Rig Veda 1.67.2: Mandala 1, Sukta 67, Mantra 2
Sukta 1.67
Rishi: Gṛtsamada
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
क्षेमो न साधुः क्रतुर्न भद्रो भुवत्स्वाधीर्होता हव्यवाट् ॥
Transliteration
kṣémो ná sādhúḥ krátur ná bhadró bhúvat svādhī́r hótā havyavā́ṭ
Translation
అతడు క్షేమం (కల్యాణ-శాంతి) వలె, సాధువు (సత్య-హితకరుడు) వలె అవుతాడు; అతని క్రతు (సంకల్పం/ప్రజ్ఞ) భద్రం—కల్యాణకర శక్తిగా మారుతుంది. స్వాధీಃ—సుప్రజ్ఞ హవ్యవాట్ హోతా—హవిష్యవాహకుడు—అంతరంలో ఋతం (ऋत-స్థితి)ను స్థాపిస్తాడు.
Word by Word
क्षेमःwelfare, security
क्षेमः:
Kartā
TypeNoun
Rootक्षेम (प्रातिपदिक) < √क्षि/क्षेम् (रक्षण-शान्ति)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात) अव्यय
साधुःgood, right, effective
साधुः:
Kartā (विशेषण) / विधेय-विशेषण
TypeAdjective
Rootसाधु (प्रातिपदिक) < √साध् (सिद्धौ/साधने)
क्रतुःresolve, will; ritual power/plan
क्रतुः:
Kartā
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात) अव्यय
भद्रःauspicious, благоприятный
भद्रः:
Kartā (विशेषण) / विधेय-विशेषण
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
भुवत्may it be; let it become
भुवत्:
—
TypeVerb
Root√भू (सत्तायाम्)
स्वाधीःself-empowered, independent, of good control
स्वाधीः:
Kartā (विशेषण) / विधेय-विशेषण
TypeAdjective
Rootस्वाधी (प्रातिपदिक) [सु-आधी/स्व-आधी ‘स्वाधीन/स्वाध्याय-शक्ति’]
होताHotṛ-priest; invoker
होता:
Kartā
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक) < √हु (यज्ञे आह्वाने/होमने)
हव्यवाट्carrier of oblations (epithet of Agni)
हव्यवाट्:
Kartā (विशेषण) / नाम
TypeNoun/Adjective
Rootहव्यवाट् (प्रातिपदिक) = हव्य-वाह्/वाट् ‘हव्यं वहति’
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.