Rig Veda 1.91.12: Mandala 1, Sukta 91, Mantra 12
Sukta 1.91
Rishi: Gautama Rāhūgaṇa
Devata: Soma
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
गयस्फानो अमीवहा वसुवित्पुष्टिवर्धनः । सुमित्रः सोम नो भव ॥
Transliteration
gaya-sphā́no amīva-hā́ vasu-vít puṣṭi-várdhanaḥ | su-mítraḥ soma no bhava ||
Translation
ఓ సోమా, మా లోన జీవనపూర్ణతను విస్తరింపజేయి; అమీవము మరియు అవ్యవస్థ శక్తులను సంహరించు; మా కోసం వసువుల సత్యనిధిని కనుగొని, పుష్టిని వృద్ధి చేయి. మా కోసం సుమిత్రుడవు.
Word by Word
गयस्फानःlife-giving, prosperity-swelling (Soma)
गयस्फानः:
कर्तृ (विशेष्य: सोमः) / विधेय-विशेषण
TypeAdjective (epithet of Soma)
Rootगयस्फान- (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास) < गयस् (n. ‘जीवन-रस/आयु/समृद्धि’) + √स्फा/स्फाय् (‘वर्धने’, ‘फैलना/समृद्ध होना’)
अमीवहाdisease-slayer, remover of illness
अमीवहा:
कर्तृ (विशेष्य: सोमः) / विधेय-विशेषण
TypeAdjective (agentive epithet)
Rootअमीवहा- (प्रातिपदिक; समास) < अमीव (f./n. ‘रोग/व्याधि’) + √हन् (‘हिंसागत्योः’, ‘मारना/नाश करना’) → -हा (‘हन्ता’)
वसुवित्winner/bestower of wealth
वसुवित्:
कर्तृ (विशेष्य: सोमः) / विधेय-विशेषण
TypeAdjective/Noun (agentive epithet)
Rootवसुवित्- (प्रातिपदिक; समास) < वसु (n. ‘धन/सम्पत्ति’) + √विद् (‘ज्ञाने/लाभे’, ‘पाना/प्राप्त करना’) → -वित् (‘प्राप्तकर्ता/दातार’)
पुष्टिवर्धनःincreaser of nourishment/prosperity
पुष्टिवर्धनः:
कर्तृ (विशेष्य: सोमः) / विधेय-विशेषण
TypeAdjective (agentive epithet)
Rootपुष्टिवर्धन- (प्रातिपदिक; समास) < पुष्टि (f. ‘पोषण/समृद्धि’) + √वृध् (‘वर्धने’) + -अन (कर्तरि) → वर्धन (‘वर्धक’)
सुमित्रःgood friend, kindly ally
सुमित्रः:
कर्तृ (विशेष्य: सोमः) / विधेय-विशेषण
TypeAdjective/Noun (epithet)
Rootसुमित्र- (प्रातिपदिक; समास) < सु- (‘सु/शुभ’) + मित्र (n./m. ‘मित्र’)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ (भवतु/भव)
TypeNoun
Rootसोम- (प्रातिपदिक; देवता/रस) < √सु (‘अभिषवे/प्रसवे’, ‘दबाकर निकालना/प्रसव करना’) → सोम (‘निष्पन्न रस; देवता’)
नःof us / for us
नः:
सम्बन्ध (अधिकार/सम्बन्ध: ‘हमारा/हमारे लिए’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
भवbe (become)
भव:
विधेय (आज्ञा/प्रार्थना)
TypeVerb
Root√भू (‘सत्तायाम्’, ‘होना/बनना’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
