
Sukta 10.105
Indra (probable) / Vasu epithet; requires Anukramaṇī confirmation for RV 10.105
Jagatī or Triṣṭubh (uncertain from excerpt; requires meter scan of full sukta)
ఈ సూక్తం ఇంద్రుని ("వసు" అనే విశేషణంతో సంబోధిస్తూ) ఉత్సాహభరితంగా స్తుతిస్తుంది. స్తోత్రం ఎప్పుడు నిజంగా ఆయనను “ప్రసన్నం” చేస్తుందో అని ప్రశ్నిస్తూ, ఆయన సహాయానికి శక్తినిచ్చే ఆధారంగా సోమపానార్థం పీడనాన్ని ఆహ్వానిస్తుంది. ఋభు మరియు మాతరిశ్వన్లతో పోల్చబడే ఇంద్రుని నిర్మిత శక్తి, నైపుణ్యాన్ని స్మరిస్తూ, చివరికి కుత్సుని ఆయన రక్షించిన స్మృతులు మరియు దస్యు-వధలో సాధించిన విజయాలను ప్రస్తావిస్తుంది. స్తుతి మరియు మైత్రి ఆయన నిర్ణాయక సహాయాన్ని ఆకర్షిస్తాయని ధృవీకరిస్తుంది.
Mantra 1
कदा वसो स्तोत्रं हर्यत आव श्मशा रुधद्वाः । दीर्घं सुतं वाताप्याय ॥
హే వసూ! నీకు ఆనందం కలిగించేందుకు ఆ స్తోత్రం ఎప్పుడు దిగివస్తుంది—నోరు ప్రాణ-వాయువు నిష్క్రమణను ఎప్పుడు ఆపుకుంటుంది? అప్పుడు దీర్ఘకాలం పిండిన సోమార్థం, వాయు-ప్రాణ పోషణ/బలవృద్ధి కోసం।
Mantra 2
हरी यस्य सुयुजा विव्रता वेरर्वन्तानु शेपा । उभा रजी न केशिना पतिर्दन् ॥
యారికి రెండు హరిత (తామ్రవర్ణ) అశ్వాలు సుయుజ—సరిగా జూదబడి—విస్తార మార్గాల్లో సంచరిస్తూ, బహుమతిని తెచ్చి, లగ్గామును అనుసరిస్తాయో; అతడు కేశిన్ (దీర్ఘకేశుడు) వలె అధిపతిగా ఉండి, రెండు రజి—రెండు లోకమార్గాలను—ధారిస్తాడు।
Mantra 3
अप योरिन्द्रः पापज आ मर्तो न शश्रमाणो बिभीवान् । शुभे यद्युयुजे तविषीवान् ॥
ఇంద్రుడు శత్రువులను దూరంగా తరిమివేశాడు; శ్రమించే మానవుని వలె, అయినా భయపడడు. తవిషీవాన్ (పరాక్రమవంతుడు) శుభమైన, ప్రకాశమయమైన మంగళంతో తనను యుక్తం చేసుకున్నప్పుడు, అతడు ముందుకు సాగాడు।
Mantra 4
सचायोरिन्द्रश्चर्कृष आँ उपानसः सपर्यन् । नदयोर्विव्रतयोः शूर इन्द्रः ॥
ఇంద్రుడు ఆ రెండు (శక్తి)లతో కలిసి శ్రమిస్తాడు; సమీపించేవాడైన సేవకునిలా వాటిని సేవించి పూజిస్తాడు. వీరుడైన ఇంద్రుడు ఆ రెండు విస్తారంగా ప్రవహించే నదీధారలతో కలిసి సంచరిస్తాడు.
Mantra 5
अधि यस्तस्थौ केशवन्ता व्यचस्वन्ता न पुष्ट्यै । वनोति शिप्राभ्यां शिप्रिणीवान् ॥
దీర్ఘకేశములైన, విస్తారంగా వ్యాపించే (శక్తి)లపై వృద్ధి/పుష్టికై స్థితుడైనవాడు—తన రెండు ‘శిప్రా’ (దవడ/గాల శక్తి)లతో జయాన్ని పొందుతాడు; అతడు ‘శిప్రిణీవాన్’ (బలమైన దవడలవాడు).
