Rig Veda 1.84.19: Mandala 1, Sukta 84, Mantra 19
Sukta 1.84
Rishi: Gotama Rāhūgaṇa
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
त्वमङ्ग प्र शंसिषो देवः शविष्ठ मर्त्यम् । न त्वदन्यो मघवन्नस्ति मर्डितेन्द्र ब्रवीमि ते वचः ॥
Transliteration
tvám aṅgá prá śaṃsiṣo deváḥ śavíṣṭha mártyam | ná tvád anyó maghavann ásti marḍiténdra bravī́mi te vácaḥ ||
Translation
నీవే, ఓ దేవా, అత్యంత శక్తిమంతుడవు; మనుష్యుణ్ని వృద్ధి/సమృద్ధి చేస్తావు. ఓ మఘవన్ ఇంద్రా, నీ తప్ప మరెవ్వరూ రక్షకుడూ ఆరోగ్యదాతుడూ లేరు. నీకే నేను ఈ ధృవీకరణ వచనాన్ని పలుకుతున్నాను.
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अङ्गindeed; pray
अङ्ग:
—
TypeIndeclinable
Rootअङ्ग (निपात)
प्रforth; strongly
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
शंसिषःyou praise; you proclaim
शंसिषः:
—
TypeVerb
Root√शंस् (स्तुति/कथन)
देवः(as) a god; the god
देवः:
कर्तृ (त्वम्-समनाधिकरण) / विशेषण-भाव
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
शविष्ठO most mighty
शविष्ठ:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootशविष्ठ (शव-तमा/इष्ठ-प्रत्यय; ‘most mighty’)
मर्त्यम्a mortal
मर्त्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध)
त्वत्than you; from you
त्वत्:
अपादान (तुलना/व्यतिरेक)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अन्यःanother (one)
अन्यः:
कर्तृ (अस्ति) / विषय
TypeAdjective (substantive)
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
मघवन्O bountiful one (Indra)
मघवन्:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootमघवन् (इन्द्र-विशेषण; ‘bountiful’)
अस्तिthere is
अस्ति:
—
TypeVerb
Root√अस् (भू)
मर्डिताa merciful one; a reliever
मर्डिता:
कर्तृ/विशेष्य (अस्ति)
TypeNoun
Rootमर्डितृ (√मृड्/मर्द् ‘to be gracious/merciful’; agent-noun)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
ब्रवीमिI say
ब्रवीमि:
—
TypeVerb
Root√ब्रू (वचन)
तेto you
ते:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वचःa word; speech
वचः:
कर्म
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.