Rig Veda 10.105.2: Mandala 10, Sukta 105, Mantra 2
Sukta 10.105
Devata: Indra (by the unmistakable harī motif)
Chandas: Uncertain (requires full verse metrical scan)
Samhita Patha (Devanagari)
हरी यस्य सुयुजा विव्रता वेरर्वन्तानु शेपा । उभा रजी न केशिना पतिर्दन् ॥
Transliteration
harī́ yásya suyújā vívratā véra rvántā́nu śépā | ubhā́ rajī́ ná keśínā pátir dán ||
Translation
యారికి రెండు హరిత (తామ్రవర్ణ) అశ్వాలు సుయుజ—సరిగా జూదబడి—విస్తార మార్గాల్లో సంచరిస్తూ, బహుమతిని తెచ్చి, లగ్గామును అనుసరిస్తాయో; అతడు కేశిన్ (దీర్ఘకేశుడు) వలె అధిపతిగా ఉండి, రెండు రజి—రెండు లోకమార్గాలను—ధారిస్తాడు।
Word by Word
हरीthe two tawny (horses)
हरी:
Kartā (यस्य … हरी …) / अथवा Karma (सन्दर्भानुसार)
TypeNoun
Rootहरि- (प्रातिपदिक) < PIE *ǵʰer-? (वर्ण/हरित) (परम्परागत: हरि ‘हरित/अश्व’)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुयुजाwell-yoked
सुयुजा:
Kartā-विशेषण / Karma-विशेषण
TypeAdjective
Rootसु- + युज् (युज् धातु) → सुयुज्- (विशेषण-प्रातिपदिक)
विव्रताof wide/varied ordinance; widely ranging (epithet)
विव्रता:
Kartā-विशेषण / Karma-विशेषण
TypeAdjective
Rootवि- + व्रत- (प्रातिपदिक) → विव्रत- (विशेषण)
वेरर्वन्ताthe two steeds (arvants), ‘veer’-swift/strong (epithet)
वेरर्वन्ता:
Kartā (हरी-सम्बद्ध) / विशेषण
TypeNoun/Adjective
Rootवेर- + अर्वन्त्- (अर्वन्त् ‘अश्व’) (प्रातिपदिक-समास/विशेषण)
अनुalong, after
अनु:
क्रियाविशेषण/उपपद (following/along)
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
शेपाःthe reins/ropes
शेपाः:
Kartā (अस्ति/भवन्ति-लुप्त क्रिया) / अथवा अधिकरण-सम्बन्ध (with ‘अनु’)
TypeNoun
Rootशेप- (प्रातिपदिक; ‘रेशा/लगाम/बन्धन’ इत्यर्थे, वैदिक)
उभाboth
उभा:
Kartā-विशेषण / Karma-विशेषण
TypePronoun/Adjective
Rootउभ- (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘both’)
रजीthe two ropes/reins
रजी:
Kartā (अस्ति/भवतः-लुप्त) / अथवा Karma
TypeNoun
Rootरज्जु-/रजी- (प्रातिपदिक; वैदिक ‘रज्जु/रस्सी’)
नlike/as
न:
उपमान-चिह्न (comparative particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
केशिनाwith the maned one; by/like the long-haired (one)
केशिना:
Karaṇa / उपमान-सम्बन्ध (instrumental of comparison)
TypeNoun/Adjective
Rootकेशिन्- (प्रातिपदिक ‘having hair/mane’)
पतिःthe lord/master
पतिः:
Kartā (लुप्त क्रिया: ‘(अस्ति/भवति)’)
TypeNoun
Rootपति- (प्रातिपदिक)
दन्(he) gives / give! (uncertain Vedic form)
दन्:
मुख्य क्रिया (यदि ‘दा’ ग्रह्यते)
TypeVerb (Vedic form) / Kṛdanta-like
Rootदा- (धातु ‘to give’) → दन् (वैदिक: दान्/दन्, वर्तमान-प्रत्ययान्त/कृदन्त-रूप; पाठभेद/अधूरा पदान्त)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
