Rig Veda 10.158.4: Mandala 10, Sukta 158, Mantra 4
Sukta 10.158
Devata: Implied Savitar/Dhātṛ complex (bestowers/establishers of vision); verse functions as direct prayer to the divine power of sight
Samhita Patha (Devanagari)
चक्षुर्नो धेहि चक्षुषे चक्षुर्विख्यै तनूभ्यः । सं चेदं वि च पश्येम ॥
Transliteration
cákṣur no dhehi cákṣuṣe cákṣur vikhyái tanū́bhyaḥ | sáṃ cédáṃ ví ca paśyema ||
Translation
మాలో దృష్టిని దృష్టికోసం స్థాపించు; మా దేహాలలో స్పష్టమైన వివేకార్థముగాను దృష్టిని స్థాపించు. అప్పుడు ఈ లోకాన్ని దాని ఏకత్వంలోను దాని యథార్థ భేదాలలోను మేము చూడగలుగుదుము.
Word by Word
चक्षुःeye; sight
चक्षुः:
Karma (धेहि इत्यस्य) / विधेय-प्रातिपदिकम्
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक) < PIE *okw- ‘see’
नःfor us; our
नः:
Sampradāna (हितार्थे) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धेहिplace; bestow
धेहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु) ‘to place, put’
चक्षुषेfor (the) sight; for the eye
चक्षुषे:
Sampradāna (उद्देश्य/हित) / प्रयोजन
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
चक्षुःsight
चक्षुः:
Karma (अध्याहृतस्य ‘धेहि’ इत्यस्य) / विधेयम्
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
विख्यैto discern; to see clearly
विख्यै:
प्रयोजन (क्रियार्थ) — ‘धेहि’ इत्यस्य
TypeVerb
Rootवि + ख्या (धातु) ‘to make known, to perceive/recognize’
तनूभ्यःfrom the bodies; from (our) persons
तनूभ्यः:
Apādāna (वियोग/उत्पत्तिस्थान) / सम्बन्ध (सन्दर्भानुसार)
TypeNoun
Rootतनू (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक) ‘body, person’
सम्together; completely
सम्:
क्रियाविशेषण (सम्यक्/एकत्र)
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
चेत्and if; indeed (particle)
चेत्:
सम्बन्धक/वाक्य-निपात
TypeIndeclinable
Rootचिद्/चेत् (निपात) — वैदिक ‘चेत्’
इदम्this
इदम्:
Karma (पश्येम इत्यस्य)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विapart; distinctly
वि:
क्रियाविशेषण (विशेषेण/विभक्तम्)
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
पश्येमmay we see
पश्येम:
क्रिया
TypeVerb
Rootपश् (धातु) ‘to see’
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.