Rig Veda 10.21.4: Mandala 10, Sukta 21, Mantra 4

Sukta 10.21

Rishi: Unknown from provided excerpt

Devata: Agni

Chandas: Likely Triṣṭubh/Jagatī (uncertain)

Samhita Patha (Devanagari)

यमग्ने मन्यसे रयिं सहसावन्नमर्त्य । तमा नो वाजसातये वि वो मदे यज्ञेषु चित्रमा भरा विवक्षसे ॥

Recitation with translationRig Veda 10.21.4

Transliteration

yám agne mányase rayíṃ sáhasāvann amartya | tám ā́ no vā́jasātaye ví vo made yajñéṣu citrám ā́ bharā vívakṣase ||

Translation

ఓ అగ్నీ, ఓ సహసావన్, అమర్త్యా! నీవు నీ మనస్సులో ఏ రయి (సమృద్ధి/ధనం)ను ధరిస్తావో, దానిని మా కోసం వాజసాతి (బల-సంపద విజయం) సాధనార్థం తీసుకురా. మా మదే (ఉత్సాహ)లో, యజ్ఞాలలో, ఆ చిత్ర (అద్భుత) నిధినీ తీసుకురా—దానిని ప్రకటించదలచుకొని.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यम्: whom
• यम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• मन्यसे: you think/consider
• मन्यसे: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √मन् (मन्यते) धातु

• रयिम्: wealth, bounty
• रयिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• सहसावन्: O mighty one (possessing strength)
• सहसावन्: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative)
• Root: सहस् + वन् (वन्-प्रत्ययान्त प्रातिपदिक)

• अमर्त्य: O immortal
• अमर्त्य: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative)
• Root: अ-मर्त्य (प्रातिपदिक)

• तम्: that (him/it)
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आ: hither, forth (as preverb: ‘bring’)
• आ: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• नः: for us / to us
• नः: सम्प्रदान (हितार्थे)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• वाजसातये: for winning of prizes/strength (vāja)
• वाजसातये: सम्प्रदान (उद्देश्य)
• Type: Noun
• Root: वाज-साति (प्रातिपदिक; समासः)

• वि: apart, widely; forth (intensifier)
• वि: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/निपात)

• वः: for you / of you
• वः: सम्प्रदान/सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• मदे: in exhilaration/joy
• मदे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक)

• यज्ञेषु: in the sacrifices
• यज्ञेषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• चित्रम्: bright, splendid (thing/gift)
• चित्रम्: कर्म
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: चित्र (प्रातिपदिक)

• आ: hither; (with √भृ) ‘bring’
• आ: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• भरा: bring!
• भरा: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भृ (भरति) धातु

• विवक्षसे: you wish to utter/speak (forth)
• विवक्षसे: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (विवक्षति/विवक्षते) धातु; desiderative sense ‘wish to speak/utter’