Mantra 6
प्रास्तौदृष्वौजा ऋष्वेभिस्ततक्ष शूरः शवसा । ऋभुर्न क्रतुभिर्मातरिश्वा ॥
ఉన్నత ఓజస్సుతో బలమైనవాడు (ఇంద్రుడు) స్తుతించాడు; శూరుడు బలంతో, ఆ ఉన్నత (సహాయక) శక్తులతో కలిసి, నిర్మించి/మలిచాడు—ఋభువులా తన ‘క్రతు’ (సంకల్ప-శక్తి)లతో, అలాగే మాతరిశ్వనులా.
Mantra 7
वज्रं यश्चक्रे सुहनाय दस्यवे हिरीमशो हिरीमान् । अरुतहनुरद्भुतं न रजः ॥
దస్యు (అంధకార-అవరోధకుడు)ను సులభంగా సంహరించుటకై వజ్రాన్ని గట్టినవాడు—సువర్ణకేశుడు, దీప్తిమయ శక్తులతో సమృద్ధుడు—ప్రతిఘటన యొక్క దవడలను విరుస్తాడు; అతడు అద్భుతం, విస్తారమైన రజః (ఆకాశ-విస్తృతి) వలె.
Mantra 8
अव नो वृजिना शिशीह्यृचा वनेमानृचः । नाब्रह्मा यज्ञ ऋधग्जोषति त्वे ॥
మా నుండి వక్రతను—అబద్ధ గమనపు వంకరను—దూరం చేసి, పదును పెట్టి తొలగించు; ఋచా, సత్యోచ్చారణచే మేము గెలుచుకొందుము; వాక్/బ్రహ్మం లేనివారమై పోకూడదు. బ్రహ్మ-బలము లేని యజ్ఞము నిన్ను విడిచి వేరుగా ఆనందించనీయకు.
Mantra 9
ऊर्ध्वा यत्ते त्रेतिनी भूद्यज्ञस्य धूर्षु सद्मन् । सजूर्नावं स्वयशसं सचायोः ॥
యజ్ఞస్య సద్మన్లో, యజ్ఞపు ధూష్రు (యుగదండాలు/ధురాలు) మీద, నీ త్రేతినీ (త్రి-తంతు/త్రి-ధారా) ఊర్ధ్వంగా లేచినప్పుడు—ఆ రెండు (శక్తులు)తో కలిసి నీవు స్వయశసం (స్వయం-ప్రభ) నావను జోడించితివి; అట్లే గమనం/పారగమనం సిద్ధమగును.
Mantra 10
श्रिये ते पृश्निरुपसेचनी भूच्छ्रिये दर्विररेपाः । यया स्वे पात्रे सिञ्चस उत् ॥
నీ శ్రీ-వృద్ధి కోసం పృష్ని (చిత్తర వర్ణ సమృద్ధి) ఉపసేచన ధారగా కావాలి; నీ శ్రీ-వృద్ధి కోసం దర్వి (కరచుల) నిర్దోషంగా ఉండాలి—దాని ద్వారా నీవు నీ స్వంత పాత్రలోనే పోస్తావు.
Mantra 11
शतं वा यदसुर्य प्रति त्वा सुमित्र इत्थास्तौद्दुर्मित्र इत्थास्तौत् । आवो यद्दस्युहत्ये कुत्सपुत्रं प्रावो यद्दस्युहत्ये कुत्सवत्सम् ॥
అసుర్య సంగ్రామంలో వందసార్లు అయినా—సుమిత్రుడు ఈ విధంగా నిన్ను స్తుతించాడు; దుర్మిత్రుడూ ఈ విధంగా నిన్ను స్తుతించాడు; దస్యు-వధలో నీవు కుత్సపుత్రుణ్ని రక్షించావు; దస్యు-వధలో నీవు కుత్సవత్సుణ్ని ముందుకు తీసుకొచ్చావు.
The hymn is primarily addressed to Indra, though it uses the epithet “Vasu.” Full certainty of the heading details comes from the Anukramaṇī tradition.
It seeks Indra’s delight in the hymn and Soma offering, and asks for his strengthening, protection of allies, and victory over hostile or obstructing forces.
These are remembered examples of Indra’s past help. By recalling them, the hymn argues that Indra will likewise protect and lead the present worshipper to success.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.