Rig Veda 1.80.10: Mandala 1, Sukta 80, Mantra 10
Sukta 1.80
Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रो वृत्रस्य तविषीं निरहन्त्सहसा सहः । महत्तदस्य पौंस्यं वृत्रं जघन्वाँ असृजदर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
Transliteration
índro vṛtrásya táviṣīṃ nír ahan sáhasā sáhaḥ | mahát tád asya páuṃsyaṃ vṛtráṃ jaghánvān asṛ́jad ’rcann ánu sva-rā́jyam ||
Translation
ఇంద్రుడు బలంపై బలంతో వృత్రుని తవిషీ (దృఢశక్తి)ని తొలగించాడు. మహత్తరమైనది అతని ఆ పౌంస్యం: వృత్రుని సంహరించి, ఆపబడిన ప్రవాహాలను విడుదల చేశాడు—తన స్వరాజ్యానంతరం ప్రకాశిస్తూ.
Word by Word
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वृत्रस्यof Vṛtra
वृत्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
तविषीम्might, strength
तविषीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootतविषी (प्रातिपदिक)
निःout, forth; completely
निः:
—
TypeIndeclinable
Rootनिः
अहन्slew, struck down
अहन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
सहसाwith force, by might
सहसा:
करण
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक)
सहः(his) force, power
सहः:
कर्तृ-विशेषण/भाववाचक
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक)
महत्great
महत्:
विशेषण (तत्-इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
तत्that (deed)
तत्:
कर्तृ/वाक्यविषय
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof him
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पौंस्यम्manly power, heroism
पौंस्यम्:
विशेष्य (तत्-इत्यस्य)
TypeNoun
Rootपौंस्य (प्रातिपदिक)
वृत्रम्Vṛtra
वृत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
जघन्वान्having slain
जघन्वान्:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeVerbal adjective
Rootहन् (धातु) → जघन् (परफेक्ट-आधार) + वान्
असृजत्released, let loose
असृजत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
अर्चन्praising, chanting
अर्चन्:
कर्तृ (सहक्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
अनुafter, following
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु
स्वराज्यम्self-rule, sovereignty
स्वराज्यम्:
कर्म/प्राप्त्यर्थक
TypeNoun
Rootस्वराज्य (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
