/Hotṛ-centered cycle (speaker representing the sacrificers seeking the true Hotṛ/Agni)
Devata: Creative feminine powers (yoṣāḥ) and the inner Speech/Tongue; the mastering force (śās) enabling victory
Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
गर्भे योषामदधुर्वत्समासन्यपीच्येन मनसोत जिह्वया । स विश्वाहा सुमना योग्या अभि सिषासनिर्वनते कार इज्जितिम् ॥
Transliteration
gárbhe yóṣām ádadhuḥ vatsám āsáni apī́cyena mánasot́a jihváyā | sá viśvā́hā su-mánā yógyā abhí sasāsánir vanate kārá íj jítim ||
Translation
కన్యల గర్భంలో వారు దూడను స్థాపించారు—అంతర్మనసుతోను జిహ్వతోను అక్కడ ఆసీనుడై. అతడు సదా సుమనస్సుతో, యోగ్యుడై; తన వశీకరణ-ప్రేరిత సంకల్పంతో—క్రియ ద్వారానే—విజయాన్ని పొందుతాడు.
Word by Word
गर्भेin the womb
गर्भे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
योषाम्of the women
योषाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootयोषा (प्रातिपदिक)
अदधुःthey placed/put
अदधुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु) < दधाति
वत्सम्the calf/child
वत्सम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
आtowards; into
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
असन्they were; they sat/abode
असन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु) < अस्ति
यपीच्येनwith the inward/hidden (faculty)
यपीच्येन:
करण
TypeAdjective
Rootयपीच्य (प्रातिपदिक; ‘आन्तरिक/गुप्त/अन्तःस्थ’ इत्यर्थे)
मनसाwith the mind
मनसा:
करण
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
उतand; also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
जिह्वयाwith the tongue
जिह्वया:
करण
TypeNoun
Rootजिह्वा (प्रातिपदिक)
सhe
स:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वाहाall day long; always
विश्वाहा:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootविश्वाह (अव्ययीभाव; विश्व + अह)
सुमनाwell-minded; benevolent
सुमना:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुमनस् (प्रातिपदिक)
योग्याःfit/apt (ones)
योग्याः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootयोग्य (प्रातिपदिक)
अभिtowards; upon
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
सिषासन्wishing to instruct/command
सिषासन्:
कर्तृ (क्रियाविशेषण/भाव)
TypeVerb (participle)
Rootशास् (धातु) — desiderative stem सि-षा-स- (सिषास-)
इःgoes
इः:
क्रिया
TypeVerb
Rootइ (धातु) < एति
वनतेwins; obtains
वनते:
क्रिया
TypeVerb
Rootवन् (धातु) < वनुते
कारःthe singer/poet; the doer
कारः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकार (प्रातिपदिक)
इत्indeed; just
इत्:
—
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
जितिम्victory; conquest
जितिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootजिति (प्रातिपदिक; √जि ‘to conquer’ से भाव/फल)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.