Rig Veda 10.16.7: Mandala 10, Sukta 16, Mantra 7

Sukta 10.16

Rishi: RV 10.16 funerary seer (traditional attribution variable).

Devata: Agni as protective power; also implied hostile forces to be warded off.

Chandas: Triṣṭubh.

Samhita Patha (Devanagari)

अग्नेर्वर्म परि गोभिर्व्ययस्व सं प्रोर्णुष्व पीवसा मेदसा च । नेत्त्वा धृष्णुर्हरसा जर्हृषाणो दधृग्विधक्ष्यन्पर्यङ्खयाते ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.16.7

Transliteration

agnér várma pári góbhir vyayasva sáṃ prórṇuṣva pī́vasā médasā ca | nét tvā dhṛṣṇúr hárasā jarhṛṣāṇó dadhṛ́g vidhákṣyan paryaṅkháyāte ||

Translation

కిరణాలతో అగ్ని యొక్క కవచాన్ని నీ చుట్టూ విస్తరించు; సంపదతోను మేదస్-బలంతోను దానిని బిగిగా కప్పుకొను. హింసలో మత్తెక్కిన ఆ ధృష్టుడు నిన్ను చీల్చివేయక, చుట్టుముట్టి దాడిచేసి పడగొట్టి దహించకుండుగాక.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अग्नेः: of Agni
• अग्नेः: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• वर्म: armor, protective covering
• वर्म: कर्म (object of ‘wrap/cover’)
• Type: Noun
• Root: वर्मन्- (प्रातिपदिक)

• परि: around
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• गोभिः: with cows / with bovine (products)
• गोभिः: करण (instrument)
• Type: Noun
• Root: गो- (प्रातिपदिक)

• वि: apart, widely
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• अयस्व: iron
• अयस्व: कर्म (object, ‘iron’ as protective layer)
• Type: Noun
• Root: अयस्- (प्रातिपदिक)

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• ऊर्णुष्व: wrap/cover (yourself/it)!
• ऊर्णुष्व: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वृ (वृणोति/ऊर्णोति ‘to cover, wrap’)

• पीवसा: with fat, with richness
• पीवसा: करण
• Type: Noun
• Root: पीवस्- (प्रातिपदिक)

• मेदसा: with marrow/fat
• मेदसा: करण
• Type: Noun
• Root: मेदस्- (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• मा: do not
• मा: —
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध-अव्यय)

• इद्: indeed, just
• इद्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इद् (निपात)

• त्वा: you (as object)
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: त्वद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• धृष्णुः: the bold/impetuous one
• धृष्णुः: कर्तृ
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: धृष्णु- (प्रातिपदिक)

• हरसा: with violence/force
• हरसा: करण
• Type: Noun
• Root: हरस्- (प्रातिपदिक)

• जर्हृषाणः: exulting fiercely / in wild excitement
• जर्हृषाणः: कर्तृ (qualifying the agent)
• Type: Participle
• Root: √हृष् (to be excited) + जर्- (intensive/iterative preverbial element in RV) → जर्हृष्

• दधृक्: the seizer/holder
• दधृक्: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective (agentive)
• Root: √धृ (to hold, seize) → दधृक् (nom. sg. agentive/possessive form)

• विधक्ष्यन्: about to burn (up)
• विधक्ष्यन्: कर्तृ (prospective agent)
• Type: Participle
• Root: वि + √दह्/√धक्ष् (Vedic: ‘to burn’) → विधक्ष्यत् (fut. part.)

• परि: around
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• अङ्खया: with a hook/curve (implement)
• अङ्खया: करण
• Type: Noun
• Root: अङ्खा- (प्रातिपदिक)

• आते: you come/approach
• आते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: आ + √या (to go/approach) → आते