Rig Veda 10.27.8: Mandala 10, Sukta 27, Mantra 8

Sukta 10.27

Devata: Indra/Brāhmaṇaspati complex in the cow-finding tradition (implicit); also the inner 'sva-pati' as governing power

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

गावो यवं प्रयुता अर्यो अक्षन्ता अपश्यं सहगोपाश्चरन्तीः । हवा इदर्यो अभितः समायन्कियदासु स्वपतिश्छन्दयाते ॥

Transliteration

gā́vo yávaṁ práyutā aryó akṣan tā́ apaśyaṁ sahá-gopāś cárantīḥ | hávā íd aryó abhítaḥ sám āyan kíyad āsu svá-patiś chandayāte ||

Translation

గావులు—బలపు యవం (అన్నం/ధాన్యం)కు జతచేయబడిన కిరణాలు—ఆర్య ప్రేరణతో కదిలాయి; నేను వాటిని గోపులతో (రక్షకులతో) కలిసి సంచరిస్తూ చూశాను. ఆర్యుని హవా (ఆహ్వానం) అన్ని వైపుల నుంచీ సమాయమైంది—వాటిలో ఆత్మ యొక్క సత్య స్వామి (స్వపతి) ఎంతవరకు సమ్మతించి ఆనందిస్తాడు?

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• गावः: cows
• गावः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• यवम्: barley
• यवम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: यव (प्रातिपदिक)

• प्रयुताः: yoked/arrayed (in teams)
• प्रयुताः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: प्र-यु (धातु) → प्रयुत (कृदन्त/विशेषण)

• अर्यः: the Arya (noble man)
• अर्यः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अर्य (प्रातिपदिक)

• अक्षन्त: they reached/attained
• अक्षन्त: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अक्ष् (धातु, ‘to reach/attain’—RV usage)

• अपश्यम्: I saw
• अपश्यम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) → पश्य (प्रयोग)

• सह-गोपाः: with herdsmen / accompanied by cowherds
• सह-गोपाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सह (उपसर्ग/अव्यय) + गोप (प्रातिपदिक)

• चरन्तीः: moving, roaming
• चरन्तीः: कर्म
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: चर् (धातु) → शतृ (वर्तमान कृदन्त)

• हवा: indeed, surely
• हवा: —
• Type: Indeclinable
• Root: हवा (निपात/अव्यय; वैदिक)

• इत्: just, indeed
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात)

• अर्यः: the Arya
• अर्यः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अर्य (प्रातिपदिक)

• अभितः: around, on all sides
• अभितः: अधिकरण (परितः-भावे)
• Type: Indeclinable
• Root: अभितः (अव्यय)

• सम्: together
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग)

• आयन्: they came/approached
• आयन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: इ (धातु) + आ (उपसर्ग) → आ-य (गमन)

• कियत्: how much?
• कियत्: विशेषण/प्रश्न
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: कियत् (प्रश्न-प्रातिपदिक)

• आसु: in/among those (fem.)
• आसु: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम) → असु/आसु (वैदिक रूप)

• स्व-पतिः: one’s own lord/master
• स्व-पतिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)

• छन्दयाते: pleases/satisfies
• छन्दयाते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: छन्द्/छन्दय् (धातु, ‘to please/satisfy’; denominative/causative nuance in Vedic)